जनाः तं उत्कृष्टरथं मेघनिनादसमुत्कर्षेण समाक्रान्तं ददृशुः, यत्र सुभद्रायाः महत्तरः रथः हर्यमाणः आसीत्। नगरवासिनः तस्य रथस्य महतः शब्दं दिवि मेघनिनादवत् शुश्रुवुः; अर्जुनः च तस्मिन् श्रेष्ठरथे सुभद्रया सह स्थितः। तौ मिलित्वा कैलासमिव गङ्गया सह प्रकाशमानौ बभूवतुः; पार्थः महारथः सुभद्रया सह विराजमानः आसीत्। हे राजन्, यथा शक्रः शच्यया सह विराजते, तथा पार्थः अपि सुभद्रां कीर्तिमतीं अर्जुनेन हर्यमाणां दृष्ट्वा विराजमानः आसीत्। बहवः जनाः समागत्य कोलाहलं कृतवन्तः; तत्र सुभद्रा, दशार्हकुलशोभा, मद्रभाषया भाषमाणा आसीत्। सा स्वेच्छया च पार्थस्य कामना च, तेन सह गच्छन्ती दृष्टा; अन्ये तु क्रोधेन आहुः—"गृह्णीत! हन्त! मा विलम्बध्वम्!" इति। ततः ते सर्वे सज्जीभूय सर्वतः शस्त्रवृष्टिं चक्रुः; एवं वदन्तः महान् कोलाहलः अभवत्। सः वीरः, जनसमूहेन उत्पन्नेन शब्देन कम्पितः गज इव, बाणवृष्टिं ववर्ष, किन्तु कस्यापि प्रति न कोपं चकार। स्वतेजसा दीप्तान् तीक्ष्णान् बाणान् नगरस्य प्रासादगृहशिखरसमूहान् प्रति सन्दधे। अग्रनगर्याः कम्पनं कृत्वा, गरुडः इव सागरं कम्पयन्, सः रैवतद्वारं प्रति दृष्ट्वा निर्गतः, भारतर्षभः। पुरुषश्रेष्ठस्य आज्ञया, महाबलसमन्वितः विपृथुश्रवा रैवतपर्वते नित्यं स्थितः आसीत्। वासुदेवस्य अनुपस्थितौ, हलधरवत् सः नगरीं रक्षितुम् उन्नेतुं च प्रवृत्तः। पाण्डवस्य निर्गमनं ज्ञात्वा विपृथुश्रवा निर्गतः; नगरस्य कोलाहलं श्रुत्वा स्वसैन्यं प्रेरयामास। स मार्गे अग्रे गच्छन्, द्वारकायाः द्वारात् निर्गच्छन्तं पुरुषश्रेष्ठं सूर्य इव सागरात् निर्गच्छन्तम् अपश्यत्। स धनुष्मन्तं मेघमिव विद्युद्भिः युक्तं दृष्ट्वा, अनर्तसेनायाः योधेषु विस्मयः उत्पन्नः। तां सेनां रथगजाश्वसमाकुलां दृष्ट्वा, शुभवाक्या सुभद्रा हृष्टा अर्जुनं उवाच—"मम चिरं संचितं मनःकाङ्क्षितं भवति यत् त्वां युद्धे रथमारुह्य वाहयिष्यामि।" "बलवीर्यतेजःसम्पन्ना अहम्, पार्थ, रथवाहनकौशलं मया शिक्षितम्," इति। प्रियया एवमुक्तः पुरुषश्रेष्ठः प्रहृष्टः प्रत्युवाच—"अश्वान् प्रेरय, श्रान्तिहीनान्, विपृथोः सैन्ये प्रविशामः।" "पश्य, शुभे, मम बाह्वोः बलं यदा तव बान्धवान् जेतुमिच्छन्ति बहवः, अहं बाणान् सन्धानयामि।" इति पार्थेन उक्ता सा भद्रा हर्षेण अश्वान् प्रेरयामास; तौ च सेनायां प्रविष्टौ। तदा विपृथोः प्रमुदितविभागः, महाध्वनिमत्तध्वजसमन्वितः, पार्थं अनुगच्छन् अभवत्। विविधरथैः शीघ्रगम्याश्वयुक्तैः, धनञ्जयं परिवृत्य तत्र बाणवृष्टिं ववर्षुः। पुरद्रुहां जयतां श्रेष्ठः, दिव्यास्त्रविद् अर्जुनः, तेषां शरान् दिव्यास्त्रेण प्रत्यवारयत्, विशालं नभः बाणैः पूरयन्। महाबाहुः तेषां शरमुकुटकुण्डलानि, शरांश्च धनूंषि च तीक्ष्णैः शरैः छित्त्वा निपातयामास। रिपून् नाशयितुमिच्छन् पार्थः तेषां युगाक्षध्वजयन्त्राणि अपि तीक्ष्णैः शरैः छित्त्वा नाशयामास। महारथान् निरायुधान्, निर्योधान्, निररथांश्च कृत्वा, पार्थः प्रीयमाणः स्वप्रियां सर्वेभ्यः दर्शयामास। एतदाश्चर्यं दृष्ट्वा सुभद्रा पार्थं उवाच—"सिद्धं मम काङ्क्षितम्। स्वस्ति ते, पार्थ, यथेष्टं गच्छ।" पाण्डुपुत्रेण स्वबलं प्रतिरुद्धं दृष्ट्वा विपृथुः शीघ्रं समुपेत्य "तिष्ठ" इति अब्रवीत्। ततः सेनापतेः आज्ञया यादवाः न प्रचक्रमुः; यथा महावेगाः वारिधराः तीरनिगृहीता वातेन चोद्यमानाः, तथा ते स्थगिताः अभवन्। ततः पुरुषश्रेष्ठः शीघ्रं रथात् अवतीर्य, नरसिंहम् उपगम्य, हर्षेण समालिङ्ग्य तं परिष्वज्य उवाच। सः पार्थम् उवाच—"त्वत्समीपं सम्प्राप्तः अहं जानामि यथावत् यत् त्वया शङ्खचक्रगदाधरस्य साकं दीर्घकालं वासः कृतः।" "सुभद्रार्थं यत् कृतं त्वया तत् मया न अविज्ञातम्; जनार्दनः तव प्रार्थनया प्रसन्नः सन्ननयेन सहायः आसीत्।" "यदा त्वं धनञ्जयः अत्र वल्कलधरः स्थितः, तदा त्वं रामेण महेन्द्रानुजेन च सख्यं प्राप्तः।" "मधुसूदनः माम् उपदेष्टारं सदा इच्छति, किन्तु सुभद्रायाः तव च विषये, धनञ्जय, न एव।" "एषः दिव्यः सर्वायुधसम्पन्नः रथः, एषः च अनुचरः, गदायाः ज्येष्ठेन तुभ्यं समर्पितः।" "ततः वृष्णिवर्धनः अन्तरद्वीपं गतः, त्वं च चिरं निरुद्धः स्वप्रियया सह आगतः।" "सर्वे भ्रातरः त्वां पश्यन्तु, यथा देवाः वज्रधारिणं पश्यन्ति, यदा दशार्हर्षभः शार्ङ्गधन्वा आगच्छति।" "सर्वसौभाग्यसम्पदः त्वां अनुगच्छन्तु; सुरक्षितेन मार्गेण गच्छ, धनञ्जय, सुखी भव।" "त्वं दुःखरहितः सन्, शोकं विहाय, मित्रैः सह संगच्छ।