कृष्णायापि, हे भद्रे, अहं त्वां प्रमोदयेयं, इति निश्चित्य, तव स्थितिं पश्चात् विज्ञायिष्ये; अतः मा शुचः, हे दीप्तिमतेति, माता भद्रायाः श्रेय इच्छन्ती एवं उक्त्वा, अनकदुन्दुभये भद्रां निवेदयामास। रहसि तस्यै न्यवेदयत्—भद्रा अस्वस्थेति; च बागे तु स तपस्वी श्रीमानर्जुनः इति श्रुतम्। अक्रूराय कृष्णाय आहुकाय सात्यकये च, हे बुद्धिमन्, एतत् निवेद्यताम्; इच्छन्ति चेत् बान्धवा अपि शृण्वन्तु। वासुदेवः एतद् श्रुत्वा, अक्रूराय आहुकाय च एवमेव निवेद्य, कृष्णेन सह तैः मन्त्रयामास। निर्णयं कृत्वा—एष कार्यः, एष कृत्यं, एतदेव—अक्रूरः, उग्रसेनः, सात्यकिः, गदः च तत्र उपस्थिताः। पृथुश्रवाः कृष्णः शिनिना सह, तथा रुक्मिण्याः, सत्यभामया, देवक्या, रोहिण्या च, वासुदेवेन सह, कुलपुरोहितस्य मन्त्रेण, द्वादशमे दिने विवाहविचारं आरब्धवन्तः, हे भारत। रोहिणीसुतस्य च उद्दवस्य च अज्ञानतः, हे भारत, गदस्य ज्येष्ठभ्राता सुभद्रायाः विवाहाय चिकीर्षति स्म। महादेवस्य पूजार्थं महोत्सवः इति घोषयित्वा, चतुस्त्रिंशद्दिनपर्यन्तं सुभद्रायाः शोकविनाशनाय स्यात् इति उक्तवन्तः। नगर्यां घोषणा कृताऽभवत्—सव्यसाचिनः कल्याणाय, अद्य चतुर्थे दिने सर्वे अन्तरद्वीपं यान्तु। भार्याभिः, परिचारकैः, पुत्रैः, भ्रातृभिः च, सर्वे योधाः, सर्वे यादवाः गन्तव्याः इति। एवं निर्देशं प्राप्य, सर्वे तथैव कृतवन्तः; ततः, हे भारत, सर्वे दशार्हाः अन्तरद्वीपे समागच्छन्। चतुस्त्रिंशद्दिनानि महोत्सवः अभवत्, कृष्णेन, रामेण, आहुकैः, अक्रूरेण, प्रद्युम्नेन, शिनिना, सात्यकिना च सह। कुकुराः, अन्धकाः, वृष्णयः च प्रमुदिताः, समुद्रं प्रति प्रस्थिताः; वृष्णयः ब्राह्मणैः सह, रथैः पताकाभिः च। नगरनिवासिनः अपि नौभिः समुद्रं प्रति जग्मुः; शीघ्रं प्राप्ताः, दशार्हैः सत्कारिताः। ततः, सुभद्रा तपस्विनः आज्ञया पद्मनयनं प्रति उवाच—द्वादश दिनानि भगवाञ् अत्र अवश्यं स्थित्वा विधिपूर्वकं कर्तव्यं कुर्यात्। 'तत्र स्थातुं तस्य सेवां कः करिष्यति?' इति पृष्टे, हृषीकेशः प्रत्युवाच—'त्वं एव, अन्यः कः अपि न योग्यः, विशेषतः त्वम्।' 'नान्या स्त्री अत्र तं मुनिं सेवितुं योग्यास्ति, हे माधवि; अद्य अस्माकं मन्त्रेण त्वं एव तं महर्षिं सेवितुम् अर्हसि।' 'यथायोग्यं कर्तव्यं कुरु, कीर्तिं धर्मं च चिन्तयन्ती, तस्य मुख्यातिथेः, सर्वेषां मुनीनां च।' 'यत्नेन सर्वव्यवस्थां कुरु, हे शुभे, आज्ञां च पालय।' एवं ताम् उपदिश्य, अनुमतिं दत्त्वा, मधुसूदनः शङ्खध्वन्या दुन्दुभीनां च निनादेन निर्गतः। द्वीपं प्राप्त्वा, दानधर्मपरायणाः, उग्रसेनादयः कुकुराः, अन्धकाः च, प्रमोदिताः। दुन्दुभीनां घोषेण, मृदङ्गनिनादेन च, सप्त योजनविस्तीर्णः दश योजनदीर्घश्च स द्वीपः शब्दितः। सः महाद्वीपः पर्वतैः विहारवनैः च, पद्मह्रदजालैः शोभितः, सर्वेषां सात्वतानां क्रीडाभूमिः अभवत्। बहुभिः तडागैः, सरसैः, रम्यवनैः च, सः वासुदेवस्य क्रीडायै, सर्वेषां हर्षदः, उपयुक्तः। तस्मिन्न् काले सः कुकुराः, अन्धकाः, वृष्णयः च, स्वर्गसदृशं सौख्यं प्राप्नुवन्। चतुस्त्रिंशद्दिनरात्राणि सर्वे कुकुराः, अन्धकाः च, उग्रसेनप्रमुखाः, दानधर्मे प्रवृत्ताः। यादवाः सर्वे, शोभनमाल्यभूषणविभूषिताः, सुरभिगन्धलेपनैः च, हृष्टमनसः क्रीडायै आगच्छन्। नृत्यगीतवाद्यैः रममाणाः, प्रमोदिताः; किन्तु दशार्हश्रेष्ठे शार्ङ्गधन्वनि निर्गते, पार्थः सुभद्रायाः विवाहाय समयं उपयुक्तं मन्यते स्म। कुकुराणां, अन्धकानां, वृष्णीनां च निर्गमनं ज्ञात्वा, पार्थः तदा सुभद्रां प्रत्युवाच। 'शृणु, प्रिये, विवाहस्य नानाविधानि रूपाणि, ये मुनिभिः लोकक्षेमाय, शास्त्रानुसारं धर्मेण च वर्णेषु स्थापितानि। कन्यायाः पितरः, भ्राता, माता, मातुलः, पितामहः वा पितृव्यः वा, एते दानाधिकारिणः। तव पिता, पशुपतेः महोत्सवं द्रष्टुम् इच्छन्, अन्तरद्वीपं गतः, पुत्रैः पौत्रैः बान्धवैः च सह। मम च, विशाललोचने, स्वजनाः विदेशे; अतः, सुभद्रे, गान्धर्वविवाहः पञ्चमः इति कथ्यते। कन्यायाः संयोगे चत्वारः विधयः विधानाः; शृणु माधवि, तेषां धर्मात्मानः कथं आचरन्ति। यदा वरः आहूयते, कन्या च पित्रा नियमानुसारं दीयते, सा पत्नी अन्यैः पतिसंयुता पतिव्रता च इति कथ्यते। या दासीभृत्योपजीवनाय वा स्वोपजीवनाय वा विवाहिता, सा पत्नी इति पण्डितैः कथ्यते। यदा धर्मेण युवत्याः गृहं नीत्वा विवाहः विधियुक्तः, तदा सा पित्रा दत्ता पत्नी इति स्मृता। गान्धर्वे तु, रागात् पुत्रेच्छया च, या स्वयमेव अनुमत्याः, सा पत्नी सुतप्रदा च भवति।