ते दिव्यवस्त्रधारिणः, निर्मलसुगन्धसुमनोभिः भूषिताः, उत्तमगुणसम्पन्नाः, त्रिनेत्रवत् वा, वसु-रुद्र-आदित्यवत् वा, महतीं दीप्तिं बिभ्राणाः तत्र विराजन्ति स्म। तान् पूर्वान् इन्द्रान् मनोज्ञरूपान् दृष्ट्वा, तं च सव्यसाचिनं इन्द्ररूपधारिणं श्रुत्वा, राजा द्रुपदः तद् अनन्तदिव्यविस्मयं आलोक्य हृष्टः विस्मितः च अभवत्। तत्र तां स्त्रीणां श्रेष्ठां, सौम्याग्निसमप्रभां, रूप-तेजः-कीर्त्या तेषां योग्यां, अतिवर्णनीयां दृष्ट्वा, राजा राज्ञां राजा तुष्टः, तां स्वपत्नीमिव चिन्तयामास। तद् अद्भुतं विस्मयकरं दृश्यं दृष्ट्वा, स सत्या-वतीपुत्रस्य पादौ स्पृष्ट्वा, प्रशान्तचित्तः तं महर्षिं उवाच — "भगवन्, तव एष नैव आश्चर्यः।" ततः स राजा, "भूमिपते, पुरातनं विवाहप्रकरणं राजर्षिभिः कथितं शृणु," इत्युक्त्वा, वार्तां आरभत। पृथिव्यां प्रसिद्धः राजर्षिः नितन्तुः नाम आसीत्; तस्य पञ्च पुत्राः, महाबलिनः धनुर्धराः आसीन् — शाल्वेयः, शूरसेनः, श्रुतसेनः, तिन्दुसारः, अतिसारः च। ते क्षत्रियाः, यज्ञकर्तारः, धर्मज्ञाः, सौम्याः, प्रियवक्तारः, मत्सररहिताः, प्रियकार्यकर्तारः, परस्परं नातिवर्तन्ते स्म। स्वयंवरे शिबेः पुत्री भूमाश्वी तान् नितन्तुपुत्रान् वीरान् भूमिपालान् स्वपतिं चकार। सा गन्धर्वलयितवीणायाः मधुरध्वनिवत्, स्त्रीणां मध्ये श्रेष्ठा अभवत्। पञ्च नितन्तुपुत्राः, क्षत्रियश्रेष्ठाः, भूमिपालाः, सर्वगुणसम्पन्नाः, तस्याः पतयः अभवन्। सा उशीनरस्य कन्या भूमाश्वी, एकपत्नी पञ्च राज्ञां अभवत्, रूपे गुणेषु च सम्पन्ना। तस्याः पञ्च पुत्राः अभवन्; तेषां पृथक् पृथक् नामानि पृथिव्यां प्रसिद्धानि अभवन् — शाल्वेयाः, शूरसेनाः, श्रुतसेनाः, तिन्दुसाराः, अतिसाराः च तेषां वंशाः। एवं भूमाश्वी पृथिव्यां ख्यातायाः एकपत्नीभावः अभवत्; तथा, हे द्रुपद, तव कन्या कृष्णा, निर्दोषा दिव्यरूपा, पञ्चपत्नी नियुक्ता। कदाचित् आश्रमे महर्षेः कन्या आसीत्; सा रूपवती गुणवती च, किन्तु पतिं न अलभत्। सा शंकरं कठोरतपसा तुष्ट्वा, भगवतः प्रसन्नस्य वचनम् अलभत् — "वरेच्छायं वरं वृणीष्व।" तया पुनः पुनः भगवत् वरदं प्रति उक्तम् — "सर्वगुणसम्पन्नं पतिं अहं इच्छामि।" भगवतः प्रसन्नस्य वरः दत्तः — "पञ्च पतिं ते भविष्यन्ति।" सा पुनः देवम् उवाच — "हे शंकर, एकं सर्वगुणसम्पन्नं पतिं