यदा त्वं तत्र आगमिष्यसि, तदा त्वं तान् अन्यांश्च बान्धवान् द्रक्ष्यसि; सर्वैः स्वजनैः सह, हे निष्पापे, त्वं हर्षं प्राप्स्यसि। धर्मनिष्ठः सत्यपरायणश्च कुन्तीसुतः युधिष्ठिरः, पृथिवीं विजित्य, राजसूयं करिष्यति। तत्र भूमिपालाः राजानः समागमिष्यन्ति; तव पिताऽपि नानारत्नसमृद्धः तत्र आगमिष्यति। त्वं एकैकया यात्रया चित्रवाहनसेविता गमिष्यसि; अहं त्वां राजसूये द्रक्ष्यामि, पुत्रस्य रक्षां कुरु, शोच न मा। बभ्रुवाहन इति नाम्ना मम प्राणः बहिर्गच्छति; अतः त्वं एनं पुत्रं धारय, यः वंशवृद्धिं करिष्यति। धर्मसम्भूतः चित्रवाहनस्य उत्तराधिकारी, पौरवकुलस्य प्रियः, पाण्डवानां चात्मजः—अतः एनं सदा रक्ष। वियोगेन त्वं शोच न मा, हे निष्पापे; एवं चित्राङ्गदाय उक्त्वा, स सागरतीरे निवसत्। स ततो दीर्घं प्रपत्य, बहुधनं ददौ; ततः केरलान् अतीत्य, स गोकर्णं प्रतिपेदे। तत्र पशुपतेः श्रेष्ठं निवासं ददर्श, यत्र केवलदर्शनेन मोक्षः लभ्यते; यत्र पापात्माऽपि निर्भयतां प्राप्नोति। स पश्चिमदेशेषु सर्वतीर्थानि पुण्यक्षेत्राणि च यथाक्रमं प्राप्य, वीर्यवान् अन्वगच्छत्। पश्चिमसागरतीरे सर्वाणि तीर्थानि पुण्यक्षेत्राणि गत्वा, स प्रबासं समुपेयाय। तत्र रात्रौ, स गदेन पूर्वं उक्तं चिन्तयन्, सुभद्रायाः माधुर्यं सौन्दर्यं गुणांश्च मनसा विचिन्तयामास। कथं सुभद्रां प्राप्नुयामिति उपायं विचिन्त्य, स तपस्विवेषं विधाय, परिव्राजकस्य रूपं धारयामास। कुकुरान्धकवृष्णिभिः अज्ञातः, परिव्राजकवेषधारी स भिक्षां चरन् विचचार। किञ्चित् प्रकारेण, स महागृहं प्रविश्य, कृष्णस्य भगिनीं सुभद्रां, या अनुपमसौन्दर्या, ददर्श। वसुदेवस्य मन्तव्यं ज्ञात्वा, अहं तस्याः श्रेयसे कार्यं करिष्यामीति निश्चित्य, स व्रतम् आदत्त। त्रिडण्डी मुण्डमुण्डी कमण्डलुधारी अक्षमालायुक्तः मुद्रायुक्तश्च, भिक्षुवेषधारी पार्थः वटमूलं प्रविश्य स्थितवान्। यदा विभत्सुः प्रविश्य, तदा इन्द्रः वर्षं ववर्ष; स देवानां नाथं केशवं दुःखहरं चिन्तयामास। केशवः, दिव्यज्ञानेन तस्य चिन्तां ज्ञात्वा, दिव्यशय्यायाम् उपविष्टः सत्यभामया सह, तम् अपश्यत्। ततः केशवः सहसा उत्तस्थौ, हृष्टः अभवत्; सत्यभामा पुनः पुनः परमपुरुषं पप्रच्छ। सा उवाच—'भगवन्, त्वं चिन्तयन् सुखेन शय्यायाम् उपविशसि, पुनः पुनः विविधरूपेण हास्यसि। यदि किञ्चित् श्रोतव्यं, यदि मयि कृपा अस्ति, तर्हि त्वं वद, देवेश; श्रोतुम् इच्छामि।' स कथयति—'मम मातुलस्य पुत्रः भीमसेनस्य चानुजः अर्जुनः, किञ्चित् कारणेन तीर्थयात्रां गतः, हे पार्थ। यदा तस्य तीर्थयात्रा समाप्ता, तदा भरतवंशजः रात्रौ निवृत्तः, सुभद्रां, या पृथिव्यां अनुपमा, चिन्तयामास। तां पुण्यां चिन्तयन्, अर्जुनः भिक्षुवेषधारी, द्वारकां माधवपुरीं प्राप्तः। किञ्चित् प्रकारेण, उत्तमवर्णां कन्यां दृष्ट्वा, वसुदेवस्य मन्तव्यं ज्ञात्वा, अहम् इच्छां पूर्तये यतिष्ये।' एवं निश्चित्य, पार्थः पाण्डवः भिक्षुवेषधारी वटमूलस्य छायायाम् उपाविशत्, यदा इन्द्रः वर्षं ववर्ष। भिक्षुलक्षणधारी स मनसा क्लेशं अनुभवन्; एष एव मम हास्यस्य कारणं, प्रिये, विद्धि। स सत्यभामां प्रेषयामास—'स्वभ्रातरं पश्य'; ततः मधुसूदनः शय्यायाः उत्थाय निर्गतः। मधुसूदनः श्रुत्वा यः विभत्सुः अप्रतिद्वन्द्वी प्रबासदेशं प्राप्तः, तीर्थानि च सेवते। गूढवाक्यैः ज्ञात्वा, जनार्दनः एकाकी तत्र गत्वा, महात्मानं कुन्तीपुत्रं उपगम्य, हे माधव, तं अभ्यगच्छत्। तत्र प्रबासे, कृष्णः पाण्डुपुत्रश्च परस्परं ददृशतुः। तौ परस्परं आलिङ्ग्य, वनस्थले कुशलं पृच्छन्तौ, प्रियसख्यौ नरनारायणौ ऋषीव तत्र स्थितौ। तदा वासुदेवः अर्जुनं पप्रच्छ—'कस्मात् त्वं, हे पाण्डव, एतानि तीर्थानि सेवसे?' अर्जुनः सर्वं यथावत् न्यवेदयत्; श्रुत्वा वृष्णिवंशजः 'एवमेव' इति प्रत्यपद्यत्। तथाऽनन्तरं, प्रबासे यथेष्टं रम्य, कृष्णः पाण्डवश्च रैवतकम् अचलम् अगच्छतां निवासाय। कृष्णस्याज्ञया, तत्र पुरुषैः पर्वतम् अलङ्कृत्य, भोज्यं च सिद्धीकृतम्। अर्जुनः सर्वं स्वीकृत्य, भोजनं कृत्वा, वासुदेवेन सह नर्तकान् नर्तकीश्च दृष्ट्वा सुखमविन्दत्। सर्वान् अभिवाद्य, तान् पूजयित्वा, पाण्डवः बुद्धिमान् क्रमशः दिव्यं पदं प्राप्तवान्। ततः स महाबाहुः, उत्तमशय्यायां शयानः, सात्वताय तीर्थानि, सरांसि, पर्वतान्, नद्यः, वनानि च दृष्टानि कथयामास।