यदा सा सुन्दरनितम्बिनी कन्या जाताभूत्, तदा देवाद्वनीरूपः शब्दः आकाशे अभवत् — "कृष्णा, सर्वस्त्रीणां श्रेष्ठा, क्षत्रियाणां विनाशं करिष्यति।" तस्याः समये, सा सुंदरनितम्बिनी देवी देवकार्यं साधयिष्यति; तस्याः कारणात्, कौरवेषु महान् भयम् उत्पत्स्यते इति उक्तम्। एतद् श्रुत्वा, पाञ्चालाः सिंहगणस्य गर्जनवत् गर्जितवन्तः; तेषां हर्षेण पृथिवी अपि तान् सहनं कर्तुं न शशाक। पाञ्चालराजः तां दृष्ट्वा, हर्षाश्रूणि मुमोच, कृष्णाम् आलिङ्ग्य, "पाण्डुपुत्रस्य पत्नी" इति संबोध्य, पाञ्चालीं गोदरे स्थापयित्वा, हर्षेण आक्रान्तः अभवत्। तयोः दृष्ट्वा, पृषतस्य कन्या, पुत्रान् इच्छन्ती, याजम् उपसृत्य, "एते द्वौ अन्यां मातरं न जानीयाताम्" इति उक्तवती। याजः तस्याः कामं पूरयितुं "तथास्तु" इति प्रत्यवदत्; ततः ब्राह्मणाः, मनसि तुष्टाः, तयोः नामानि दत्तवन्तः। यज्ञात् उत्पत्तिः, वीर्यं, क्रोधं च दृष्ट्वा, द्रुपदस्य पुत्रः "धृष्टद्युम्नः" इति नाम प्राप्तवान्। कृष्णवर्णा कन्या कृष्णा इति नाम्ना अभवत्; एवं तौ द्रुपदस्य महायज्ञे जातौ। धृष्टद्युम्नः वेदाध्ययने परमं कौशलम् प्राप्तवान्। महाबलः भारद्वाजः धृष्टद्युम्नं स्वगृहं नीत्वा, शस्त्रविद्यां तस्मै उपदिशत्। भाग्यं न निवर्तयितुं शक्यं इति ज्ञात्वा, स्वकीर्तिं रक्षितुं इच्छन्, धृष्टः द्रोणः तद् कृतवान्। ततः, लाक्षागृहवृत्तान्तं श्रुत्वा, दृढव्रता ब्राह्मणाः पाञ्चालराजाय द्रुपदाय इदं वचनं उक्तवन्तः। धृतराष्ट्रपुत्राः मन्त्रिणः च मिलित्वा, पाण्डवानां विनाशाय अत्यन्तदुष्टं योजनं कृतवन्तः। दुर्योधनः पुरोचनं वाराणवतम् प्रेषयित्वा, महत् लाक्षागृहं निर्मितवान्। तस्मिन् गृहे, पापबुद्धिः पुरोचनः, निशायाम् अग्निं प्रज्वलयित्वा, पाण्डवाः कुन्ती च अनजानन्तः दग्धवान्। तस्मात् अग्निनाः, दीनः, क्रूरः पुरोचनः अपि दग्धः अभवत्; तत् श्रुत्वा, धृतराष्ट्रः बन्धवः च, अतिव हृष्टाः अभवन्। सः अल्पशोकः सन्तुष्टहृदयः विदुरं आज्ञापयत् — "हे बुधः, पाण्डवानां संस्कारं कुरु।" "हन्त, भाग्यबलात्, ते यमसदनं गताः," इति धृतराष्ट्रः बन्धवः च तत्र तर्पणं आरभन्त। भीष्मात् श्रुत्वा, विदुरः अन्त्यकर्माणि कृतवान्, यत् पाण्डवानां विनाशाय दुष्कृत्यम् कृतम्। एतस्य कर्ता न दृष्टः, न श्रुतः; एतद् एव श्रुतम्, हे पुण्यश्लोक, पाण्डवानां विषये। एतद् श्रुत्वा, यज्ञसेनः विवेकी, स्वपुत्रनाशे पिता यथा शोकं कृतवान्। राजा पाण्डवानां नाशे महाशोकः अभवत्; सः मन्त्रिणः नागरिकैः सह आहूतवान्। दयया पाञ्चालराजः इदं वचनं उक्तवान् — "अहं दिनं रात्रिं च अर्जुनं चिन्तयामि, सः बन्धुः, भ्रातृभिः मातृया च सह अग्निना दग्धः। किम् आश्चर्यं लोके? कालः दुर्लङ्घ्यः। मम प्रतिज्ञा मिथ्या अभवत्, अहं किं करोतु?" अन्तःशोकात् दिनरात्रं जर्जरितः, याज-उपयाजौ तौ निर्दोषौ अन्वेष्टुम् आरभत्। तौ याज-उपयाजौ अहं पृष्टवान् — "भारद्वाजस्य हन्तारं, अर्जुनस्य शत्रुं, देवीं एव; जगत् एतद् जानाति, यथा अहं याजात् श्रुतवान्।" पुत्रकामः यज्ञं कृतवान्, तस्मात् एते द्वौ जातौ — धृष्टद्युम्नः कृष्णा च, तयोः मम तुष्टिः। किं करोतु? पाण्डवाः कृताः, पृथा च। राजा पाञ्चालः शोकात् अत्यन्तं दुःखी अभवत्; तदा, विद्वान्, धर्मज्ञः, सर्वविद्याविशारदः पुरोहितः तं उवाच। "पाण्डवाः वृद्धोपदेशे निष्ठाः, धर्मं अनुवर्तन्ते; तादृशाः न नश्यन्ति, न ह्यपराजिताः। अहं एतद् दृष्टवान्, शृणु राजन्; ब्राह्मणाः मे एतद् उक्तवन्तः, वेदेषु अपि श्रुतवान्। बृहस्पतेः शास्त्रात्, पौलोम्याः च, चन्द्रः नष्टः पद्मनालं उपशृणुतेन प्राप्तः इति श्रुतम्। हे महराजन्, उपशृणुतेन पाण्डवानां विषये श्रुतवान् — यत्र कुत्र वा सन्ति, पाण्डवाः जीवन्ति, नास्ति संशयः। पाण्डवाः इह आगमिष्यन्ति इति लक्षणानि दृष्टानि; शृणु राजन्, कारणम्। क्षत्रियेषु कन्यादानाय स्वयंवरः उद्घोषितः; नगर्यां स्वयंवरः उद्घोष्यताम्, हे श्रेष्ठराजन्। यत्र कुत्र वा पाण्डवाः पृथा सह वसन्ति — दूरं वा, समीपं वा, स्वर्गे अपि — स्वयंवरवृत्तान्तं श्रुत्वा, ते निश्चितं आगमिष्यन्ति; तस्मात्, स्वयंवरः उद्घोष्यताम्, विलम्बः न क्रियताम्। पुरोहितस्य वचनं श्रुत्वा, पाञ्चालराजः हृष्टः अभवत्; तदा नगर्यां द्रौपद्याः स्वयंवरस्य उद्घोषणं कृतवान्। पुष्ये मासे, रोहिण्यां नक्षत्रे, शुभदिने, शुक्लपक्षे, पंचसप्तत्युत्तरे दिवसे, निश्चितं स्वयंवरः भविष्यति — नास्ति संशयः।