मे वरय; अहं योग्याऽस्मि।" भगवतः हृदि प्रसन्नः, पुनः शुभं वचनम् उवाच — "पञ्चवारं पतिं वरयितुम् इच्छसि।" "तथा भविष्यति; पुनर्जन्मनि ते पञ्चपतित्वं सुसंपन्नं भविष्यति।" सा द्रुपदस्य कन्या कृष्णा, दिव्यरूपा, निर्दोषा, पञ्चपत्नी भविष्यति। सा नलायनी नाम पृथिव्यां अनुपमरूपा, मुद्गलस्य पत्नी अभवत्, शिवं वरं इच्छन्ती। एष दिव्यगुप्तं रहस्यं ते प्रकाशितम्, राजन्; देवगोप्यं एतत्, अन्यस्मै न प्रकाशयेत्। पाण्डवानां कृते, स्वर्गतेजः महायज्ञे अभवत्; तपसा तव कन्या अभवत्। एषा दीप्तिमती देवी, देवैः पूजिता, स्वकर्मणा पञ्चपत्नी अभवत्; स्वयंभूना देवपत्नी रूपेण सृष्टा। एतद् श्रुत्वा, द्रुपदस्य यथावचनं कुरु। पूर्वं तव वचनं न श्रुत्वा, महर्षे, अहं व्यवस्थितिं कर्तुं यत्नं अकरवम्; किन्तु यद् विधिना निश्चितम्, तत् न निवर्तयितुं शक्यते — एवं एषा व्यवस्था अभवत्। विधिदैवात् नियतं न निवर्तते; स्वकृतस्य फलम् अवश्यम् आगच्छति। अत्र एककारणं न अस्ति; बहुकारणं — एवं व्यवस्था अभवत्। कृष्णा पूर्वं उक्तवती — "भगवन्, बहुपतित्वं मा दत्तः," इति; देवः प्रत्युवाच — "तथा भविष्यति, वरः दत्तः," इति; देवः ह्यस्य विषयस्य परमं तत्त्वं जानाति। यदि शंकरस्य नियतं, यद्यपि सम्यक् वा असम्यक् वा, मम दोषः न अस्ति; येषां कृते नियतं, तेषां कृष्णा हस्तं गृह्णन्तु। एषा न मानुषेषु विवाहप्रथा; देवाः एते, द्रौपदी लक्ष्मीः स्वयं। पूर्वकृत्यस्य पुण्येन, देवेशस्य कृपया, सा पाण्डवानां पत्नी अभवत्। एषा विवाहप्रथा केवलं तेषां कृते नियता; अन्येषां न धर्मः इयं मानुषेषु कथिता। ततः व्यासः द्रुपदः च तत्र आगतौ, यत्र कुन्ती पुत्रैः सह, धृष्टद्युम्नः च तत्र आसीत्। कृष्णद्वैपायनः युधिष्ठिरं अभ्यगच्छत्। स भगवन् धर्मराजं उवाच — "शुभे दिवसे, पुष्ययोगे, कृष्णायाः हस्तं प्रथमं गृह्णीष्व।" एवं धर्मराजं उक्त्वा, भीमादीन् अपि उवाच। "वीराः, स्वहस्तेन क्रमशः तस्याः हस्तं गृह्णन्तु; अहं पूर्वं एतत् दृष्टवान्।" ततो राजा यज्ञसेनः पुत्रेण सह, विवाहाय याचितं सर्वं दत्त्वा, हृष्टः अभवत्। पुत्रेण बन्धुभिः सह, सन्तोषितः, कन्यां कृष्णां भूषणैः अलङ्कृत्य आह्वयत्। अनन्तरं, राज्ञः मित्राणि मन्त्रिणः च, द्विजश्रेष्ठाः नागराः च, स्वस्वपदेन, विवाहदर्शनाय तत्र समागच्छन्, महोत्सुकाः अभवन्।