भीमसेनः ततो विविधानि मांसानि भुक्त्वा, उत्तमानि मधुराणि बहूनि च मिश्रान्नानि परमानन्देन आस्वादयामास। ततः स नगरवासिभिः समाहृतानि, यथायोग्यम्, द्रोणमितानि दध्नः कुम्भानि बहूनि अपिबत्। हृष्टहृदयाः ते जनाः तस्य भाग्यं सम्यक् उपनीय, रात्र्यतीते पुनः तस्य भोजनं सहोपस्करैः दध्ना च समर्पितम्। अथ वृकोदरः भोजनपूर्णं रथं आरुह्य, वाद्यनिनादेन परिवृतः, नगरवासिभिः परिवृतः प्रस्थितवान्। स बलवान्, दृढाङ्गः, युवा च, रक्षसः भक्षाय आत्मानं समर्पयिष्यति; यद्यपि युवा, तस्य रूपं तु न शोभते इति जनाः एवं वदन्तः तं प्रशशंसुः। एवं स्तूयमानः वृकोदरः युक्तौ वृषभौ, याज्ञिकचिह्नितौ, रथे प्रवर्तयामास। वाद्यनिनादेन सः हृष्टमनाः रक्षसस्य भक्षस्य समीपं प्रायात्, सर्वतः जनैः परिवृतः। तत्र आगत्य, भीमः एकाकी अग्रे गतवान्; भीताः जनाः तत्र रक्षसस्य भीत्या पृष्ठतः अवस्थिताः। दक्षिणदिशं दीर्घं मार्गं गतः, निर्दिष्टे स्थले महद्वृक्षं दृष्टवान्। तस्य वृक्षस्य समीपे केशा, मज्जा, अस्थीनि, वसा, भुजौ, ऊरू, पादौ च—नवानि च शुष्काणि च—विक्षिप्तानि आसन्। गृध्रशृगालशेषैः आवृतं, श्वपदगणैः सेवितं, दुर्गन्धि, भयङ्करदर्शनं, भीषणश्मशानसदृशं तद् आसीत्। तस्मिन्महावृक्षे प्रविश्य, स बलवान् चिन्तयामास—‘यावदहं सर्वेषां बलवत्तरं बकाख्यं रक्षसं न पश्यामि, तावत्—। अयं रथः विविधान्नोपस्करैः उच्चावचैः च पूर्णः, यावत् रक्षसः दर्शनं न स्यात्, तावत्—। इदमेव भोजनं पुनः लभ्यम् न स्यादिति, अत्रैव खादामि; यतः रक्षसस्य सह युद्धे सर्वं विक्षिप्येत। यदि बकेन मृत्युस्पृष्टः गृहीतोऽहं स्यात्, तर्हि भोजनं भक्ष्यायोग्यं भविष्यति।’ इति भीमसेनः, घोरकर्मा, विचारयामास। एकान्ते उपविश्य सः उत्तमं भोजनं भुक्तवान्। नगरवासिनः वृक्षानारुह्य, सर्वतः तं निरीक्षन्ते स्म। ‘रक्षसस्य अर्पितं भोजनं कश्चित् न खादेत्,’ इत्युक्त्वा जनाः, ‘ब्रह्मरूपधारी बकः खादति’ इति च अपश्यन्। भीमः तद्भोजनं भुक्त्वा हसितः, तस्य रक्षसवनं प्राप्त्वा, महाबलः पाण्डवः बकस्य नाम उच्चारयन्, तस्मै भोजनं समर्पयामास। ततः रक्षसः भीमस्य वचनेन क्रुद्धः, महावेगेन तत्र यत्र भीमः तिष्ठति, समुपेत्य अगमत्। महाकायः, महावेगः, भूमिं विदारयन्निव, रक्तनेत्रः, रक्तकेशदाढः, भीषणः तत्र ददृशे। कर्णयोरन्तरम् आरभ्य विगलितमुखः, शंखकर्णः, त्रिभिः भ्रूकुटीरेखाभिः भीमदर्शनः, दन्तान् दशनः तिष्ठति स्म। भीमसेनं तं भोजनं खादन्तं दृष्ट्वा, रक्षसः क्रोधात् विशालाक्षः, एतदुवाच—‘कः अयं मम सम्मुखे, मम कृते समारोपितं भोजनं, मृत्युम् आमन्त्रयन्निव, खादति?’ इति। एतच्छ्रुत्वा, भीमसेनः, हे भारत, हसितः, रक्षसं अवज्ञाय, पृष्ठतः स्थित्वा खादनं प्रवर्तयामास। तदा रक्षसः भीषणं निनादं कृत्वा, उभौ हस्तौ उत्तोल्य, भीमसेनं हन्तुम् अभ्यधावत्। तथापि, अपमानितः, समीपदृष्टः अपि, शत्रुसैन्यविनाशकः, पाण्डुपुत्रः वृकोदरः, रक्षसं अवज्ञाय, भोजनमेव खादन् तस्थौ। कोपसमन्वितः रक्षसः, कुन्तीपुत्रं वृकोदरं पृष्ठतः उभाभ्यां हस्ताभ्यां दृढं प्राहरत्। तेन रक्षसस्य बलवता हस्तप्रहारैः ताडितः अपि, भीमः नापि अवलोकितवान्, खादनमेव चकार। अथ, रक्षसः अधिकं क्रुद्धः, वृक्षं समादाय, भीमं पुनः ताडयितुम् अभ्यधावत्। रक्षसा क्रुद्धेन वृक्षः क्षिप्यमाणः, भीमः बाहुबलसमन्वितः, वामहस्तेन तं गृह्य, दक्षिणहस्तेन खादनं प्रवर्तयामास। रथस्थं सर्वं भोजनं समाप्त्वा, भीमः एकहस्तेन पर्वतसदृशं वृक्षं रक्षसात् अपाहरत्। हसितः भीमसेनः, भोजनं समाप्त्वा, रक्षसस्य अन्नं त्यक्त्वा, शतानि दध्नः घृतस्य च कुम्भान् अपिबत्। मुखं प्रक्षाल्य, तृप्तः, पर्वतसमः, स रक्षसं महावृक्षधारिणं प्रति स्थितः। एतद्विलोक्य, स वीरः युद्धाय उत्तिष्ठन्, सिंहनादं कृत्वा, बाहुव्याघातेन मेघनिनादं चकार। ततः भीमसेनः, क्रुद्धः, रक्षसं युद्धाय आह्वयन्, गर्जनसदृशेन वचसा तं भीषयन् इदं प्रोवाच— ‘चिरं ते शरीरं, हे दुष्ट रक्षः, द्विपदाम् चतुष्पदां च भक्ष्येण, बहुविधेन अन्नेन च पुष्टम्। अद्य मम बाहुबलम् आश्रित्य, पुनः न खादिष्यसि; अद्य मम बाहुभिः निष्पिष्टः, यमलोकं गमिष्यसि। अद्य प्रभृति, वेट्रकीयवासिनः निर्भयम् शयिष्यन्ते, अहं हि नगरस्य अयं कंटकं निष्कासयिष्यामि। अद्य युद्धे, काकाः शृगालाः गृध्राश्च, मया हतस्य तव शरीरं खादन्तु, भूमौ च आकृष्य नयन्तु।’ एवं उक्त्वा, पार्थः, क्रोधदीप्तः, बकवधाय उद्यतः, तं प्रति अभ्यधावत्; बकः अपि पार्थं प्रति, हे नृपश्रेष्ठ, समभ्यधावत्।