अहं वदामि, यः द्विजः चतुर्वेदानां अंगानि च उपनिषतां च यः ज्ञात्वा एषां कथा न ज्ञाता, स नित्यमेव ज्ञानी नास्ति इति। एषा कथा व्यासेन अणिम्ना प्रकटिता, या धनस्य, धर्मस्य च महाकथा च इच्छायाः कथा च अस्ति। एषां श्रुत्वा, अन्यदपि श्रवणाय मनोहरं न अस्ति; यथा मनकुक्कुटस्य स्वरं श्रुत्वा, काकस्य कठोरं वाक्यम् अप्रियं भवति। अस्मिन् परमकथायाम् काव्यज्ञानेषु उत्पत्तिः, यथा पञ्चतत्त्वात् त्रिलोकाः उत्पद्यन्ते। हे द्विज, एषां कथायां प्राचीनः पुराणः अस्ति; आकाशस्य क्षेत्रे च चतुर्विधाः प्राणिनः निवसन्ति। एषा कथा सर्वकर्माणां च गुणानां च आधारः अस्ति; यथा मनस्य क्रियाः सर्वेषां इन्द्रियाणां विविधाः भवन्ति। एषां कथा विना, पृथिव्यां कथाः न सन्ति; यथा शरीरं भोजनं च प्राणं विना स्थास्यति। सर्वे काव्यकाराः एषां कथायामेव जीवन्ति; यथा सेवकाः उत्तमराज्ञं प्रति प्रगतिं प्रार्थयन्ति। कवयः एषां महाकाव्यं पृथक् न ज्ञातुं शक्नुवन्ति; यथा अन्याः त्रयः आश्रमाः सदाचारिणां गृहस्थं अतिक्रमितुं न शक्नुवन्ति। युष्माकं मनः सदा धर्मे समर्पितं भवेत्, यः केवलं परलोकं गच्छतः सखा अस्ति। धनं च स्त्रीः च, यथा चित्तवृत्तिः कुशलतया उपसेविता, पूर्णता च स्थिरता च न प्राप्नोति। अपरिमेयः, शुभः, पवित्रः, पापविनाशकः महाभारतम्, यः द्वैपायनस्य वाचः निर्गतः, यः यः एषां श्रुत्वा, तस्य पूष्करस्य जलैः स्नानस्य आवश्यकता न अस्ति। यः ब्राह्मणः दिने यत्र यत्र पापं करोति, महाभारतं पाठयित्वा, स सायं संध्यायां मुक्तः भवति। यः रात्रौ कर्मेण, मनसा, वाचाऽपि पापं करोति, महाभारतं पाठयित्वा, स प्रातः संध्यायां मुक्तः भवति। यः शतद्विप्राणां स्वर्णकर्णधारिणां ज्ञानीं ब्राह्मणं ददाति, यः च प्रतिदिनं भारतकथा श्रुणोति, तस्य समानं पुण्यं प्राप्तः भवति। एषा सर्वश्रेष्ठ महाकथा विशालता ज्ञातव्यं, यः पार्वाणां संग्रहः अस्ति; यः प्रारम्भे श्रुत्वा जनानां हर्षं प्राप्नोति, यथा विशालं लवणसमुद्रं पारं गच्छति। पुराणिकः, यः पुराणे श्रमणं कृतवान्, संधिवदनं युज्य, उक्तवान्, "अहं उत्तंकस्य सम्पूर्णकथां, यः जनमेजयस्य नागयज्ञे उपकथां श्रुतवान्, कथं वदामि? किं कथयितुं इच्छसि?" "वयं ते वदामः, हे Raumaharṣaṇa, एवं त्वं उत्तरं दास्यसि; वयं श्रवणाय उत्सुकाः, सह कथा वदाम।" तत्र, श्रुतिमान् कुटुम्बप्रधानः शौनकः अग्निसंस्थानस्य समीपे उपविष्टः, "यतः एषः दीर्घः यज्ञः, सर्वाणि कथाः श्रुतुं समयः अस्ति।" सः दैवीयकथाः देवैः आसुरैः च सम्बन्धितानि, मानवाणां, सर्पाणां, गन्धर्वाणां च सर्वाणि कथाः ज्ञातवान्। एवं च अस्मिन् सभा, ज्ञानी कुटुम्बप्रधानः द्विजः, व्रतस्थः, बुद्धिमान्, वेदेषु शिक्षितः च अस्ति। सत्यं वदति, आत्मनियमनं प्रति समर्पितः, तपस्वी, व्रतस्थः च; सः सर्वैः सम्मानितः, तस्मिन् प्रतिक्ष्यते। यदा शिक्षकः सम्मानित आसने उपविष्टः, तदा त्वं यः यः पृच्छति, तं वद। "यथा भवेत्। यदा तः महात्मा शिक्षकः आसने उपविष्टः, अहं यः यः पृच्छति, तं पवित्रकथाः विविधाः श्रुत्वा वदामि।" ततः तः श्रेष्ठः ब्राह्मणः, सर्वाणि कर्तव्याणि कृत्वा, देवैः अर्पणानि, पितृभ्यः जलं, ऋषिभ्यः वाक्यं च तुष्ट्वा, निःसृतः। तत्र, यत्र ब्रह्मर्षयः सिद्धाः, व्रतस्थाः, सुखेन उपविष्टाः, यज्ञस्थले, साउतिः तेषां पुरतः उपविष्टः। यदा यज्ञकर्मकाः च सभा सदस्याः उपविष्टाः, गृहस्थः अपि उपविष्टः, तदा शौनकः एषां वाक्यानि उवाच। "हे प्रिय, तव पिता पूर्वकाले सम्पूर्णं पुराणं अध्ययनं कृतवान्, सर्वं महाभारतं कृष्ण द्वैपायनात्; आशां करोमि त्वं अपि एषां सर्वं अध्ययनं कृतवान्, हे रोमहार्षणस्य पुत्र।" "यतः पुराणे दैवीयकथाः च, प्राचीनाः च ज्ञानीनां वंशाः, याः वयं तव पितरः श्रुतवान्।" "तेषां मध्ये, अहं प्रथमं भृगुवंशस्य वंशकथा श्रुतुमिच्छामि; एषां कथां वद, यः श्रवणाय भाग्यशाली।