कृष्णस्य प्रियसखा अर्जुनः, स्वैः सहचरैः सह, तस्य आदेशे स्थित्वा तत्र वसति स्म। यः पुण्यश्लोकः, तं प्रति कृष्णः उवाच—“त्वं स्वैः सह मित्रैः तस्य वचने स्थित्वा चर; यः हि पूर्वं भिक्षार्थं नियमशीलाः मुनयः आसन्, ते दशार्हकन्यागृहे वसन्ति स्म। तत्र ताः कन्याः, याः कन्यागृहे वसन्ति, ताः समये समये, सावधानतया, तान् मुनीन् भोज्यपाकादिभिः सत्कारयन्ति स्म।” सैव कन्या कृष्णस्य वचनं श्रुत्वा प्रत्युवाच—“यथोक्तं करिष्यामि, तव वचनं पालयिष्यामि, द्विजश्रेष्ठान् स्वसदाचारकर्मभिः तुष्टिं नेष्यामि।” एवं तस्याः प्रतिज्ञां श्रुत्वा, धनञ्जयः किञ्चित्कालं तत्र स्थित्वा, भद्रया श्रेष्ठपाकभोज्यैः सन्मान्यमानः सुखमवसत्। सः अर्जुनः, या भद्रा सर्वगुणसम्पन्ना वसुदेवस्य भगिनी, तां निरन्तरं दृष्ट्वा, तस्य हृदि कामः उत्पन्नः। सा भद्रा, यः रूपसम्पदा दीप्तिमती, तां दृष्ट्वा, पार्थः स्वभावं निगूह्य, कामवशात् दीर्घं श्वसितुम् आरब्धवान्। सः मनसि चिन्तयामास—“कृष्णा द्रौपदी अपि, या वरुणस्य कन्या, भूमेः साक्षात् प्रापिता, सा अपि न भद्रायाः रूपे समा।” कालान्तरे, अर्जुनः मनसि निश्चितवान्—“एतस्मिन्लोके न कोऽपि दिव्यस्त्रीभ्यः अपि भद्रायाः समः अस्ति।” तस्मिन्नन्तरे, धनञ्जयः कामबन्धनेन बद्धः, स्वसृणां मध्ये शुभद्रां न स्मरत्। अर्जुनः, भद्रां मित्रगणैः परिवृतां, क्रीडासु रममाणां पश्यन्, अग्निरिव स्वाहां दृष्ट्वा, तत्र हर्षं प्राप। तदा गदेन पूर्वं शुभद्रासन्निधौ पाण्डवस्य उत्पत्तिमहिमानं कथितम्। एकदा केशवः, तं भीमस्वनं श्रुत्वा, अर्जुनस्य गौरवं तुलयन्, विस्तरेण आख्यानं कथितवान्। ततः वृष्णयः कोपगर्वसमन्विताः, धनुर्धराणां पुरुषार्थं तुलयन्तः, अर्जुनं प्रति वाग्भिः प्रारभन्त। परस्परविग्रहविवादेषु, वृष्णयः प्राहुः—“अर्जुनः मम तुल्यः न; त्वं कुतः?” ततः स्वपुत्रान् गृहीत्वा, वृष्णयः आशीर्वचनानि ददुः—“वत्स, धनुर्धरत्वे अर्जुनसमः भव।” एवं शुभद्रा, तस्य सत्यता-रूप-चातुर्यैः आकर्षिता, श्रेष्ठं भारतश्रेष्ठं पतिं कामयामास। गदस्य वचनेन, चारणसमागमादिकथां श्रुत्वा, या कन्या तं दृष्ट्वापि न आसीत्, सा भारतश्रेष्ठे भावं प्राप। यदा कश्चन कुरुजाङ्गलं कीर्तयेत्, तदा भद्रा बिभत्सुं पृच्छति स्म। पुनः पुनः