तदा तस्य दृढस्य धनुषः शब्देन महान् कोलाहलः जातः। राजानां माल्यकङ्कणवलयानि च भूमौ पतितानि। सर्वे राजानः कृष्णायाः कारणेन विषण्णदुःखिताः अभवन्। तेषां सर्वेषां क्षत्रियाणां सर्वतो निवृत्तेषु, बलवान् चेदिराजः, यमसमः भीषणः, उत्थाय स्थितवान्। स दमघोषपुत्रः शिशुपालः, बुद्धिमान् तेजस्वी च, धनुः समीपं गत्वा राजमण्डले स्थितवान्। स यदा धनुः जिह्रासन्, तदा तन्तुं केवलं यवपरिमाणं यावत् समीपं नीत्वा, तेन पीडितः भूमौ जानुना पतितः। ततः स राजा उत्थाय स्वराज्यं प्रतिनिवृत्तः; तस्य अनन्तरं जरासन्धः महाबलपराक्रमी आगतः। स जरासन्धः शङ्खकण्ठः, विस्तीर्णवक्षाः, मदोन्मत्तद्विपगमनप्रभवः, ताम्रलोचनः, मदोन्मत्तद्विपवेगवान्, धनुषः समीपं गत्वा पर्वतवत् स्थितः। यदा धनुः जिह्रासन्, तदा स तन्तुं सर्षपपरिमाणं यावत् नीत्वा ताडितवान्। ततः शल्यः, मद्रराजः महाबलशाली, धनुषः जिह्रासन्, कुलथपरिमाणं यावत् तन्तुं ताडितवान्। तस्मिन्नेव काले राजा स्वयम् आगतः, पृष्ठतः नावलोकयन्—"कः राजा अद्य एतत् उत्तमं धनुः जिह्रास्यति?" इति निश्चित्य, पुनः सः तत्र स्थितः। तदा दुर्योधनः, कौरवः, रिपुसूदनः, गर्वितः, दृढास्त्रविद्, सर्वलक्षणसम्पन्नः, भ्रातृभिः सहितः तत्र सहसा उत्थाय महान् प्रकटितः। स द्रौपदीं दृष्ट्वा हृष्टः, धनुषः समीपं गतः; धनुः गृहित्वा इन्द्रधनुर्धरवत् दीप्तिमान् अभवत्। स धनुः जिह्रासन् तिलपरिमाणं यावत् तन्तुं ताडितवान्; तस्मिन्काले बलवान् राजा तेन तन्तुना मध्ये आहतः, पृष्ठे पतितः। तथैव स राजा लज्जमानः निर्गतः। ततोऽनन्तरं कर्णः, सूतपुत्रः, नरश्रेष्ठः, धनुषः समीपं गत्वा तदुत्थापयितुं प्रवृत्तः। स धनुः जिह्रासन् केशपरिमाणं यावत् तन्तुं ताडितवान्; त्रैलोक्यविजयी कर्णः, त्रिषु लोकेषु यशस्वी च। स अपि तेन धनुषा विक्षिप्तः, सर्वे भीताः अभवन्। कर्णस्य विक्षेपे राजर्षयः नेत्रैः अपि द्रष्टुं न शेकुः; पङ्कजसदृशमुखाः शोकाकुलाः अभवन्। कर्णं विक्षिप्तं दृष्ट्वा, वीराः राजर्षयः धनुषः ग्रहे वा द्रौपदीप्राप्तौ च निराशाः अभवन्। इत्येवमासीत्, राजमण्डले संकुले, राजानः निराशाः, तदा कुन्तीपुत्रः अर्जुनः, विजयी, धनुष्कोट्याः सज्यं कर्तुं उद्यतः। तस्मिन्क्षणे देवदानवश्रेष्ठौ, विद्वांसौ, वृष्णिप्रवरः श्रीकृष्णः, पाण्डुपुत्रस्य हस्तग्रहणं