ततः तस्यानन्तरं अहं, ततः मम पश्चात् नकुलः, ततः शीघ्रगामी सहदेवः; हे राजन्, भीमः, अहम्, च तौ जुड़ौ—एषा कन्या सर्वेषां अस्माकं समर्पणीया इति। यदा कार्यं एवं प्राप्तं, तदा धर्म्यं यशस्करं च किमत्र कर्तव्यं इति विचिन्त्य, यत् पाञ्चालराजस्य हितं स्यात्, तद् निर्णीय, यतः वयं सर्वे तव अधिकाराधीनाः स्मः। तत् अर्जुनस्य भक्तिपूर्णं स्निग्धं वचनं श्रुत्वा, पाण्डवाः पाञ्चालीं दृष्ट्वा तत्र दृष्टि स्थिरीकृतवन्तः। कृष्णा, स्त्रीषु श्रेष्ठा, सर्वान् पाण्डवान् निरीक्ष्य, ते परस्परं निरीक्ष्य, तां हृदये स्थापयित्वा उपविष्टाः। तत्र द्रौपदीं, तेजस्विनीं, तेषु सर्वेषु, दृष्ट्वा तेषां पुरुषाणां अनन्तवीर्याणां हृदये कामः उत्पन्नः, इन्द्रियाणि च विक्षिप्तानि। स्वयं स्रष्टा पाञ्चालीं रूपेण सर्वेषां कामनीयत्वं निर्माय, सर्वजीवान् मोहयन्तीम् अतिशयितवान्। युधिष्ठिरः कुन्तीपुत्रः, भ्रातॄणां भावरूपे विद्वान्, द्वैपायनस्य सर्वाणि वचनानि स्मृत्वा, विग्रहभयात्, भ्रातॄन् समवेत्य इदं अब्रवीत्—"द्रौपदी शुभा सर्वेषां अस्माकं पत्न्य् भवतु।" केशवः समर्थः अपि, धनुषः तन्तुं न बन्धितवान्—किमर्थम्? लक्ष्यं हतं अपि, किमर्थं न गृहीतम्? एतत् ब्रूहि, पुरुषश्रेष्ठ। केशवः समर्थः अपि, पार्थान् ज्ञातुम् इच्छन्, धनुषः तन्तुं न बन्धितवान्; विश्वे व्याप्तं यशः श्रुत्वा, पार्थाः जीवन्ति इति निश्चितवान्। अन्यान् राज्ञः, धनुषि असमर्थान्, स्वयंवरे दृष्ट्वा, केशवः धनञ्जयं एकवीरं धनुषि तन्तुं बन्धितुं पश्यन्। एवं वासुदेवः स्वयम्, पार्थान् विविधान् उपायैः ज्ञातुम् इच्छन्, धनुषि तन्तुं न बन्धितवान्, यतः पार्थाः तस्य प्रियतमाः। ज्येष्ठस्य वचनं विचार्य, तदा सर्वे पाण्डवाः तदर्थे चित्तं स्थिरं कृत्वा, अनुत्सन्नचित्ताः स्थिताः। वृष्णिप्रवरः रोहिणीसुतसहितः, कुरुवीरान् पूर्वानुमाय, भार्गवगृहं ययौ, यत्र ते महापुरुषाः उपविष्टाः। तत्र केशवः रोहिणीसुतसहितः, दीर्घबाहुं अजातशत्रुं पावकसदृशैः पुरुषैः परिवृतं उपविष्टं दृष्ट्वा। ततः वासुदेवः कुन्तीपुत्रं धर्मधारिणां श्रेष्ठं समीपं गत्वा, युधिष्ठिरस्य, आजामीढवंशजस्य, चरणौ स्पृशन्, उवाच—"अहं कृष्णः।" रोहिणीसुतः अपि तथा कृतवान्; हृष्टाः कुरवः तौ स्वागतं कृतवन्तः। यदुप्रवरः, बान्धवः, अपि भरतश्रेष्ठस्य चरणौ आलिङ्गितवान्। अजातशत्रुः, कुरुषु श्रेष्ठः, कृष्णं सुस्वस्थं दृष्ट्वा, पप्रच्छ—"कथमिदं वासुदेव, यद् वयं गूढवासिनः सर्वैः ज्ञाताः?" वासुदेवः, स्मितं कृत्वा, उवाच—"अग्निः गूढोऽपि ज्ञायते; के पाण्डवान् अतिशयितुं समर्थाः?" सौभग्येन, पाण्डवाः