ततो ब्रह्मणरूपेण रममाणो यदृच्छया।। चकमे तां वरारोहां कन्यामुत्पललोचनाम्।। तं तु राजा यथाशास्त्रमशासद्धार्मिकस्तदा
प्रजज्वाल ततः कोपाद्भगवान्हव्यवाहनः। तं दृष्ट्वा विस्मितो राजा जगाम शिरसाऽवनिम्
ततः कालेन तां कन्यां तथैव हि तदा नृपः। प्रददौ विप्ररूपाय वह्रये शिरसा नतः
प्रतिगृह्य च तां सुभ्रुं नीलराज्ञः सुतां तदा। चक्रे प्रसादं भगवांस्तस्य राज्ञो विभावसुः
वरेण च्छन्दयामास तं नृपं स्विष्टकृत्तमः। अभयं च स जग्राह स्वसैन्ये वै महीपतिः
ततः प्रभृति ये केचिदज्ञानात्तां पुरीं नृपाः। जिगीषन्ति बलाद्राजंस्ते दह्यन्ते स्म वह्निना
स्यां पुर्यां तदा चैव माहिष्मत्यां कुरूद्वह। बभूवुरनतिग्राह्य योषितश्छन्दतः किल
एवमग्निर्वरं प्रादात्स्त्रीणामप्रतिवारणे। रिण्यस्तत्र च राजानस्तत्पुरं भरतर्षभ
र्जयन्ति च राजानस्तत्पुरं भरतर्षभ। भयादग्नेर्महाराज तदाप्रभृति सर्वदा
सहदेवस्तु धर्मात्मा सैन्यं दृष्ट्वा भयार्दितम्। परीतमग्निना राजन्नाकम्पत यथाऽचलः। उपस्पृश्य शुचिर्भूत्वा सोऽब्रवीत्पावकं ततः
त्वदर्थोऽयं समारम्भः कृष्णवर्त्मन्नमोस्तु ते। मुखं त्वमसि देवानां यज्ञस्त्वमसि पावक
पावनात्पावकश्चासि वहनाद्धव्यवाहनः। वेदास्त्वदर्थं जाता वै जातवेदास्ततो ह्यसि
चित्रभानुः सुरेशश्च अनलस्त्वं विभावसो। स्वर्गद्वारस्पृशश्चासि हुताशो ज्वलनः शिखी
वैश्वानरस्त्वं पिङ्गेशः प्लवङ्गो भूरितेजसः। कुमारसूस्त्वं भगवान्रुद्रगर्भो हिरण्यकृत्
अग्निर्ददातु मे तेजो वायुः प्राणं ददातु मे। पृथिवी बलमादध्याच्छिवं चापो दिशन्तु मे
अपां गर्भ महासत्व जातवेदः सुरेश्वर। देवानां मुखमग्ने त्वं सत्येन विपुनीहि माम्
ऋषिभिर्ब्राह्मणैश्चैव दैवतैरसुरैरपि। नित्यं सुहुत यज्ञेषु सत्येन विपुनीहि माम्
धूमकेतुः शिखी च त्वं पापहाऽनिसम्भवः। सर्वप्राणिषु नित्यस्थः सत्येन विपुनीहि माम्
एवं स्तुतोऽसि भगवन्प्रीतेन शिचिना मया। तुष्टिं पुष्टिं श्रुतं चैव प्रीति चाग्ने प्रयच्छ मे
इत्येवं मन्त्रमाग्नेयं पठन्यो जुहुयाद्विभुम्। ऋद्धिमान्सततं दान्तः सर्वपापैः प्रमुच्यते
यज्ञविघ्नमिमं कर्तुं नार्हस्त्वं यज्ञवाहन। एवमुक्त्वा तु माद्रेयः कुशैरास्तीर्य मेदिनीम्
विधिवत्पुरुषव्याघ्रः पावकं प्रत्युपाविशत्। प्रमुखे तस्य सैन्यस्य भीतोद्विग्रस्य भारत
न चैनमत्यगाद्वह्निरुवाच महोदधिः। तमुपेत्य शनैर्वह्निरुवाच कुरुनन्दनम्
सहदेवं नृणां देवं सान्त्वपूर्वमिदं वचः। उत्तिष्ठोत्तिष्ठ कौरव्य जिज्ञासेयं कृता मया
वेद्मि सर्वमभिप्रायं तव धर्मसुतस्य च। मया तु रक्षितव्या पूरियं भरतसत्तम
यावद्राज्ञो हि नीलस्य कुले वंशधरा इति। ईप्सितं तु करिष्यामि मनसस्तव पाण्डव
तत उत्थाय हृष्टात्मा प्राञ्जलिः शिरसा नतः। पूजयामास माद्रेयटः पावकं भरतर्षभ
पावके विनिवृत्ते तु नीलो राजाऽभ्यगात्तदा। पावकस्याज्ञया चैनमर्चयामास पार्थिवः
सत्कारेण नरव्याघ्रं सहदेवं युधां पतिम्। प्रतिगृह्य च तां पूजां करे च विनिवेश्य च
माद्रीसुतस्ततः प्रायाद्विजयी दक्षिणां दिशम्। त्रैपुरं स वशे कृत्वा राजानममितौजसम्