श्रवणेन, निरन्तरपृच्छया, पाण्डवः तस्याः पुरतः सन्निकृष्ट इव बभूव। यदा सैव भद्रा तस्य बाहू, पन्नगसदृशौ, धनुर्ज्याङ्कितौ, अपश्यत्, तदा निश्चितवती—“एषः पार्थः।” यथा शुभद्रा भारतवृषभस्य रूपं श्रुतवती, तथा तं तादृशं दृष्ट्वा, परमं हर्षमवाप्तवती। एकदा, सा तस्य समीपे उपविश्य, पाण्डवं पप्रच्छ—“कथं त्वं कुरूनां हर्षं दृष्टवान्? कथं भूमिम् अतिक्रम्य, विविधान् जनपदान् दृष्टवान्?” “कथं सरांसि नद्यः च अतीत्य, वनानि च, नानादेशान् भ्रमन् प्राप्तवान्?” इति पृष्टः, सः प्रसन्नः, तां पुण्यशीलां विविधैर् रमणीयकथाभिः हर्षयामास। तस्य लोकानुसृत्य कृतानि कर्माणि श्रुत्वा, तस्याः कन्यायाः भावः अर्जुनं प्रति गाढः अभवत्। ततः कस्यचित् उत्सवकाले, शुभद्रा हृष्टा, एकान्ते भारतश्रेष्ठं उपगम्य, सस्नेहम् अपृच्छत्—“यदा त्वं तपस्विवेशधारी भूमिम् अतीत्य भ्रमसि, किं खाण्डवप्रस्थे वसन्तीं मातरं प्रिथां दृष्टवान्?” “कच्चित् सर्वे पुत्राः स्वस्थाः, युधिष्ठिरः धर्मनिष्ठः, भीमः धर्मे स्थितः?” “कच्चित् अर्जुनः, व्रताद् विमुक्तः, कामवशात् रममाणः?” “क्व पार्थः, सः दुःखयोग्यः न, सुखाभिलाषी, बाहुसम्पन्नः शत्रुनाशकः, अद्य कुत्र वसति?” “किं त्वं पार्थं, पुण्यश्लोकं अर्जुनं, दृष्टवान् वा, श्रुतवान् वा?” इति सा पप्रच्छ। तस्याः वचनं श्रुत्वा, सः स्मितपूर्वकं प्रत्युवाच—“कुन्ती स्वपुत्रैः स्नुषाभिश्च सह कुशलिनी, खाण्डवप्रस्थे वसन्ती, पुत्रदर्शनं प्रीणयति।” “मातृभ्रातृभ्यः अनुमत्य, धनञ्जयः अर्जुनः, तपस्विवेशधारी, द्वारकायाम् एवैकाकी वसति।” “किं त्वं, माधवि, तं प्रत्यक्षं दृष्ट्वापि, न ज्ञासि?” इति सः उवाच। एवं श्रुत्वा, वसुदेवभगिनी, लज्जया श्वसन्ती, भूमिं खनन्ती तस्थौ। तदा शस्त्रेषु श्रेष्ठः धनञ्जयः, हर्षपरिपूर्णः, तां प्रति उवाच—“अहं अर्जुनः! यथा तव भावः मयि श्रवणेन प्रवृत्तः, तथा मम हृदयम् अपि तव गुणैः आकर्ष्यते। शुभे दिने, धर्मानुसारं, त्वां स्वयमेव वृणोमि।” “यथा सत्यवान् सावित्र्याः पतिः आसीत्, तथा अहं तव पतिः भविष्यामि।” एवं उक्त्वा, पार्थः लतागृहं प्रविवेश। ततः शुभद्रा, लज्जया कम्पमाना, तत्र सन्निहिता बभूव। दिव्यशय्यायाम् उपविश्य, सा शुभद्रा, नूतनानुभवेन, लज्जया मूर्च्छिता, न च किञ्चित् विशेषपूजनं चकार।