पुरातनाः महात्मानः, दुःखधर्मविदः, कथयन्ति यत्—कदाचित् न कर्तव्यं निषिद्धं कर्म, नापि क्रूरं कर्म। तस्मात् अहं स्वपत्नीसमेतः आज्यं विना नूनं विनष्टुं श्रेयः मन्ये; ब्राह्मणवधाय कदाचित् न अनुमन्ये। एषा मम दृढा निश्चयः, हे ब्राह्मण—ब्राह्मणाः रक्षितव्याः; शतं पुत्रान् अपि यदि स्यात्, तदा अपि मम पुत्रः न अवांछनीयः। सः राक्षसः मम पुत्रं न विनष्टुं समर्थः; मम पुत्रः शक्तिमान्, मन्त्रकुशलः, तेजस्वी च। सः सर्वं भोजनं राक्षसाय दास्यति, आत्मानं च रक्षिष्यति; एषा मम निश्चिता योजना। ये राक्षसाः पूर्वं तं दृष्टवन्तः, तस्य वीर्यं च अनुभूतवन्तः, ते बलिनः, महाकायाः, तेन पुनः पुनः निहताः। एषा कथा कदाचित् ब्राह्मणाय न वक्तव्या; यतः मम पुत्राः विद्यान्वेषणाय उत्सुकाः, तेषां जिज्ञासया किञ्चित् कर्म कर्तुं शक्यते। यदि मम पुत्रः गुरोः अनुमतिं विना एतत् कार्यं कुर्यात्, तद् न कर्तव्यम्; एषा साधूनां मतिः विद्यायाः विषये। एवं कुन्तीपुत्र्या उक्तः स ब्राह्मणः पत्न्या सह तान् मधुरवचनानि आदर्य, हर्षपूर्णः, अमृततुल्यानि सम्मानितवान्। ततः कुन्ती ब्राह्मणः च वायुपुत्रं समम् उक्तवन्तः—"एतत् कुरु," इति; सः प्रत्युवाच—"एवमस्तु।" भीमः प्रतिज्ञाय—"अहं करिष्यामि," इति, सर्वे पाण्डवाः अन्नं संचित्य गृहं प्रत्यागच्छन्। भीमसेनं तृप्तमुखं दृष्ट्वा, धर्मराजः युधिष्ठिरः तं हर्षितं विदित्वा, कारणं च चिन्तयामास। गुरुः भीमस्य तृप्तेः कारणं मनसा विचिन्त्य, युधिष्ठिरः तद् ज्ञात्वा, तं पृच्छितुम् इच्छन्। सः युधिष्ठिरः, भीमस्य रूपात् तद् ज्ञात्वा, एकान्ते उपविश्य मातरं अपृच्छत्— "किं कर्म भीमः, घोरवीर्यः, कर्तुं इच्छति? किम् तव अनुमतिः अस्ति, वा सः स्वयमेव कर्तुं इच्छति?" कुन्ती प्रत्युवाच—"सः मम आज्ञया, शत्रुनिग्रहिन्, ब्राह्मणस्य कृते, महत् कार्यं, नगरस्य मोक्षाय च करिष्यति। बकाय महद् उत्तमं भोजनं मम पुत्राय सज्जीकृतम्; भीमः तद् एकदिने अपि स्पष्टं खादतु, तपस्विपुत्र।" युधिष्ठिरः पुनः अपृच्छत्—"किं कठिनं कार्यं त्वया कृतम्, हे देवी? साधवः स्वपुत्रत्यागं न प्रशंसन्ति। कथं त्वं स्वपुत्रं परपुत्रस्य कृते त्यक्तुम् इच्छसि? पुत्रत्यागेन त्वं लोकधर्मं च शास्त्रं च उल्लङ्घितवती। यस्य बाहुषु वयं सर्वे सुखेन विश्रामामः, यस्य राज्यं लघुभिः हरितम्, यं पुनः प्राप्तुम् इच्छामः। तस्य बलं चिन्तयन् दुर्योधनः, अनिर्दम्यतेजः, निशां न निद्रां लभते, शकुनिना सह दुःखितः। यस्य वीर्येण वयं वार्णावतात् रक्षिताः, लाक्षागृहात् मुक्ताः, पुरोचनः च अन्यैः दुष्टैः सह हतः। तस्य बलं आश्रित्य, वयं एतां पृथिवीं, धनसमृद्धां, धृतराष्ट्रपुत्रान् जित्वा, अस्माकं मन्यामः। कथं त्वं बुद्ध्या तं त्यक्तुम् अयच्छः? किं दुःखेन तव मनः मोहितम्?" कुन्ती प्रत्युवाच—"युधिष्ठिर, मां न दुःखीभव, हे वृकोदर; न च एषा योजना मनःदौर्बल्यात् कृतम्। न च मम मनः शोकात् वा मोहात् नष्टम्; अत्र ब्राह्मणगृहे वयं सुखेन, धृतराष्ट्रपुत्रैः अज्ञाताः, सम्मानिताः, अनिर्द्वेषाः वासं कृतवन्तः। हे पार्थ, अहं तस्य उचितं उत्तरं विचिन्त्य, तस्य कार्ये न किञ्चित् हानिः भवति तदा पुरुषः सिद्धिम् आप्नोति। यावत् अन्यः तस्य कृते कर्तुं शक्नोति, तावत् तेन कार्यं कर्तव्यम्; अहं जानामि, हे वृकोदर, ब्राह्मणस्य कृते धर्मः परमः सम्पाद्यते। लाक्षागृहे भीमस्य महावीर्यं दृष्ट्वा, हिडिम्बस्य वधं च, अहं वृकोदरे विश्वासं प्राप्तवती। भीमस्य बाहुबलं महत्, सहस्रगजसमं, येन युष्मान् वार्णावतात् गजरूपान् उद्धृतवन्तः। न कश्चित् वृकोदरस्य बलं तुलयितुं शक्नोति; सः युद्धे श्रेष्ठान् अपि, वज्रधारिणं अपि, अतिक्रान्तुं शक्यः। यदा सः नवजातः मम गोदात् पर्वते पतितः, तस्य भारः शिलां अंगैः विदारितवान्। अतः भीमस्य बलं विवेकेन ज्ञात्वा, हे पाण्डव, ब्राह्मणस्य कृते मया योजना कृतम्। न लोभात्, न अज्ञानात्, न मोहात् एषा निश्चिता; धर्माय, सूक्ष्मविचार्य, कृतानिश्चयः। उभे कार्ये सिद्ध्येते, हे युधिष्ठिर—निवासस्य उत्तरं च धर्मस्य महती सिद्धिः। यदा क्षत्रियः ब्राह्मणस्य कृते किञ्चित् साहाय्यं करोति, सः शुभलोकान् प्राप्नोति—एषा मम निश्चयः। क्षत्रियः क्षत्रियत्वेन मोक्षं वा मृत्युम् वा दत्त्वा, अस्मिन् लोकः परत्र च महतीं कीर्तिं प्राप्नोति। क्षत्रियः वैश्यस्य कृते भूमौ साहाय्यं कृत्वा, सर्वेषु लोकेषु जनानां सुखं लभते। यदि राजा शूद्रं शरणागतं मोचयति, सः अत्र कुलीनः जातः, सम्मानितराजधनसम्पन्नः भवति। अतः, हे पौरवसुख, भगवन् व्यासः, यः गूढः, बुद्धिमान्, पूर्वं मम उक्तवान्; तस्माद् एषा निश्चिता योजना।