शत्रुनिग्रहाः, भयङ्करात् अग्नेः मुक्ताः; सौभग्येन, दुर्योधनः मन्त्रिसहितः, स्वं अभिलषितं न प्राप्तवान्। शुभं ते स्यात्; गुहायां गूढः, अग्निवद् वर्धस्व; न राज्ञः पाण्डवान् जानीयुः; इदानीं, छाविराज्यं गच्छामः। एवं, पाण्डवेन अनिर्व्याजतेजसा अनुमतः, वासुदेवः बलदेवसहितः शीघ्रं निर्जगाम। तदनन्तरं, पाञ्चालराजपुत्रः धृष्टद्युम्नः, कुरुपुत्रयोः भार्गवगृहगमनं अनुगच्छन्। तान् ज्ञात्वा, पुरुषान् सर्वतः निरीक्ष्य, भार्गवगृहे गूढः, युक्तकालं प्रतीक्षते स्म। सायं, भीमः शत्रुसूदनः, यमजौ महाबलौ, भिक्षायाः अनन्तरं, युधिष्ठिरं समाश्रित्य, उत्साहेन निवेदयामासुः। ततः कुन्ती, उचितकाले, द्रुपदकन्यां स्निग्धं उवाच—"प्रथमं भागं, प्रियं, ब्राह्मणाय समर्पय; तस्मै दानं कुरु।" यः कामयते, तस्मै, समवेताय जनाय, भोजनं ददातु; शेषं शीघ्रं विभज, अर्धं चत्वारस्मभ्यः, अर्धं मम। भीमाय, पुरुषवृषाय, अर्धं ददातु; सः शुक्लः, युवा, सुगात्रः, सदा महाभोजी। राजकन्या, हृष्टा, निसंदेहं, वचनं यथावत् कृत्वा, सर्वे तदन्नं अभुञ्जन्। सहदेवः, मद्रीपुत्रः, तपःपरायणः, कुसशय्यां भूमौ स्थापयित्वा, सर्वे वीराः मृगचर्माणि प्रसार्य, भूमौ शय्यां कृतवन्तः। अगस्त्यप्रियदिशि शिरांसि स्थापयित्वा, कुरुवराः शय्यायां शयिताः; कुन्ती अग्रे, कृष्णा पादमूलं। कृष्णा, पाण्डुपुत्रैः सह, भूमौ शयिता, कुसशय्यां पादपीठं कृत्वा; दुःखं नासीत्, मनसि अपि न, न च कुरुषु श्रेष्ठेषु अवमानं कृतवती। तत्र वीराः, अद्भुतकथाः आरभ्य, युद्धकथाः, दिव्यास्त्राणि, रथाः, गजाः, खड्गाः, गदा, परशवः च कथयन्तः। तासु कथासु प्रवृत्तासु, पाञ्चालपुत्रः धृष्टद्युम्नः, ताः श्रुत्वा, कृष्णां उपविष्टां दृष्ट्वा, जनः अपि तान् पश्यन्। धृष्टद्युम्नः, यः राजकुमारः, तेषां सर्वं यथावृत्तं रात्रौ श्रुत्वा, शीघ्रं सर्वं सम्पूर्णं द्रुपदराजाय निवेदयामास। पाञ्चालराजः, चिन्तितः, पाण्डवान् न ज्ञात्वा, महात्मानं धृष्टद्युम्नं पप्रच्छ—"कृष्णा कुत्र गता, केन च नीता?" "न सा शूद्रेण, न नीचजेन, न करद्वैश्येन गृहीता? न पादं पङ्के स्थापितम्, न माल्यं श्मशाने पतितम्?" "सर्वोत्तमवर्णः स्यात्, अपि असाधारणरूपः? न मे कन्यापादं मम शीर्षे स्थापितम्, कृष्णालिङ्गनात्, पुत्र?" "न मे तपः कर्तव्यम्, पूर्णनिश्चयेन, पुत्रस्य पार्थस्य योगे? यः विजेता, कन्यां अद्य अपहृतवान्, तं सत्यम् ब्रूहि।" "विचित्रवीर्यपुत्राः, महाबलाः, जीवन्ति वा? अद्य लक्ष्यं कन्यया, धनुष्मता, कनिष्ठपार्थेन हतं वा?" ततः सोमकश्रेष्ठः धृष्टद्युम्नः, एवम् पृष्टः, हृष्टः पितरं सर्वं यथावृत्तं, कृष्णया सह, निवेदयामास।