ततः पाण्डुपुत्रः पार्थः, विपृथुम् अभिवाद्य, तस्य अनुमतिं प्राप्त्वा, हृष्टः कृष्णस्य उपदेशं स्मरन्, कृष्णस्य रथम् आरुरोह। पूर्वमेव श्रीकृष्णेन पार्थस्य कृते सर्वरत्नमयः, सर्वोपस्करसम्पन्नः रथः सम्यक् विनियोजितः। स रथः सुवर्णभागैः शोभितः, विधिवद् निर्मितः, शैब्य-सुग्रीवाभ्यां अश्वाभ्यां युक्तः, घण्टाजालैः भूषितः च आसीत्। सर्वशस्त्रसम्पन्नः स रथः मेघनिनादसमः, दीप्ताग्निसमप्रभः, शत्रूणां हर्षं नाशयन् तत्र बभौ। तदा स पार्थः कवचधारी, खड्गहस्तः, वल्कलाङ्गुलीयधरः, स्वसेनया सहितः, माधवीं रथे स्थापयित्वा, वातवेगसमेन रथेन स्वनगरं प्रति प्रस्थितः। सुभद्रां ह्रियमानां दृष्ट्वा, सैनिकाः जनाः च उच्चैः शब्दं कृत्वा, सर्वे द्वारकानगरं प्रति धावितवन्तः। ते समागत्य, सुधर्मां सभां प्रति गत्वा, सभापालाय पार्थस्य सर्वाणि साहसानि निवेदयामासुः। ततः सभापालः तद्वार्तां श्रुत्वा, सुवर्णमण्डितं मृदङ्गं प्रहारयामास, महतीं ध्वनिं जनयन्। तस्य शब्देन विक्षिप्ताः भोजवृष्ण्यन्धकाः, तस्मिन्नन्तरे, अन्नपानं परित्यज्य, समन्तात् समुपेत्य, समागच्छन्। तत्र सुवर्णमयानि आसनानि, स्पर्धाशय्याश्च, रत्नमुक्तामणिविचित्राणि उपवेशनानि, दीप्ताग्निसमप्रभाणि, सर्वत्र बभासिरे। वृष्ण्यन्धकवीराः, महारथाः, शतशः सिंहासनानि, यज्ञवेदिप्रतिमानि, उपाविशन्। ते देवासन्निभाः, एकत्र उपविष्टाः, सभापालः स्वपार्षदसहितः, जिष्णोः कर्माणि निवेदयामास। तच्छ्रुत्वा, मदोन्मत्तनयनाः वीरवृष्णयः, पार्थस्य कर्म असहन्तः, गर्वसमन्विताः, उत्थाय, शीघ्रं रथान् योजयन्तु, शूलानि आनयन्तु, उत्तमानि धनूंषि, महावर्माणि च इति उच्चैः शशंसुः। केचन सारथयः रथान् युञ्जत, केचन स्वयमेव सुवर्णभूषितान् अश्वान् योजयन्तः आसन्। रथवर्मध्वजसमाहारे जातायां, वीराणां घोषः महान् अभवत्। तदा वनमाली बलरामः, कैलासशिखरप्रतिमः, नीलाम्बरधारी, गर्वसमन्वितः, शीघ्रगामी, इदं वचनम् अवदत्— "किं एतद् अयुक्तं कुर्वध्वं, यदा जनार्दनः मौनं व्रजति? तस्य भावं न अवगम्य, वृथा कोपेन गर्जथ।" स बुद्धिमान् स्वमतं न्यवेदयत्—"यद्यद् कृष्णाय रोचते, तत् शीघ्रं साधयत।" बलरामस्य तद्वचनं श्रुत्वा, सर्वे तत्रोपविष्टाः, "साधु साधु" इति वदन्तः, मौनं जगृहुः। पुनः बलदेवस्य समदर्शिनः वचः श्रुत्वा, सर्वे सभायाम् एवोपाविशन्। अथ रामः, शत्रुनिग्रही, वासुदेवम् एवमुवाच—"हे कृष्ण त्रैलोक्यनाथ, भूतभव्यभवद्विधाता, किं त्वं मौनं स्थित्वा, पश्यसि जनार्दन?" "त्वदर्थं पार्थः अस्माभिः पूजितः, स तु दुष्टबुद्धिः कुलपांसनः, न पूजार्हः। कः स्वगृहे भुक्त्वा, पात्रं भिनत्ति, स्वकुलोत्पन्नः सन्, नरः सदा? कः पूर्वकृत्यं सन्मान्य, सम्बन्धकामः, धृष्टं कर्म कुर्यात्? अस्मान् अवज्ञाय, केशवं अपि, अद्य सुभद्रां बलात् हृतवान्, आत्मनः विनाशाय।" "कथं मम मूर्ध्नि पादं न्यस्य, सर्पः इव पादस्पर्शं सोढुं शक्यते, तद् अहं सहिष्ये? अद्य अहं कौरेयान् पृथिवीं कर्त्स्नां करिष्यामि, पार्थस्य अपराधं न सहिष्ये।" इति गर्जन्, मेघनिनाददुन्दुभिस्वरः, भोजवृष्ण्यन्धकाः तं अनुजग्मुः। ते वृष्णयः स्वबलं प्रकटयन्तः, बहुशः वदन्तः आसन्। तदा वासुदेवः धर्मयुक्तं हितवद् वाक्यं अब्रवीत्—"पूर्वं यदुक्तं मया, तद् सर्वैः यादवैः न श्रुतम्; कृतं कृतमेव, न शक्यं प्रत्यन्यथाकर्तुम्। सर्वे शृणुत, मम हेतुवद् वचनम्।" "गुडाकेशः अस्मन्मध्ये अवमानं न कृतवान्; अपि तु अधिकं सन्मानं अदत्त, न संशयः। पार्थः न सदा सात्वतान् अर्थलोलुपान् मन्यते; पाण्डवः च स्वयंवरं अवध्यं मन्यते। कः कन्यादानं पशुविक्रयं इव मन्येत? कः आत्मनः सुतां विक्रीयेत?" "मम अभिप्रायः—कौन्तेयः एतान् दोषान् दृष्टवान्—'क्षत्रियाणां बलात्कारेण विवाहः प्रशस्यते' इति। तस्मात् पाण्डवः धर्मानुसारं कन्यां बलात् आदत्त। संयोगः उचितः, सुभद्रा च साध्वी, अयं च पार्थः योग्यः; तस्मात् बलात् आदत्त।" "कः अन्यः भरतवंशे जातः, शान्तनुपुत्रः, कौन्तिभोजदुहितुः सुतः, आत्मनः पुत्रत्वं इच्छेत्, ऋते अर्जुनात्? न अहं कञ्चन पश्यामि, यो पार्थं रणाङ्गणे बलात् जयेत्, ऋते विरूपाक्षात्—हरात् एव।" "सर्वेषु लोकेषु, इन्द्ररुद्रयुतः अपि, तादृशो रथः, तादृशाः अश्वाः, अन्यत्र न दृश्यन्ते। मम आयुधं विशेषतः, अक्षय्यतूणी च—कः पार्थसमः युद्धे, वेगेन हस्ती? तस्मात् धनञ्जयम् उपेत्य, साम्ना, नृसत्तमाः—" इति श्रीमहाभारते आदिपर्वणि उक्तं, यथाक्रमं, एकस्मिन्नेव प्रवाहमयकथारूपेण सम्यक् निवेदितम्।