सा धर्मपत्नी सती दीर्घकालं गर्भं धारयन्ती अपत्यं न प्रसूतवती। तदा सती राज्ञः सुसम्मान्य महर्षिः स्वाश्रमं प्रतस्थे। अथ कालान्तरे, सा तेजस्विनी रानी गर्भं शिलया विदार्य पुत्रमजनयत्। द्वादशे वर्षे जातः स राजा अश्मकः नाम, राजर्षिः, सर्वराज्ञां श्रेष्ठः, पौडन्यां स्थापकः अभवत्। ततः आश्रमे वसन्ती अदृश्यन्ती पुत्रं प्रसूतवती, शाक्त्यवंशधरं, द्वितीयशक्तिमिव तेजस्विनं। तस्य सर्वाणि जातकर्मादीनि संस्कारान् स एव महर्षिः स्वयम् अकरोत्। तस्य पितरि स्वर्गं गते, वसिष्ठः ऋषिः तस्य संरक्षकः अभवत्, स च गर्भस्थ एव पितरं हतान् ज्ञात्वा पराशर इति लोके प्रसिद्धः अभवत्। स धर्मात्मा वसिष्ठमिव पितरं सदा सस्नेहम् अचिन्तयत्। स मातुः अदृश्यन्त्याः सन्निधौ वसिष्ठं 'पितर्' इति संबोधितवान्। यदा स पुत्रः पूर्णार्थेन 'पितर्' इति वदति स्म, तदा अदृश्यन्ती स्नेहविह्वला अश्रुपूर्णलोचना सुतं मधुरया वाचा उवाच— "मा पितरं सम्बोधय, वत्स; एष तव पितर् नास्ति। तव पितरं राक्षसः वने अदत्त। यं त्वं पितरमिति मन्यसे, स तव पितामहः, तव तातस्य पितर्, महात्मा।" एवं श्रुत्वा स सत्यवादी महर्षिः पराशरः शोकविह्वलः सर्वलोकविनाशाय चित्तं कृतवान्। तदा महात्मा वसिष्ठः, ब्रह्मविदां श्रेष्ठः, तं तत्त्वयुक्तया निगृह्य इदं कथयामास— "शृणु, राजन्। भृगवः वेदवितां श्रेष्ठा, यज्ञार्हा, तान् जनाधिपः पुष्कलधनेन तर्पितवान्। तस्मिन् नृपतौ स्वर्गं गते, तेषां वंशे धनाभावः अभवत्। सर्वे राजानः, भृगूणां वित्तं ज्ञात्वा, तेषां समीपं याचकवत् आगच्छन्। केचन भृगवः स्वं निधिं भूमौ निहितवन्तः, केचन द्विजातिभ्यः दत्तवन्तः, अन्ये स्वेच्छया वितरन्ति स्म। ततः किञ्चित् क्षत्रियकारणात्, भूमौ निहितं धनं कश्चन क्षत्रियः उत्खातवान्। तत् सर्वे क्षत्रियश्रेष्ठाः दृष्टवन्तः। ततः कोपात् ते धनुष्मन्तः क्षत्रियाः शरैः सर्वान् भृगून् जघ्नु:। गर्भस्थांश्च भृगवान् छित्वा सर्वां पृथिवीं विचेरुः। तदा भृगुपत्नीः हिमवतः दुर्गमं शरणं जग्मुः। तासु एका भीता गर्भे महात्मानं पुत्रं धारयामास। सापि पतिवंशरक्षार्थं जठरे पुत्रं निहितवती। तद्गर्भमेकां ब्राह्मणीं विज्ञाय, सा भीता क्षत्रियान् रहसि विज्ञापयामास। ततः ते क्षत्रिया अजन्मानं पुत्रं हन्तुं प्रययुः। तां ब्राह्मणीं स्वतेजसा दीप्तां दृष्ट्वा, स बालः जठरं विदार्य निर्गतः। स क्षत्रियाणां दृष्टिं हरति स्म, मध्यान्हसूर्यवद्। दृष्ट्यन्धाः ते गिरिदुर्गेषु विचेरुः। तदनन्तरं, विफलप्रयत्नाः भीताश्च क्षत्रियाः, तां निष्पापां ब्राह्मणीं दृष्ट्युपर्यन्ताय प्रार्थयन्तः पुनः उपजग्मुः। ते क्षत्रियाः तमसावृताः तां सतीं इदं वचोऽब्रुवन्— "त्वया अनुग्रहीताः स्मः, सौम्ये; दृष्टिं प्राप्य सर्वे पापात् निवृत्ताः गच्छेम। तव पुत्रेण सह अस्मान् रक्ष; दृष्टिं दत्त्वा नृपतीन् पालय।" गन्धर्व उवाच— "नूनं तव दृष्टिः तेन महात्मना कोपात् अपहृता, हतानां स्वबन्धून् स्मृत्वा। युष्माभिः अजन्मानः अपि भृगवः हताः, तदा अहं पुत्रं जठरे शतवर्षं धारयामास। स गर्भस्थ एव सम्पूर्णवेदसहितः अभवत्, भृगुवंशहिताय। पितृवधात् स कोपात् निःसंशयं सर्वान् विनाशयितुमिच्छति; तेन दिव्यतेजसा दृष्टिं हृतवान्। तं और्वं, मम पुत्रं, शरणं याचध्वं; तं प्रणम्य सन्तुष्टः दृष्टिं दास्यति।" एवं श्रुत्वा सर्वे राजानः और्वं मुनिं प्रार्थयन्तः तस्य प्रसादं प्राप्नुवन्। स च तेषां दृष्टिं पुनर्ददौ। एवं स मुनिः और्वः, ऊरुं विदार्य जातः, लोके प्रसिद्धिमवाप।