तदा भीमसेनः तम् राक्षसं हिडिम्बं प्रति गर्जन् उवाच—"अहं केवलः अद्य त्वया सह यमस्यालयं गमिष्यामि। अद्य मम बाहुबलेन तव शिरः मत्तगजपादप्रहारेण इव भग्नं भवतु, राक्षस। अद्य त्वां हत्वा युद्धे, काकाः गृध्राः शृगालाश्च प्रमुदिताः तव अङ्गानि भूमौ सन्तरिष्यन्ति। क्षणेन एष राक्षसाकीर्णः काननः, येन त्वया दीर्घकालं नरमांसभक्षणेन दुषितः, मम बाहुबलेन शुद्धो भविष्यति। अद्य तव भगिन्यपि त्वां मम बलात् गिरिसमं राक्षसं सिंहः इव महागजं आकृष्य पश्येत्। त्वां हत्वा राक्षसकुले दुष्टाचारिणं, अरण्यनिवासिनः नराः सुखेन विचरिष्यन्ति।" एवं भीमसेनस्य गर्जनं श्रुत्वा स राक्षसः प्रत्युवाच—"किमर्थं व्यर्थं गर्जसि, मानव? यथोक्तं तथा कर्म कुरु, विलम्बं मा कुरु। त्वं स्वबलवीर्येण गर्वितः, किन्तु अद्य माम् अभिगम्य, आत्मनः शत्रुं जानीयाः। एतेषां शेषाणां न हन्ये, ते सुखेन स्वपन्ति; त्वां तु, पापकृतं, दारुणवचनप्रवक्तारं, अद्य हनिष्यामि। तव अङ्गेभ्यः रुधिरं पीत्वा, अनन्तरं एतां स्त्रीं, यया मम अपराधः कृतः, हनिष्यामि।" एवं उक्त्वा, स नरमांसादः राक्षसः, भीमसेनस्य बाहुं गृहीत्वा, क्रोधात् त्वरया अभ्यधावत्। स तु भीमः, रिपूनां संहारकर्ता, तस्य प्रसारितं बाहुं स्मितपूर्वकं गृहीत्वा, बलात् तं राक्षसं आकृष्य, सिंहः इव लघु पशुं, तं स्थलात् अपाकर्षत्। तदा सः राक्षसः, पाण्डवबलविह्वलितः, भीमसेनं बाहुभ्यां परिष्वज्य, भीषणं निनादम् अक्रोत्। पुनः भीमसेनः, महाबलः, तम् आकृष्य, 'मम भ्रातृणां सुखनिद्रां मा बाधयेत्' इति चिन्तयन्, तं दूरं निनाय। तं राक्षसं हस्तेन गृहीत्वा, गरुडः इव फणिनं चञ्चुना, सः दूरं निनाय। ततः तौ भीमसेनः हिडिम्बश्च, परस्परं समुपस्थितौ, महान् पराक्रमं दर्शयन्तौ, युद्धाय समुपस्थितौ। तस्मिन्नेव काले, तौ क्रुद्धौ मत्तगजाविव, वृक्षान् छित्त्वा, लतान् उन्मूल्य, परस्परं सम्यग्योद्धुम् आरब्धवन्तौ। जङ्घाभ्यां बलिनौ तौ, शीघ्रगामिनौ, वृक्षान् उन्मूल्य, लतान् च संपूर्णतः पादाभ्यां गृहीत्वा, सम्यक् युध्येताम्। तयोः शब्देन सर्वतो मृगपक्षिणः भीताः, बलमदाविव तौ परस्परवधाय प्रवृत्तौ। तदा भीम-राक्षसयोः घोरं युद्धम् अभवत्, यथा पुरा देवानां दानवानां च मध्ये वृत्रेन्द्रयोर् आसीत्। क्रोधात् महाशाखिनः सालतालतमालाम्रवटार्जुनविभीतकादीन् वृक्षान् छित्त्वा, परस्परं ताडयन्तौ। तथा वटप्लक्षखर्जूरकटहलाश्मककण्टकवृक्षांश्च, अन्यांश्च महावृक्षान् बलात् उन्मूल्य, परस्परं क्षिपन्तौ। तौ परस्परं क्रुद्धौ, तान् सर्वान् वृक्षान् युद्धे सम्यग् अपातयेताम्, येन तद् अरण्यं वृक्षसमूहैः रहितं अभवत्। अनन्तरं शिलाः, झाड्यः, कण्टकवृक्षांश्च, पर्वतशृङ्गाणि, मेघान् स्पृशतः पर्वतानपि, परस्परं क्षिपन्तौ। द्वावपि रिपू, शिलापाषाणान् उन्मूल्य, विजयाय परस्परं क्षिपन्तौ। तत् वनं पञ्च योजनपर्यन्तं वृक्षलतानिर्मूलं, निर्झराश्मपशुशून्यं कृतम्। तयोः युद्धेन, हे नृप, तत् काननं क्षणेन बालक्रीडाश्मतलमिव समं समभूत्। जङ्घाबाहुबलेन तौ परस्परं आकृष्य, परस्परं श्रमं कुर्वन्तौ, परस्परं बलं प्रयुञ्जानौ। अन्यः शब्दः नासीत्, केवलं तयोः गर्जनं शिलासंघर्षनादिव, परस्परं प्रहारं कुर्वतोः। परस्परं परिष्वज्य, बाहुप्रत्याहारेण, बलीन्द्रयोरिव, बलीन्द्रयोरिव, युद्धनिनादैः क्रोधसंरम्भात् गर्जन्तौ। तयोः महानिनादेन प्रमोदिताः पाण्डवाः, मातरं सहिताः, तं हिडिम्बां तत्र स्थितां अपश्यन्। जागरिताः ते पुरुषव्याघ्राः, पृथा च, हिडिम्बायाः अतिमानुषं रूपं दृष्ट्वा विस्मिताः अभवन्। तदा कुन्ती, तस्याः सौन्दर्यं दृष्ट्वा, विस्मिता, सौम्यवचः पूर्वम् उपशमयन्ती, इदं वचनम् अब्रवीत्—"काऽसि त्वं दिव्यरूपधारिणि? कस्य वा कन्या त्वं, शुभे? किमर्थं कुतश्च आगता असि?" "यदि अस्य वनस्य देवी, अथवा अप्सरसि, सर्वं मे कथय—किमर्थं अत्र तिष्ठसि?" इति। तदा हिडिम्बा प्रत्युवाच—"एतद् विशालं वनं, मेघसन्निभं, मम भ्राता राक्षसः हिडिम्बः, अत्र वसति, अहम् अपि। जानिहि मां, सुश्रोणि, तस्य राक्षसाधिपतेः भगिनीं, येन त्वं पुत्राश्च हन्तव्या इति प्रेषिता। तेन आज्ञप्त्वा, यद्यपि सः क्रूरचित्तः, अहम् अत्र आगता; किन्तु तव पुत्रं, कनकप्रभं, महाबलिनं दृष्ट्वा।" "ततः, हे शुभे, सर्वेषां प्राणिनां मध्ये विचरन्ती, तव पुत्रे कामवशा अभवम्। तस्मात्, तव महाबलिनं पुत्रं पतिं वृणोमि, निवर्तितुं च न शक्ताऽस्मि।