रामस्य हस्तग्रहणवत् सन्तुष्टः अभवत्। अन्ये तु राजर्षयः, ब्राह्मणाश्च, पाण्डवान् न विवेकुः, येषां रूपाणि गूढानि आसन्; केवलं द्वौ यादवश्रेष्ठौ, धौम्यः, धर्मः, भ्रातरः च तान् अवगतवन्तः। यदा राजानः धनुषः सज्यकर्मणि विरमितवन्तः, तदा अर्जुनः, महात्मा, ब्राह्मणसमूहेन उत्थितः। तं पार्थं, इन्द्रध्वजवत् दीप्तिमन्तं, ब्राह्मणाः मृगचर्माणि कम्पयन्तः उच्चैः शब्दं कृतवन्तः। केचन निरुत्साहाः, केचन हृष्टाः; केचन कौशलसम्पन्नाः, बुद्धिमन्तः, अन्योन्यं समभाषन्त। "इदं धनुः पुरुषेषु प्रसिद्धम्, कर्णशल्यादिभिः महाबलिभिः धनुर्वेदविद्भिः उपहितम्। कथं तर्हि अयम् अशस्त्रविद् दुर्बलः, केवलं कुमारः, धनुः सज्यं कर्तुं समर्थः स्यात्, द्विजाः? यदि अस्माभिः प्रमादात्, परीक्षणं विना, असिद्धौ, ब्राह्मणाः सर्वेषां राज्ञां हास्यविषयाः भविष्यन्ति। यदि अयं गर्वात्, दर्पात्, वा ब्राह्मणोत्साहात् आगतः, तर्हि तं निवारयेम—न अनेन गन्तव्यम्।" "न वयं हास्यविषयाः भविष्यामः, न लघुत्वं गमिष्यामः, न च पृथिव्याः राज्ञां वैरं प्राप्स्यामः।" केचन ऊचुः—"अयं कुमारः, दीप्तिमान्, फणिनाम् इव भुजवक्षसौ, हिमालयसमः धैर्ये। सिंहगमनः, दीप्तः, मदोन्मत्तद्विपवीर्यवान् च; उत्साहतः अस्य कर्म साध्यते इव। महान् अस्य बलम्, उत्साहः च; निर्बलः स्वयमेव न समुपैति; न च लोके किञ्चित् असाध्यम् अस्ति।" "ब्राह्मणानां, ये मनुष्येषु वसन्ति, न किञ्चित् दुर्लभम्; केचन जलवायुफलाहाराः, व्रते स्थिता। अपि च यदि दुर्बलाः, ब्राह्मणाः अन्तःशक्त्या बलिनः; ब्राह्मणः कदापि न अवज्ञेयः, शुभकर्म वा अशुभकर्म वा।" "सुखदुःखं, महदल्पं वा, यत्किञ्चित् कर्म, क्षत्रियाः रामेण जमदग्निना विजिताः। अपि च अगस्त्येन ब्राह्मणतेजसा अगाधः समुद्रः अपि पीतः। तस्मात् सर्वे वदन्तु—अयं कुमारः महान्, धनुः च महत्। शीघ्रं सज्यं करोतु," इति द्विजश्रेष्ठाः ऊचुः। ततः अर्जुनः धनुषः समीपं गतः, अचलः पर्वतवत् स्थितः। ततः पाण्डवश्रेष्ठः अर्जुनः, द्रुपदपुत्रं प्रति वाक्यम् उक्तवान्। तस्य वचनं श्रुत्वा, द्रुपदपुत्रः धृष्टद्युम्नः प्रत्युवाच। एवं तत्र राजसभायां धनुषः सज्यकर्मणि महान् उत्साहः, निराशा, हर्षः, विमर्शः च जातः; अर्जुनस्य उद्यमः, ब्राह्मणानां समर्थनं, अन्येषां विमर्शः च दृष्टः।