धर्मात्मा पाञ्चालीं लक्ष्म्याः सदृशीं प्राप्त्वा, सा माननीयत्वेन स्वयम् इन्द्रपत्नी शचीव सत्कारिता। तत्र माधवी कृष्णया सह गान्धार्याः समीपं गत्वा प्रणम्य, पाञ्चालीं आलिङ्ग्य शुभाशीषं दत्तवती। गान्धारी पद्मनयनां कृष्णां आलिङ्ग्य, मनसि चिन्तयामास—"पाञ्चाली मे पुत्राणां मृत्युरेव।" एवं विचिन्त्य, सुभलादेवी विचारयन्ती विदुरं सम्बोधयामास—"हे क्षत्त, कुन्तीं राजपत्नीं स्वस्नुषाभिः सह परिचारकैः आनय।" यदीदं ते रोचते, पाण्डुपुत्राणां निवासः सर्वसंस्कारैः सह शीघ्रं शुभनक्षत्रे शुभतिथौ व्यवस्थितः क्रियताम्। यथा कुन्ती स्वगृहे पुत्रैः सह सुखं अनुभवेत्, तथेति क्षत्तः तदादेशं शीघ्रं सम्पादितवान्। तस्मिन्नेव काले, बान्धवाः पाण्डवान् आदरात् पूजितवन्तः; नगरवासिनः शिल्पिनां प्रमुखाः च पाण्डवान् सत्कारं कृतवन्तः। ततः भीष्मः, द्रोणः, कृपः, कर्णः, बह्लिकः पुत्रसमेतः च धृतराष्ट्रस्य आज्ञया सत्कारकार्यं समारभन्त। तत्र महात्मनः पाण्डवाः सुखमास्वादयन्तः, विदुरः राजाज्ञया सर्वकार्याणि संचालितवान्। ते महात्मनः केशवेन सह किञ्चित्कालं तत्र विश्रान्तवन्तः, राजा धृतराष्ट्रः शान्तनुपुत्रः च तान् आमन्त्र्य। तत्र, कुंतीपुत्र, भ्रातृभिः सह मम वचनं शृणु—पाण्डुना राज्यं समुन्नीतम्, पाण्डुना लोको रक्षितः। मम आज्ञया, बलवान् भ्राता सदा दुष्कराणि कर्माणि कृतवान्, नरपतिः। तस्मात्, हे कुंतीपुत्र, त्वमपि मम आज्ञां विलम्बं विना पालय; सर्वे मम पुत्रा दुष्टाः अहंकारपूर्णाः। हे युधिष्ठिर, मम पुत्राः स्वार्थपराः, गर्विताः, दुष्टचेतसः, मम आज्ञां कदापि न पालिष्यन्ति। संघर्षः न भूयात्; खाण्डवप्रस्थं प्रविश, तत्र वसन् त्वां कश्चित् बाधितुं न शक्यते। पार्थेन रक्षितः, यथा देवाः वज्रधरेण रक्षिताः, राज्यस्य अर्धं लब्ध्वा खाण्डवप्रस्थं प्रविश। यदि केशवः उचितं मन्यते, तदा निःसंशयं तद् कार्यं क्रियताम्। तद्वाक्यं स्वीकृत्य, सर्वे राजानं प्रणम्य, वासुदेवेन सह मन्त्रयित्वा पाण्डवाः आसनं उपाविशन्। "हे क्षत्त, शीघ्रं अभिषेकसामग्रीं आनय; अद्य कुरुवंशस्य हर्षं राजे अभिषिञ्चामि।" ब्राह्मणाः, श्रेष्ठि-वणिजः, शिल्पिनां प्रमुखाः, जनाः, विशेषतः बान्धवाः सर्वतः आमन्त्र्यन्ताम्। शुभतिथिः घोष्यतां, प्रिये, सहस्रं गाः दीयन्ताम्; ग्रामाध्यक्षाः ब्राह्मणेभ्यः दानानि कुर्युः। हे क्षत्त, शिरसि किरीटं, हस्तयोः भूषणानि, मुक्ताहारं, मालां, सुवर्णमुद्राः, कङ्कणानि आनय। कटीप्रदेशे काञ्चनं, यज्ञोपवीतं, उदरबन्धः च, ब्राह्मणैः अधिष्ठिताः अष्टौ शतानि गजाः च। पुरोहिताः शीघ्रं गङ्गाजलं आनयन्तु, सर्वाभरणैः भूषितं अभिषेकाय स्नानं कुर्युः। समारोप्य रथं, दिव्यचामरैः वीयमानः, श्वेतच्छत्रेण सुवर्णरत्नविभूषितेन शोभितः। ब्राह्मणैः "जय!" इति घोषैः, राजभिः स्तुत्य, कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरं अजामीडश्रेष्ठं दृष्टवन्तः। अन्ये हर्षपूर्णाः हृदयेन तं स्तुतवन्तः, यतः राज्यं पाण्डुपुत्राय दत्तम्, मम महत् उपकारं कृतम्। एष कर्म निश्चितं प्रतिपद्यते—नास्ति संशयः; भीष्मः, द्रोणः, कृपः, विदुरः च "साधु, साधु" इति वदन्तः। "एतद् उचितम्, महाभाग, कुरूणां यशः वर्धयति; राजन्, यथोक्तं त्वया तत् शीघ्रं क्रियताम्।" एवं उक्तः कृष्णः वृष्णिवंशजः सर्वं यथाज्ञं शीघ्रं संपादितवान्; धृतराष्ट्रस्य आदेशेन केशवः तत् कृतवान्। तस्मिन्नेव काले, महराजन्, कृष्णद्वैपायनः आगतः, कुरुभिः बान्धवैरपि पूजितः। वेदविद्भिः ब्राह्मणैः सह, अभिषिक्तशिराः, केशवस्य अनुमतिः विधिवत् कर्माणि कृतवान्। कृपः, द्रोणः, भीष्मः, धौम्यः, व्यासः, केशवः, बह्लिकः, सोमदत्तः, चतुर्वेदविद्भिः नीताः। तस्मिन् काले, शुभे समाहिते सिंहासने अभिषेकं कृतवन्तः। सम्पूर्णां पृथिवीं जित्वा, राजान् वशं कृत्वा, राजसूयादि यज्ञाः, महादानैः सह, कर्तव्याः। अन्त्यस्नानं कृत्वा, बान्धवैः सह हर्षं कुर्यात्; एवं उक्त्वा, सर्वे तं आशीर्भिः पूजितवन्तः। कौरवः, शिरसि अभिषिक्तः, सर्वाभरणैः भूषितः, "जय!" घोषैः प्रशंसितः, राजा अक्षयधनं दत्तवान्। अभिषेककर्तृभिः पूजितः, कुरुवंशस्य हर्षः, रथं समारूढः, श्वेतच्छत्रस्य अधः दीप्तिमान्। जनप्रियः राजा, देवेषु महेन्द्रवत् शोभितः; ततः नागसह्वयपुरं प्रदक्षिणं कृत्वा। राजा तदनन्तरं स्वगृहं प्रविष्टः, नगरवासिभिः पूजितः; कौरवाः अभिषिक्तशिरसः कुन्तीपुत्रं समीपं गतवन्तः।