सः पाण्डवः सर्वाणि पवित्रस्थलानि पुण्यतीर्थानि च पश्यन् पश्यन् पश्चिमसागरतीरप्रदेशं समभ्यगच्छत्, तानि सर्वाणि तीर्थानि कृत्वा प्रभासं प्राप्नोत्। तत्र रात्रौ तिष्ठन् गदेन पूर्वं उक्तं वचनं स्मरन्, सुभद्रायाः माधुर्यं सौन्दर्यं गुणान् च चिन्तयामास। कथं सा प्राप्येत इति उपायान् विचिन्त्य, सः पाण्डवः स्वयं यत्किमपि रूपं गृह्णन्, परिव्राजकस्य वेशं समादत्त। कुकुरान्धकवृष्णिभिः अगण्यः सन्, परिव्राजकवेषेण भिक्षां चरन् विचचार। केनापि प्रकारेण स महागृहं प्रविश्य, कृष्णस्य भगिन्याः सुभद्रायाः अद्वितीयं रूपं दृष्टवान्। वासुदेवस्य मन्तव्यम् अवगत्य, 'अस्याः हितं करिष्यामि,' इति निश्चित्य, व्रतम् आदधात्। त्रिडण्डी मुण्डितशिराः कमण्डलुधारी जपमालया युक्तः मुद्राविशिष्टश्च, परिव्राजकचिह्नानि धारयन्, पार्थः वटवृक्षस्य छायायां प्रविवेश। तत्र प्रवेशकाले, वृषाकपिः इन्द्रः वर्षं ववर्ष, स च देवेशं केशवं दुःखनाशकं चिन्तयामास। केशवः तु दिव्यज्ञानतः तस्य चिन्तां ज्ञात्वा, दिव्यशय्यायां शयानः सत्यभामया सह तं पाण्डवं ददर्श। ततः केशवः सहसा उत्थाय हृष्टः, पुनः पुनः सत्यभामा तं परमपुरुषं सन्दिदेश। 'भगवन्, त्वं चिन्तया युक्तः शय्यायाम् सुखेन शयितः, पुनः पुनः नानाविधेन हास्यं करोति। यदि किमपि श्रोतव्यं अस्ति, यदि मयि दया अस्ति, तर्हि मे ब्रूहि, देवेश, श्रोतुमिच्छामि।' कृष्णः तदा उक्तवान्—'मम मातुलस्य पुत्रः भीमसेनस्य अनुजः अर्जुनः तीर्थयात्रां कर्तुं गतः, कारणमपि अस्ति तस्य। तीर्थयात्रायाः समाप्तौ, भरतवंशजः निशायाम् प्रत्यागतः, भूमौ अनुपमं सौन्दर्यं यः सुभद्रां चिन्तयन्।' ताम् एव भाग्यवतीं चिन्तयन्, अर्जुनः परिव्राजकवेषेण गूढः, द्वारकां माधवपुरीं प्राप। केनापि प्रकारेण तां शुभवर्णां कन्यां दृष्ट्वा, वासुदेवस्य मन्तव्यम् ज्ञात्वा, 'इच्छितं साधयिष्यामि,' इति निश्चित्य, पाण्डवः परिव्राजकवेषेण वटवृक्षस्य छायायाम् उपविश्य, वर्षमपि सहन्, स्थितवान्। परिव्राजकचिह्नधारी सन्, सः मानसिकं दुःखं प्रपेदे; तदेतत् मम हास्यस्य कारणम्, प्रिय। ततः सः सत्यभामां प्रेषयामास—'भ्रातरं पश्य,' इति; ततः मधुसूदनः शय्यायाः उत्थाय शीघ्रं द्वारकाम् अगच्छत्। मधुसूदनः शुश्राव यः विभत्सुः अपराजितः प्रभासक्षेत्रं प्राप्तवान् तीर्थानि च पश्यति। अन्वेषकवाक्यात् जानर्दनः एकाकी तत्र गत्वा, कुन्तीसुतं महात्मानं उपसंगम्य, तत्र प्रभासे कृष्णः पाण्डुपुत्रं च एकत्र दृष्टवन्तौ। तौ परस्परम् आलिङ्ग्य, वनस्थलेऽपि स्वस्त्यन्वेषणं कृत्वा, प्रियौ मित्रौ नरनारायणौ ऋषिवत् तत्र स्थातुम् इच्छताम्। ततः वासुदेवः अर्जुनं पृष्टवान्—'कस्मात् त्वं पाण्डव, एतानि तीर्थानि गच्छसि?' इति। तदा अर्जुनः सर्वं यथावत् न्यवेदयत्; श्रुत्वा वृष्णिवंशजः 'एवं भवतु' इति प्रत्यवदत्। ततः स्वेच्छया प्रभासे किञ्चित् कालयापनं कृत्वा, कृष्णः पाण्डवश्च रैवतकगिरिं गन्तुम् आरब्धवन्तौ। कृष्णस्य निर्देशेन तं गिरिं पूर्वमेव पुरुषाः अलङ्कृत्य, भोज्यं च समुपकल्पयन्। अर्जुनः तानि सर्वाणि स्वीकृत्य, भोजनं कृत्वा, वासुदेवेन सह नर्तकानां गायकानां च दर्शनं कृतवान्। सर्वान् अभ्यनुज्ञाप्य, तान् पूजयित्वा, पाण्डवः बुद्धिमान् यथार्हं सत्कृतः शनैः दिव्यतां प्राप्तवान्। ततः महाबाहुः शोभनशय्यायां शयानः सात्वताय पुण्यतीर्थानि सरांसि पर्वतानदीवनानि च दृष्टानि आख्यातुम् आरब्धवान्। एवं कथयतः जनमेजय, कुन्तीसुतः तस्मिन् दिव्यशय्यायां स्वप्नेन आक्रान्तः। मधुरगानवीणानिनादैः प्रबोधितः, स्तुतिभिः मंगलैः च जागृतः। कृत्यं कृत्वा, वृष्णिवंशजेन सत्कृत्य, तस्मात् अनुमत्य, तत्रैव स्थातुम् इच्छत्। 'एवं भवतु' इति वासुदेवेन भोजनं आज्ञापितम्; ततः हरिः पार्थं परिव्राजकवेषधारिणं त्यक्त्वा, सुवर्णरथेन शीघ्रं द्वारकाम् अगच्छत्। द्वारका शोभया समलङ्कृता, जनमेजय। गोविन्ददर्शनकाङ्क्षया द्वारकावासिनः राजमार्गे सहस्रशः लक्षशश्च शीघ्रं प्रस्थिताः। वृष्णयः अपि गोविन्दस्य क्षणमपि वियोगं न सहन्तः, उत्सुकाः जिज्ञासया तत्र स्थिताः। स्त्रीणां मध्ये सहस्रशः शतशश्च निरीक्षन्ते स्म; भोजवृष्ण्यन्धकानां च महान् समुदायः समभवत्। एवं भोजवृष्ण्यन्धकपुत्रैः सर्वैः पूजितः, सः सर्वैः नमस्कृत्य, अभिवाद्य, सर्वैः सत्कृतः। सः वीरः सर्वैः राजपुत्रैः सत्कारप्रेरितः, समवयस्कान् पुनः पुनः आलिङ्ग्य, तत्र संस्थितः।