तेषां पुरुषश्रेष्ठानां महाबलानां मातृसहितानां महानिनादेन जागृतानां पुरः स्थितां हिडिम्बां दृष्ट्वा त एव विस्मयमापन्नाः। हिडिम्बायाः मानुषातिक्रमरूपं दृष्ट्वा पाण्डवाः पृथया सह विस्मिताः अभवन्। तदा कुन्ती तां सुन्दरीं विलोक्य, तस्याः रूपेण विस्मिता, ताम् आश्वास्य सौम्यवचनानि उवाच। "कः त्वं दिव्यरूपेण इह स्थिताऽसि? कस्य कन्या त्वं शुभवर्णे? किमर्थं आगता, कुतः आगम्य स्थिताऽसि? यदि त्वं वनदेवी वा अप्सरसि, सर्वं वद—किमर्थं इह स्थिताऽसि?" तदा हिडिम्बा उवाच—"एष विशालः वनः, मेघवर्णः, राक्षसः हिडिम्बः निवसति, अहं अपि। त्वं जानिहि, अहं राक्षसाधिपस्य भगिनी, तेन प्रेषिता, यः तव पुत्रान् हन्तुम इच्छति। तस्य आज्ञया, क्रूरचित्तस्य, अहं इह आगता; किन्तु तव पुत्रं नूतनकाञ्चनसदृशं, महाबलिनं दृष्ट्वा। तदा सर्वेषु प्राणिषु विचरन्त्या, अहं तव पुत्रे रागवशेन मोहिताऽभवम्। अतः तव महाबलिनं पुत्रं पतिं वरयामि; निवर्तितुम इच्छन्त्या अपि न शक्यम्। विलम्बं जानीत्वा, सः नरभक्षकः स्वयं तव पुत्रान् हन्तुम आगतः। किन्तु तव प्रियः, बुद्धिमान् पुत्रः, बलात् तं निर्जित्य, महात्मा तं दूरं अकर्षत्। पश्य, तौ नरः च राक्षसः च, वेगेन परस्परं आकृष्य गर्जन्तौ, वीर्येण युद्धं कुर्वन्तौ।" हिडिम्बायाः वचनं श्रुत्वा, युधिष्ठिरः, अर्जुनः, नकुलः, सहदेवः च, वीर्यसम्पन्नाः, उत्थिताः। तौ परस्परं आकृष्य, विजयकाङ्क्षिणौ, सिंहसदृशबलिनौ, युद्धरतौ अपश्यन्। तदा पुनः पुनः समाकृष्य, तौ भूमौ धूलिं समुत्पादयन्तौ, धूमसदृशं वनाग्नेः। भूमिधूलिसंवृतौ, पर्वतसदृशौ, तौ शिखरद्वयं मेघच्छन्नं इव शोभमानौ। भीमं राक्षसस्य कष्टं प्राप्नुवन्तं दृष्ट्वा, पार्थः स्मितमन्दं वदन् इदं वचनं उवाच— "भीम, न बिभीषः, महाबाहो। वयं त्वां न परिचिताः, श्रान्ताः, त्वं भीमः वा राक्षसः भीमरूपः वा। अहं सहायः तव, पार्थः; अस्मिन् राक्षसे पतिष्यामि। नकुलः सहदेवः मातरं रक्षिष्यतः। शान्तः भव, पश्य; न च बिभीषः। भीमस्य बाहुव्यवधाने राक्षसः जीवन् न मोक्ष्यते। राक्षसः यः भीमसेनस्य बाहुमध्ये आगतः, पार्थबलात् मृत्युसमानः; न संशयः। अस्माद् राक्षसः न हन्तुं शक्यः, पार्थः। अहं जीवन् न त्यजामि; न बिभीषः, भरतश्रेष्ठ। रात्रौ पूर्वं भीमं आक्रम्य, क्रूरः राक्षसः। यदि रात्रिः न समाप्ता, युद्धं अपि न समाप्तम्। कियत् कालं भीम, पापराक्षसः जीवेत्? अत्र न स्थातुम् शक्यः, शत्रुनिग्रहण। पूर्वं पूर्वदिशा प्रकाशते, प्रातः आगच्छति, तस्मिन् घोरकाले राक्षसाः शक्तिमन्तः भवन्ति। शीघ्रं कुरु, भीम, न क्रीड; राक्षसस्य मायायाः पूर्वं हन्याः, बाहुव्यवधाने सर्वं बलं योजय। आत्मनो महत्त्वं जानासि, लोकहिते इच्छन्; राक्षसं हन्याः, इन्द्रः वृत्रं यथा। यदि युद्धे राक्षसः भारः, अहं तव स्थानं स्वीकरोमि, शीघ्रं हनिष्यामि। अथवा वृकोदर, अहं स्वयं हनिष्यामि। त्वं कृतं कृतवान्, श्रान्तः; विश्राम्य।" एवं अर्जुनस्य वचनेन उद्दीप्तः भीमः, क्रोधात् प्रज्वलितः, जगत् क्षिप्रं नष्टुम् इच्छन्, बलं समाहारयत्। ततः भीमः, क्रोधितः, मेघसदृशशरीरं राक्षसं गृहीत्वा, शतगुणं वेगेन परिभ्रम्य। तस्य शरीरं परिभ्रम्य, भीमसेनः महाबाहुः पुनः पुनः गर्जन् क्रोधेन। "मानुषमांसस्य वृथा पोषणम्, वृथा बलम्, वृथा चित्तम्; तव मृत्युः अपि वृथा; अद्य नास्ति। अद्य वनं शुद्धं करिष्यामि, कांटकमुक्तम्; पुनः न हन्तुम् न खादितुम्।" एवं उक्त्वा, भीमसेनः तं भूमौ विन्यस्य, बाहुभ्यः शीघ्रं पीडयित्वा, पशुवद् हन्तुम् आरभत। तस्य अवनतस्य राक्षसस्य भीमस्य बाहुभ्यः पीड्यमानस्य, सः महाबलः, नगरे जलसिक्तनादसदृशं महाशब्दं कृत्वा वनं व्याप्य गर्जन्। पाण्डुपुत्रः महाबलः बाहुभ्यः संयोज्य, तं उच्चैः उत्थाप्य, शिरः कण्ठसमेतं छित्वा। ततः शिरः कण्ठसमेतं छित्वा, पार्श्वे क्षिप्तम्, कर्णौ विकृतौ, नेत्रे निष्क्रान्ते, जिह्वा निष्क्रान्ता, रक्तेन सिक्तम्। भीमसेनस्य क्षिप्तं शिरः, विकटदंष्ट्रं, भीषणम्, मांसचर्म विहतम्, बाहुः विक्षिप्तः, हिंसासम्पन्नम्।