तत् किञ्चित् कालं, राजानः दृष्टिप्राप्ताः स्वगृहान् जग्मुः। परन्तु भृगुवंशसम्भवः महर्षिः सर्वलोकपराजयमिव तं घटनाम् अभ्यनन्दत्। तस्मिन् काले, प्रिय, सः मुनिः लोकविनाशाय दृढनिश्चयमकरोत्; तस्य चित्तं सम्पूर्णं तत्रैव प्रवृत्तम्। भृगूणां प्रतिकारकामः, भृगुवंशस्य आनन्दः, तपसा दीप्तिमान्, सर्वलोकविनाशाय समुत्थितः। सः प्रचण्डेन महत्तपसा देवदानवमानुषान् लोकान् क्लेशयामास, पितृभ्यः प्रियं कर्तुम् इच्छन्। तदा, प्रिय, तस्य पितरः स्ववंशजं ज्ञात्वा पितृलोकात् आगत्य, सर्वे समभाषन्त— "और्व, तव तेजः, पुत्र, घोरतपःसम्भवम्, दृष्टम्; लोकान् प्रति दया कुरु, कोपं संयमय। तदा, प्रिय, विशुद्धचित्ताः भृगवः तद्वारणे अशक्ताः, सर्वे क्षत्रियैः पीड्यमानाः वधं सहन्त। दीर्घायुषः कारणात् क्लान्ताः वयं मृत्युम् इच्छामः क्षत्रियैः हन्यमानाः। यत् किञ्चिद् धनं भृगुगृहे निहितम्, तत् क्षत्रियक्रोधायैव केनापि स्थापितम्। स्वर्गकामानां नः किं धनस्य प्रयोजनम्, यस्य यमः स्वयम् अस्मभ्यं बहुधनं दत्तवान्। मृत्युः सर्वान् न नयति, तदा एष उपायः अस्माभिः योग्यः मन्यते। आत्मनं हन्तुं यः नरः, सः शुभान् लोकान् न प्राप्नोति; अतः एवं विचिन्त्य, वयं स्वहस्तेन न नाशयाम। न च, प्रिय, त्वया कर्तव्यं कर्म नः रोचते; पापकर्मात्, सर्वलोकनाशात्, चित्तं संयमय। मा क्षत्रियान् हन, न सप्त लोकान्, पुत्र; तपसा च तव मलिनं मा कुरु, उद्भूतं क्रोधं जहीहि।" ततोऽसौ महर्षिः पितॄन् प्रति प्राह— "यद् क्रोधात् मया प्रतिज्ञातं तदा सर्वलोकनाशाय, तद् मम व्यर्थं न भूयात्। क्रोधात् व्यर्थप्रतिज्ञां कृत्वा जीवितुं न शक्नोमि; हि अयुक्तः क्रोधः शुष्ककाष्ठमिव मां दहति। यः पुरुषः हेतोः क्रोधं जनयित्वा क्षमते, सः धर्मार्थकामान् यथावत् न रक्षति। सः दुष्टनिग्रही, साधुपालकः; एवं क्रोधः विजिगीषुभिः राजभिः युक्तः। गर्भे मातुः ऊरुतले स्थितः सन्, क्षत्रियैः भृगुवधसमये स्त्रीणां क्रन्दनं श्रुतवान्। अधमाः क्षत्रियाः स्वबन्धुभिः सहिताः गर्भस्थेषु अपि भृगुषु विनाशं कृत्वा, तदा क्रोधः मयि प्रविष्टः। मम मातरः विकचकेशाः, पितरश्च, न क्वचित् शरणं प्राप्नुवन्, भीताः। यदा कश्चिद् भृगुपत्नीनां न गृह्णाति, तदा मम पुण्या माता ऊरुणि मां अजनयत्। यदा पापस्य निग्राही लोके अस्ति, तदा दुष्टः सर्वेषु लोकेषु न जायते। पापस्य निग्राही यदा नास्ति, तदा बहवः जनाः पापकर्मणि प्रवर्तन्ते। यः पापकर्म वेत्ति, निग्रहीतुं शक्तः च, न निगृह्णाति, सः तस्मिन् एव कर्मणि लिप्यते, अपि राजा सन्। यदि पितरः मम राजानः अपि सन्तः रक्षितुं न शक्ताः, तर्हि जीवितेऽत्र न स्पृहणीयम्। अतः क्रुद्धः अहम् लोकानाम् ईश्वरः; वचनानि च भवतः न मया पालनीयानि। यदि अहम् अपि, महेश्वरः सन्, लोकान् उपेक्षेयम्, तर्हि जनानां पापभीतः भयम् एव स्यात्। अयं क्रोधाग्निः मम अन्तः लोकदाहकः; यदि निगृह्यते, सः मम एव दाहकः स्यात्। अहम् वेद्मि, सर्वलोकहितं भवद्भिः इच्छ्यते; अतः, प्रभवः, यद् हितं लोकानां मम च, तत् कुरुत।" पितरः ऊचुः— "अयं क्रोधाग्निः तव अन्तः लोकदाहकः, उदके विसृज; शुभं ते, लोकाः जलसमाश्रयाः। सर्वरसाः जलसम्भूताः, जगत् अपि जलमयं; अतः, द्विजश्रेष्ठ, क्रोधाग्निं जले विसृज। अयं क्रोधाग्निः यदि इच्छसि, महोदधौ स्थितुं अर्हति, ब्राह्मण; दहन् अपि, जलं न पीडयति, जगत् जलमयं हि। एवं तव प्रतिज्ञा, निष्पाप, सम्पूर्णा भविष्यति; लोकाः च बान्धवैः सहिताः न नश्यन्ति।" ततः, पितरः, और्वः सः क्रोधसम्भूतं वह्निं वरुणालये विससर्ज, स च महोदधिम् प्रविवेश। सः वह्निः अश्वमुखरूपं गृहीत्वा, यथा वेदविदः वदन्ति, मुखात् निर्गत्य महोदधिं पिबन् तत्र स्थितः। अतः, हिताय तव अपि, लोकनाशं मा कुरु; महामते, पराशर, आत्मानं परलोकं मा प्रेषय। एवं महात्मना वसिष्ठेन उक्तः, सः ब्राह्मणश्रेष्ठः स्वक्रोधं सर्वभूतहिताय निगृह्य स्थितः। तत् बलवान् तेजस्वी च पराशरः, वेदविदां श्रेष्ठः, राक्षसानां विनाशाय यज्ञमकरोत्। तदा महर्षिः शक्तिवधं स्मृत्वा, वृद्धान् युवांश्च राक्षसान् दीर्घयज्ञे दग्धवान्।