यदा मम विलम्बः ज्ञातः, तदा स राक्षसः स्वयं आगत्य तव पुत्रान् हन्तुं समारभत। किन्तु तव प्रियः बुद्धिमान् पुत्रः तं बलात् निर्जित्य, महात्मना तेन तस्माद् राक्षसात् विमुक्तः। पश्य—ते द्वौ, नरः च राक्षसः च, शीघ्रगामिनौ, परस्परं आकृष्य गर्जन्तौ, वीर्येण युद्धं कुर्वन्तौ। तस्याः वाक्यान् श्रुत्वा युधिष्ठिरः, अर्जुनः, नकुलः, सहदेवः च महाबलः उत्थिताः। तदानीं ते पाण्डवाः तौ युद्धरतौ, परस्परं आकृष्य, विजयाभिलाषिणौ, सिंहबलसम्पन्नौ, दृष्टवन्तः। यदा पुनः तौ बारं बारं समाकृष्य, परस्परं ग्रहीत्वा, धूलिपुञ्जं उत्पादितवन्तौ, यथा वनाग्नेः धूमः। पृथिव्याः धूलिना आवृतौ, पर्वतसमानौ, तौ मेघच्छन्नशिखरयोः इव शोभमानौ। भीमं राक्षसस्य कष्टं प्राप्यं दृष्ट्वा, पार्थः सस्मितं वाक्यम् अब्रवीत्—"भीम, मा भैः, महाबाहो! वयं क्लान्ताः त्वां न ज्ञातुम् शक्नुमः—भीमः वा त्वं, अथवा राक्षसः भीमरूपः। अहं तव साहाय्ये स्थितः, पार्थः; अस्मिन राक्षसे पतनं करिष्यामि। नकुलः सहदेवः च मातरं रक्षिष्यतः।" "शान्तः भव, पश्य, मा विचिन्तय; मम बाहुयुग्ममध्ये बद्धः राक्षसः जीवन् न गच्छेत्। भीमसेनस्य बाहुयुग्ममध्ये आगतः राक्षसः पार्थबलात् मृतः एव; न संशयः। अस्मान् राक्षसः न हन्ति, पार्थ; जीवन् तं न मोक्ष्यामि; मा भैः, भारतश्रेष्ठ। रात्रौ पूर्वं त्वं राक्षसेन आक्रान्तः, भीम; रात्रिः न समाप्ता चेत्, युद्धम् अपि न समाप्तम्। कियद् कालं, भीम, दुष्टः राक्षसः जीवेत्? सः इतः अधिकं स्थातुम् न शक्यते, रिपुसूदन।" "पूर्वं पूर्वदिशः प्रकाशते, पूर्वं उषः प्रादुरभवति, तस्मिन् तीक्ष्णे काले, राक्षसाः अत्यन्तं शक्तिमन्तः भवन्ति। शीघ्रं कुरु, भीम, न क्रीडा; राक्षसस्य मायायाः पूर्वं तं हन्याः—सर्वबलं बाहुयुग्ममध्ये प्रयोजय। स्वबलं त्वं जानासि, लोकहितमिच्छन्; राक्षसम् इन्द्रः वृत्रं यथा हन्ति, तथा हन्याः। यदि त्वं युद्धे राक्षसम् अत्यधिकं मन्यसे, अहं तव स्थानं गृह्णामि, शीघ्रं तं विनाशयिष्यामि। अथवा, वृकोदर, अहं स्वयम् तं हनिष्यामि; त्वया कृतं, त्वं विश्राम्य।" एवं अर्जुनस्य वचः श्रुत्वा, भीमः क्रोधदीप्तः, प्रलयमिव बलं संप्राप्य। ततः भीमः, क्रुद्धः, मेघसदृशं राक्षसशरीरम् आदाय, शतगुणबलात् घूर्णयामास। घूर्णयन् राक्षसशरीरं, भीमसेनः महाबाहुः क्रोधात् बारं बारं गर्जन्। "मानुषमांसभोजनं व्यर्थम्, बलवृद्धिः व्यर्था, मनः व्यर्थम्; व्यर्थमृत्युः तव योग्यः; अद्य त्वं न भविष्यसि। अद्य वनं निर्मलं करिष्यामि, कांटारहितम्; पुनः न त्वं मानुषान् हन्तासि, राक्षस।" एवं उक्त्वा, भीमसेनः तं भूमौ निक्षिप्य, बाहुभ्यां शीघ्रं पीडयन्, पशुवत् हन्तुम् आरभत। तस्मिन् भीमेन निगृहीते, सः राक्षसः महाघोषं गर्जन्, तं वनं जलसिक्तमृदङ्गनादेन पूरयन्। पाण्डुपुत्रः बलवान् तं बाहुभ्यां युक्त्वा, उत्थाय, शिरः कण्ठसहितं छित्वा। ततः शिरः कण्ठसहितं छित्वा, तं पार्श्वे निक्षिप्य, कर्णौ छिन्नौ, नेत्रे निष्कृत्ते, जिह्वा निष्कृत्ता, रक्तेन सिक्तम्। भीमसेनस्य निक्षिप्तं शिरः, दंष्ट्राग्रं विकृतम्, भयानकम्, मांसचर्मच्छिन्नम्, हिंस्रकृतैः बाहुभिः। तत्र सः राक्षसः वज्राहतकाष्ठसदृशः भूमौ पतितः; हिडिम्बः हतः इति दृष्ट्वा, पाण्डवाः हर्षिताः। हिडिम्बायाः भगिनी, तं राक्षसं युद्धे हतम् अवलोक्य, तत्र स्थिताः अदृश्याः ऋषयः देवगन्धर्वाः च। ते पाण्डवं हर्षात् 'साधु साधु' इति स्तुतवन्तः; तस्य भ्रातृणः युधिष्ठिरप्रमुखाः अपि हर्षिताः। भीमसेनं पुरुषव्याघ्रं, रिपुसूदनं, पूजितवन्तः; महात्मनः भीमस्य घोरवीर्यस्य सम्मानं कृत्वा, अर्जुनः पुनः वृकोदरं इदं वचनम् अब्रवीत्— "महाबाहो, समीपस्थं नगरे अस्ति इति मम मतिः; शीघ्रं गच्छामः—सुभूतिः भवतु—यथा सुयोधनः अस्मान् न ज्ञास्यात्।" ततः सर्वे महारथाः, मातरं सहित्य, 'एवं भवतु' इति उक्त्वा, तिगरः पुरुषाः, हिडिम्बा राक्षसी च सह, तत्र गच्छन्। तस्याः राक्षस्याः भगिनी, शीघ्रं तान् पाण्डवान् प्रति, न किंचित् उक्त्वा, आगच्छत्। ततः सा, कुन्तीमुपेत्य, धर्मराजं च, सर्वान् पूज्य, भीमसेनं प्रति वाक्यम् अब्रवीत्—"यदा त्वां दृष्टवती, तदा अहं प्रेम्णा वश्यत्वम् आगता; क्रूरस्य भ्रातुः आज्ञां त्यक्त्वा, त्वत्तः न निवर्तयामि। राक्षसवत् तव कर्म दृष्ट्वा, तव शरीरस्य सेवायै इच्छामि।