देवा गन्धर्वा यक्षाश्च तपसा समन्विताः मुनयश्च, सर्वे स्वयम्वरे द्रष्टुकामाः सन्दृश्यन्ते, नात्र संशयः। तव पुत्राः महात्मानः दर्शनीयतमा विशेषतः; तेषु कश्चित् पाञ्चालीं पतित्वे वरणं कुर्यात् इति सम्भाव्यते। कः हि लोकेषु प्रजापतेः चिन्तां वेद, शुभे? तस्मात् यदि रौच्यते, त्वं पुत्रैः सह गन्तव्या, विप्र। पाञ्चालाः सदा विप्रभ्यो भिक्षां बहुलां ददति; राजा यज्ञसेनः ब्राह्मणप्रियः सत्यनिष्ठश्च। नगरवासिनः ब्राह्मणभक्ताः, ब्राह्मणाश्च अतिथिप्रियाः; यद् याच्यते, तद् सर्वदा दास्यन्ति। अहमपि शिष्यैः सह तत्र गमिष्यामि; एकत्रैव गमिष्यामः, यदि ते रोचते, विप्र। इति उक्त्वा स ब्राह्मणः तूष्णीं बभूव। एवं श्रुत्वा सर्वे पाण्डवाः, भरतश्रेष्ठ, कामबाणैः विद्धाः हृदये द्रौपद्यां मनसा जग्मुः। ततः तां रात्रिं ते सर्वे महाबलाः शरार्दिताः इव अभवन्, चित्तविक्षेपं प्राप्नुवन्। कुन्ती अपि सर्वान् पुत्रान् तां प्रति चित्तं स्थितवत् दृष्ट्वा, सत्यवादिनी युधिष्ठिरं वाक्यम् अब्रवीत्। विप्रगृहे चिरकालं वसामः, रममाणाः अस्मिन् रम्ये नगरे, भिक्षां प्राप्य, महात्मन्। वनेषु उपवनेषु च रम्येषु, शत्रुनिघ्न, पुनः पुनः दृष्टानि सर्वाणि। पुनः दृष्ट्वा तानि न यथापूर्वं मनोहराणि; न च, कुरुनन्दन, भिक्षा सुलभा यथापूर्वम्। तस्मात् यदि रोचते, पाञ्चालदेशं गच्छामः, वीर; नूतनं रम्यं च दृश्यं भविष्यति। श्रूयते पाञ्चालाः भिक्षया समृद्धाः, शत्रुनिघ्न; राजा यज्ञसेनः ब्राह्मणभक्तः इति च श्रुतम्। एकस्थाने चिरवसनं न उचितं, न च मे रोचते; तस्मात् यदि मन्यसे, तत्र गच्छामः, पुत्र। यद् युक्तं कर्म त्वया निश्चितं, तत् अस्माकं श्रेयस्करम्; अनुजानाम् अन्येषां भ्रातॄणां गमनं वा न वेद्मि। ततः कुन्ती भीमसेनार्जुनयोर्यमलयोश्च समीपे उक्त्वा, ते अपि प्रस्थितिं अनुमोद्य, 'एवमस्तु' इति ऊचुः। ततः विप्रं विदाय, कुन्ती राजपुत्रैः सह द्रुपदस्य महात्मनः रम्यां पुरीं प्रति प्रस्थितवती। पाण्डवाः महात्मानः गूढवासं कुर्वन्तः, सत्यवत्याः पुत्रः व्यासः तेषां द्रष्टुं समुपजगाम। तं समायान्तं दृष्ट्वा शत्रुतापनः बहिः निर्गत्य, प्रणम्य पूजयित्वा, अञ्जलिं कृत्वा स्थिताः। तान् सर्वान् उपवेशयित्वा, पाण्डवैः रहसि स्नेहेन पूजितः स महर्षिः वाक्यम् अब्रवीत्। 'धर्मयुक्तेन विधिना वर्तसे, शत्रुनिघ्न? ब्राह्मणपूजा मान्यपूजा च न हीयते वा?' इति। धर्मयुक्तं हितं च वाक्यं उक्त्वा, स महर्षिः नानाकथाः आख्यात्वा पुनरिदम् अवदत्। 'अतीते काले कस्यचित् महर्षेः कन्या आसीत्—सुश्रोणी, सुस्तनिभारया, सुकेशी, सुशिलाभरणा च। सा स्वकर्मणा दारिद्र्यं प्राप, न पतिं लब्धवती, यद्यपि रूपवती गुणवती च। सा पतिं वाञ्छन्ती घोरं तपः समास्थिता; तेन तपसा शंकरं तोषयामास। तस्याः तपसा तुष्टः शंकरः वरदः वाक्यम् अब्रवीत्—'वरणं वरय, शुभे; अहं वरदः अस्मि।' सा तम् ईश्वरं स्वहिताय वचनं ब्रूयमास—'सर्वगुणसम्पन्नं पतिं वाञ्छामि' इति पुनः पुनः। तदा भगवान् श्रेष्ठवक्ता तस्यै प्रत्युवाच—'पञ्च पतयः ते भविष्यन्ति, भारतानाम्।' तद् श्रुत्वा सा कन्या वरदं देवम् अब्रवीत्—'एकः एव पतिः मे भवतु, भगवन्।' देवः पुनः उत्तमं वाक्यम् अब्रवीत्—'पञ्चवारं पतिं वव्रेथाः; तस्मात् एतत् ब्रवीमि।' सा दिव्यरूपिणी कन्या द्रुपदवंशे जाताऽभूत्। कृष्णा, प्रिषतस्य दुहिता निष्कलङ्का, भवताम् पत्नी इति विहिता। तस्मात्, महाबलिनः, पाञ्चालपुर्याम् वसत; तां प्राप्य, न संशयः, सुखिनः भविष्यथ।' एवं उक्त्वा, स पुण्यात्मा तपोधनः व्यासः पाण्डवान् कुन्ती च अनुज्ञाय प्रस्थितः। व्यासे गते, पाण्डवाः तु हृष्टमानसाः मातरं सह गत्वा, पुरुषव्याघ्राः, शत्रुतापनः, प्रस्थिताः। गच्छन्तः ते ब्रह्मचारिणः पाण्डवाः मार्गे विप्रगणान् पाञ्चालांश्च दृष्ट्वा; तत्र विप्राः पाण्डवान् पप्रच्छुः—'क्व गच्छथ, कुतः आगताः?' इति। 'अवगच्छत, वयं ब्रह्मचारिणः एकत्र गच्छामः, द्रुपदस्य नगरीं पाञ्चालदेशे।' इति। 'वयं तु जिज्ञासवः, भवद्भ्यः ज्ञातुम् इच्छामः।