कुकुर-अन्धक-वृष्णीनां निर्गमनं निश्चित्य, पार्थः ततः सुभद्रां प्रति इदं मधुरं वचनम् उवाच। "शृणु, प्रिये, विवाहस्य नानाविधानि रूपाणि, ये मुनिभिः लोकहिताय, शास्त्रानुसारं च धर्मतः वर्णेषु प्रतिष्ठापितानि। कन्यायाः पितरः भ्राता माता वा मातुलः, पितामहः पितृव्यः वा—एतेषां कन्यादानाधिकारः स्यात्। तव पितरः, पशुपतेः महोत्सवदर्शनकाङ्क्षया, स्वपुत्रैः पौत्रैः बान्धवैः सह, अन्तर्द्वीपं गतः, सुभद्रे। मम च, विशाललोचने, बान्धवाः बहिर्गताः; अतः, सुभद्रे, गान्धर्वविवाहः पञ्चमः इति कथ्यते। कन्यायाः संयोगे चतुर्विधानि संस्काराः विहिताः; तेषां धर्मिष्ठाः आचरन्ति, माधवि, तान् शृणु। यदा वरः आहूयते, कन्या च पित्रा विधिपूर्वकं दीयते, तदा सा भार्या पतिसंनता पतिव्रता च इति परैः कथ्यते। या स्त्री सेवकानाम् उपजीवनाय वा स्वजीवनाय वा विवाहिता, सा विदुषां मतः भार्या। धर्मतः कन्या यदा गृहं नीत्वा युवत्याः अवस्थायाम् विधिवत् पित्रा दीयते, तदा सा पितृदत्ता भार्या इति उच्यते। गान्धर्वविवाहे, रत्यर्थं पुत्रार्थं च, या स्त्री स्वयमेव अङ्गीकृत्य पत्नीत्वं प्राप्नोति, सा अपि सन्तानं जनयति। या पतिं जनयति, सा 'जाया' इति कथ्यते; एवं भार्या, दारा, पत्नी, जाया—एते चत्वारः प्रकाराः। एतेषां चतुर्णां यः संस्कारः अग्निसाक्षिकः च, स एव धर्म्यः; गान्धर्वः तु संस्काररहितः, केवलं रतिपूर्वकः। कामेन, कामुकैः, मन्त्रवर्जितः, रहसि, स्मृतिपूर्वकः; मया उक्तं यद्यपि न कृतं, तत् त्वया कर्तव्यम्, माधवि। उत्तरायणं, मासः, ऋतुः, पक्षः, तिथि; करणं, मुहूर्तं, लग्नलाभश्च। विवाहाय, विशाललोचने, उत्तरायणं शुभम्; मासेषु वैशाखः, पक्षेषु शुक्लः। नक्षत्रेषु हस्तः, तिथिषु तृतीया, लग्नेषु मकरः, करणेषु बावः श्रेष्ठः। मैत्रमुहूर्तः अस्माकं शुभकर्मणि युक्तः; सर्वसमृद्धिः, सौम्ये, अद्य रात्रौ भविष्यति। भगवान् आगच्छति; सूर्यः, तेजस्विनां श्रेष्ठः, अस्तं याति; अद्य रात्रिः विवाहाय समयः, न संशयः। नारायणः अपि, सर्वज्ञः, जगदुत्पत्तिकर्ता, एतद् न वेद; धर्मस्य सन्देहे, कः कार्यः सुखदः स्यात्? कामेन, प्रेम्णा, मोहितः अहम्, विमूढवाक्यं वदामि; देवि माधवि, मां न प्रत्युत्तरयिष्यसि किम्? अर्जुनस्य वचनं श्रुत्वा, सा जनार्दनं चिन्तयन्ती, मौनं धारयामास, अश्रुपूर्णलोचना। अर्जुनः, कामवशवाक्येन आक्रान्तः, विजेतृश्रेष्ठः, पितरं चिन्तयन्, पुष्पगृहं प्रविवेश। कुन्तीसुतं चिन्तयन्, शचीपतिः, नारदादिमहर्षिभिः सह, मनसा विचिन्तयामास। गन्धर्वैः, अप्सरसोभिः, चारणैः, गुह्यकैः, अरुन्धत्याः वसिष्ठेन च सह, सः कुशस्थलीं समुपागच्छत्। जनार्दनः, सुभद्रायाः भावं ज्ञात्वा, रौहिणेयम् निद्रया विमूढबुद्धिं, तस्याः विना, अपश्यत्। अक्रूरः, शिनिः, सात्यकिः, गदः, वासुदेवः, देवकी, आहुकः च तत्र आसन्। रात्रौ, सः स्वजनसम्बद्धः, द्वारकां पुरीं प्रविश्य, देवेशः, कीर्तिमान्, नारदादीन् सत्कृत्य, तेषां कुशलं पप्रच्छ। इन्द्रस्य प्रार्थनया, कृष्णः उवाच—"विवाहसंस्कारः क्रियताम्।" आहुकः, वासुदेवः, अक्रूरः, सात्यकिः च, शिरसि नताः, यज्ञपतिं प्रति ऊचुः—"देवदेव, नमस्ते, जगत्पते, विश्वेश्वर!" "भगवन्, वयं स्वजनैः सह धन्याः; तव वचनेन, विश्वजित्, अनुगृहीताः।" एवं उक्त्वा, तं सम्यक् पूजयित्वा, सर्वे मुनिभिः सह, महेन्द्राज्ञया, तस्मिन्काले— शक्रपुत्रस्य विवाहं शास्त्रसम्मतः समाचरन्; अरुन्धती, शची, रुक्मिणी, देवकी अपि तद्विधम्। दैवीभिः स्त्रीभिः सह, सुभद्रायाः सर्वमङ्गलकार्याणि कृतानि; तथैव अर्जुनस्य अपि सर्वशुभक्रियाः सम्पन्नाः। कश्यपः महर्षिः होता बभूव, नारदादयः ऋत्विजः; ते सर्वे तदा अर्जुनं पुण्यैः मन्त्रैः अभ्यनन्दन्। ततः महेन्द्रः, वज्रधारी, सर्वलोकपालैः सुरैः च स्तूयमानः, अभिषेचनं चकार। पार्थं किरीट-कङ्कण-हारादिभिः भूषितं, कुण्डल-कङ्कणैः च, द्वितीयं वासवमिव विराजयामासुः। तस्मिन्नेव काले, पुरन्दरः सुतं स्नेहेन आलिङ्ग्य, शची देवी, अरुन्धती च, अन्याश्च, स्नेहं प्रदर्शयामासुः। सुखिनीः, स्वाभरणैरलङ्कृताः, स्त्रियः अप्सरसां सह सुभद्रायाः विवाहमङ्गलानि समाचरन्। तत्र स्त्रियः सुभद्रां पौलोमीमिव अयन्त; एवं तद्विवाहं सर्वगुणसम्पन्नं समृद्धम् अभवत्। ततः, मन्त्रैः होमैश्च पूर्वं, जिष्णुः सुभद्रायाः हस्तं गृह्णन्, शचीपतिरिव शच्याः सह शोभयामास।