तयोः दुयोः असुरयोः सुण्दोपसुण्दयोः घोरं तपः कुर्वतोः देवाः तेषां तपस्याः भीताः अभवन्। तदा तेषां तपः विघ्नाय देवाः विविधानि विघ्नानि निर्मितवन्तः। रत्नैः स्त्रीभिः च पुनः पुनः तौ मोहयितुं प्रयत्नं कृतवन्तः, किन्तु तौ महाव्रतस्थौ न विचलितौ। पुनः देवाः तयोः महात्मनोः कृते मायाः सृजितवन्तः—भगिन्यः मातरः पत्न्यः अपि च स्वसंतानाः। ताः स्त्रियः राक्षसेन शूलेन आकृष्य विकीर्णाः, भूषणानि च केशाः च विक्षिप्ताः, वस्त्राणि भूषणानि च पतितानि। ताः सर्वाः स्त्रियः विलपन्त्यः "रक्षतं रक्षतं" इति आक्रन्दयन्त्यः, तयोः महाव्रतस्थयोः याचन्त्यः, तथापि तौ न विचलितौ। यदा तयोः कस्यापि विकारः न अभवत्, तदा ताः सर्वाः स्त्रियः भूतानि च समूलं लीनानि। ततः स्वयं पितामहः तयोः महासुरयोः समीपं आगत्य, लोकहिताय वरं दातुं तयोः समुपस्थितः। तदा सुण्दः उपसुण्दः च दृढवीर्यौ, पितामहं दृष्ट्वा, अञ्जलिं कृत्वा स्थितौ। उभौ भगवानं समभाषेताम्—"यदि भगवन् तपसा तव तुष्टिः अस्ति, तदा अस्माकं माया-शस्त्र-निपुणयोः, बलिनोः, इच्छया रूपधारिणोः, अमरत्वं दत्तं भवतु।" पितामहः उवाच—"अमरत्वं विना अन्यद् यद् इच्छथः तत् दास्यामि; अन्यं वरं वृणीताम्, अमरत्वं अमराणामपि न नियोज्यते।" "यद् शक्त्यर्थं महातपः कृतं, तस्मात् अमरत्वं न दत्तं।" "त्रैलोक्यविजयाय तपः कृतं, तस्मात्, दैत्याधिपती, इच्छितं न दत्तं।" तौ उचतु—"त्रिषु लोकेषु यद् अस्ति, चरं स्थिरं वा, तस्मात् अस्माकं अन्यतरात् विना कस्यापि भयम् न भवतु, भगवन्।" पितामहः प्रत्युवाच—"यद् याचितं वाक्यं च उक्तं, तद् इच्छितं दत्तं; मृत्युसंबन्धः अपि यथायोग्यं भविष्यति।" एवं तदा पितामहः तयोः वरं दत्त्वा, तपः समाप्तयित्वा, ब्रह्मलोकं जगाम। तौ वरप्राप्तौ दैत्याधिपती, सर्वलोकैः अभेद्यौ, स्वगृहं प्रत्यागच्छतुः। वरप्राप्तौ, कामसिद्धौ, दृढनिश्चयौ तौ दृष्ट्वा, सर्वमित्राणि जनः च परमं हर्षं प्राप्तवन्तः। तौ जटाः भङ्क्त्वा, किरीटैः भूषितौ, दिव्याभरणैः निर्मलवस्त्रैः च सुसज्जितौ। अमावस्यायाः रात्रिं नित्योत्सवमिव कृतवन्तौ; सर्वमित्राणि जनः च सततं हृष्टाः अभवन्। सर्वत्र भोजनं रमणं दानं हर्षः च, गीतं मद्यपानं च, गृहेषु घोषः आसीत्। तत्र तत्र महानिनादैः हस्तनादैः च दैत्यपुरं हर्षसंपूर्णं अभवत्। विविधैः क्रीडाभिः इच्छया रूपधारिणः दैत्याः बहूनि वर्षाणि एकदिनमिव मिलित्वा क्रीडितवन्तः। उत्सवस्य समाप्तौ, तौ उभौ त्रैलोक्यकामौ, सह विचार्य सेना आज्ञापयामासतुः। मित्रैः वृद्धदैत्यैः मन्त्रिणः च अनुमोदितौ, रात्रौ माघनक्षत्रे प्रस्थानकर्म कृत्वा प्रस्थितौ। गदाभिः कवचैः शूलेन मुसलैः च संयुतौ, बृहद्दैत्यसेनया सह प्रस्थितौ। शुभगीतैः स्तुतिभिः विजयशब्दैः च, चारणैः स्तुतौ, तौ हृष्टौ प्रस्थितौ। इच्छया गतौ दैत्यौ, दिवं उत्पत्य, बलमदेन सुरालयं गतौ। तयोः आगमनं वरं च ज्ञात्वा, देवाः स्वर्गं परित्यज्य ब्रह्मलोकं जग्मुः। इन्द्रलोकं जित्वा, तौ घोरवीर्यौ यक्षराक्षसगणान् पराजित्य, गगनचरान् अपि हत्वा। भूमौ नागान् अधःस्थितान् जित्वा, समुद्रवासीन् विदेशजाः च विजितवन्तौ। ततः पृथिवीं जेतुं आरभ्य, तौ घोराज्ञौ सैनिकान् आहूय, तीक्ष्णं वचनं उक्तवन्तौ—"राजर्षयः महायज्ञैः, द्विजातयः देवपितृयज्ञैः, देवानां तेजो बलं श्रीं च वर्धयन्ति। अतः सर्वे एते असुरशत्रवः, तेषां विनाशः सर्वैः बलात् कर्तव्यः।" एवं सर्वान् महोदधेः पूर्वतीरे उपदिश्य, क्रूरनिश्चयौ सर्वदिक् प्रस्थितौ। यज्ञकर्तारः द्विजातयश्च, तौ बलिनौ तान् सर्वान् बलात् हत्वा प्रस्थितौ। आश्रमेषु ऋषीणां तपो-निष्ठानां अग्नीन् सैनिकैः अपहृत्य जलानि क्षिप्तवन्तः। तपसि संपन्नाः ऋषयः क्रुद्धाः शापान् उच्चैः उक्तवन्तः, किन्तु तौ वररक्षितौ न प्रभावितौ। शापाः अश्मनि बाणानिव निष्फलाः, द्विजातयः व्रतानि त्यक्त्वा, दिशः पलायितवन्तः। भूमौ तपसा सिद्धाः, संयताः शमपरायणाः, तयोः भयात् गरुडात् सर्पाः इव पलायितवन्तः।