यावत् वृष्णिपुत्रः यादवसेनां नेतुम् पाञ्चालगृहं न आगच्छति पाण्डवराज्यहेतोः, तावत् पाण्डवानां कृते कृष्णः धनं, भोगं, राज्यं वा कदाचित् न त्यजेत्। पाण्डवेषु कृष्णस्य अनन्यस्नेहः सर्वदा दृष्टः। वीर्येण महात्मा भरतः पृथिवीं प्राप्तवान्; वीर्येण एव पाकशासनः त्रिलोकान् विजितवान्। वीर्यं क्षत्रियस्य धर्मः, वीर्यं वीराणां कर्तव्यं इति सर्वत्र प्रशस्यते। अतः, हे राजन्, अस्माकं चतुर्विधबलसमेतया सेनया द्रुपदं बलात् जयेम, पाण्डवान् च आनयेम। पाण्डवाः न साम्ना, न दानेन, न मायया वशीकर्तुं शक्याः; अतः केवलं वीर्येण तान् जय। तान् विजित्य वीर्येण, सर्वां पृथिवीं स्वधर्मेण उपभुज्य, अन्यथा उपायं न पश्यामि। कर्णस्य एतादृशं वचनं श्रुत्वा, बलवान् धृतराष्ट्रः तं पूज्य, तदनन्तरं वाक्यम् अवदत्—"यथा त्वं, हे सूतानन्दन, शस्त्रविद्यायां पारंगतः, वीर्यसम्पन्नः, बुद्धिमान्, तादृशं वचनं उक्तवान्, तद् उचितम्।" "तथापि, भीष्मः, द्रोणः, विदुरः, यूयं च, सुखाय नः यथोचितं उपायं चिन्तयन्तु।" ततः, सर्वान् प्रसिद्धान् मन्त्रिणः आहूय, राजा धृतराष्ट्रः मन्त्रणां चकार। तत्र भीष्मः उवाच—"पाण्डुपुत्रैः सह संघर्षं न अनुमोदये; यथा धृतराष्ट्रः मम, तथा पाण्डुः अपि न संशयः। यथा गांधार्याः पुत्राः मम, तथा कुन्त्याः पुत्राः अपि; यथा मम रक्षणीयाः, तथा तव अपि, हे धृतराष्ट्र। यथा मम, राज्ञः, तव, दुर्योधनस्य, तथा कुरवः, अन्ये राजानः अपि, हे श्रेष्ठराज। अतः, एतस्मिन् प्रसंगे संघर्षं न अनुमोदये; वीराणां शान्त्या राज्यस्य अर्धं दीयताम्। एष राज्यं तेषां पितामहस्य, पितुः, श्रेष्ठकुरूणां च।" "यथा त्वं, दुर्योधन, एतत् राज्यं पितृधनं इति पश्यसि, तथा पाण्डवाः अपि। यदि पाण्डुपुत्राः राज्यं न प्राप्तवन्तः, कथं तव वा अन्यस्य वा कस्यचित् एतत् राज्यं भवेत्? यदि त्वं, हे श्रेष्ठभरत, राज्यं अधर्मेण प्राप्तवान्, तदा तैः अपि पूर्वं तद् प्राप्तम्। अतः, शान्त्या राज्यस्य अर्धं दीयताम्; सर्वजनहिताय एष उपायः। अन्यथा, नः हितं न भविष्यति; तव अपकीर्तिः सर्वत्र प्रसृत्यति।" "कीर्तिरक्षां कुरु; कीर्तिः सर्वोत्तमा शक्तिः। यस्य कीर्तिः नष्टा, तस्य जीवितं व्यर्थम्। यावत् पुरुषस्य कीर्तिः न नश्यति, तावत् स जीवति; कीर्तिहीनः मृतः। कौरववंशानुगुणं आचारं अंगीकुरु; महाबाहो, पितृपितामहयोः योग्यं आचरणं कुरु।" "भाग्येन पृथा पुत्राः रक्षिताः; भाग्येन सा जीवति; भाग्येन दुष्टः पुरोचनः इच्छां न प्राप्तवान्, विनष्टः च। यदा कुन्तिपुत्राः पुत्रैः सह दग्धाः, तदा, हे गांधारि, अहं तव दर्शनं न शक्नोमि। लोके जनाः श्रुत्वा कुन्त्या एतादृशं अवस्था, पुरोचनं न तावत् दोषयन्ति, यथा तव दोषं कथयन्ति।" "एषां जीवितं, हे महराज, तव पापनाशनं मान्यं; पाण्डवानां दर्शनं अपि। वज्रधारी अपि तेषां जीवतां पितृभागं न हरेत्। सर्वे धर्मे स्थिताः, एकचित्ताः; तथापि अधर्मेण राज्यस्य समभागात् वञ्चिताः। यदि धर्मे इच्छसि, यदि मम प्रीत्यर्थं इच्छसि, यदि तेषां हितं इच्छसि, तर्हि राज्यस्य अर्धं दत्तव्यम्।" ततः विदुरः उवाच—"यः धृतराष्ट्रहिताय मन्त्रं आनीय, धर्मं, युक्तं, कीर्तिकरं वदेत्, तद् श्रुतम्। मम अपि मतं, हे पितः, भीष्मस्य मतं च—कुन्तिपुत्रेभ्यः भागः दीयताम्; एष सनातनधर्मः।" "कोऽपि मधुरवाचः शीघ्रं द्रुपदं प्रति प्रेष्यताम्, पाण्डवानां कृते बहु रत्नानि गृहीत्वा। स तान् दत्त्वा, तेषां हिताय, स्नेहाय, तेषां समृद्धिं कथयेत्। दुर्योधनस्य तव शुभकामनां पुनः पुनः कथयेत्, द्रुपदस्य, धृष्टद्युम्नस्य च।" "स तस्य योग्यतां, स्नेहं, पाण्डवानां, माद्रीपुत्राणां च सांत्वनं पुनः पुनः कुर्यात्। तव आज्ञया, हे राजन्, द्रौपद्यै सुवर्णमणिमयान् भूषणान् दद्यात्। तथा, भरतश्रेष्ठ, द्रुपदपुत्रेभ्यः, पाण्डवेभ्यः, कुन्त्यै च यथायोग्यं दद्यात्।" "एतानि रत्नानि दत्त्वा, पाण्डवान् प्रहृष्टः कुर्यात्; तदनन्तरं द्रुपदस्य सन्निधौ पाण्डवानां प्रति सामवाक्यं वदेत्, आगमनं च शीघ्रं कथयेत्। यदा वीराः अनुमताः, तदा सेना सुव्यवस्था गच्छेत्; दुःशासनः विकर्णः च पाण्डवान् आनयेत्।" एवं सभायां धर्मयुक्तं, शान्तिपूर्णं, कौरवपाण्डवयोः हितकरं, राज्यविभाजनं, कीर्तिरक्षां च सर्वे मन्त्रिणः, भीष्मः, विदुरः, राजा धृतराष्ट्रः च, यथोचितं उपदिशन्ति।