धृतराष्ट्रः पाण्डुपुत्रान् समीपस्थाने उपविशतः स्नेहेन समाहितचित्तः इदं मधुरं वाक्यम् उवाच— “युष्माभिः कृतकृत्यं धर्मे च शास्त्रेषु च सम्पूर्णं ज्ञानं प्राप्तम्। अतः अहं सदा सर्वथा भवतां रक्षणं, आचरणं, राज्यस्य च निरन्तरं कल्याणं चिन्तयामि। मम प्रजाः पुनः पुनः कथयन्ति— ‘वाराणवतपुरी लोके रमणीयतमा।’ अतः यदि अभिलषथ, तर्हि स्वबान्धवैः सह वाराणवते उत्सवे गच्छत, तत्र च देववत् रमध्वम्। यथेष्टं रत्नानि ब्राह्मणेभ्यः गायकेभ्यश्च दत्तव्यानि, यथा तेजस्विनः देवाः ददति। तत्र किञ्चित्कालं सुखेन स्थित्वा, परमं हर्षं अनुभूय, आनन्देन हास्तिनपुरं पुनरागमिष्यथ। तत्र स्वरक्षणे युक्ताः स्थेयुः; हे रिपुसूदनाः, तत्र भवद्भ्यः किमपि अनिष्टं न भविष्यति।” एवं धृतराष्ट्रस्य मन्तव्यं विज्ञाय, स्वस्य च असामर्थ्यं मनसि निधाय, युधिष्ठिरः सस्मितं प्रत्युवाच— “एवं अस्तु।” ततः स शान्तनवपुत्रं भीष्मं, बुद्धिमन्तं विदुरं, द्रोणं, बाह्लीकं, सोमदत्तं च कौरवश्रेष्ठान् उपसंगम्य, कृताञ्जलिः सन्मानम् अकरोत्। कृपं शारद्वतं, भूरिश्रवसम्, अन्यांश्च मन्त्रिणः, तपसा समृद्धान् ब्राह्मणांश्च सः सम्मान्य, कुलपुरोहितान्, पौत्रान्, श्रीमतीं गांधारीं, सर्वाः मातरः, विदुरस्य भार्याः च पादस्पर्शेन सम्पूज्य, शोकसमन्वितः शनैः इदं वचनम् अब्रवीत्— “वाराणवत्यां रम्यायां जनसमृद्धायां नगरीं, स्वजनैः सह, वयं धृतराष्ट्रस्य आज्ञया गमिष्यामः। भवद्भिः सर्वैः प्रसन्नचित्तैः शुभवाचः उच्चार्यन्तां; भवद्भिः अनुग्रहीतः वयं, किमपि अनिष्टं न भविष्यति।” एवं पाण्डुपुत्रेण उक्ताः सर्वे कौरवाः हृष्टमनसः पाण्डवाननुजग्मुः। तत्र तेषां पन्थानं प्रति सर्वे जनाः “सर्वेषां प्राणिनां मध्ये भवद्भ्यः सदा कल्याणं भूयात्; न किञ्चिद् अनिष्टं भवेत्, हे पाण्डुपुत्राः” इति आशीर्वचनानि उच्चैर् उक्तवन्तः। ततो राज्ञः सर्वे, मङ्गलानि राज्यलाभाय च विधिपूर्वकं कृत्वा, सर्वकार्याणि समाप्य वाराणवतं प्रति प्रस्थिताः। एतस्मिन्नन्तरे, धृतराष्ट्रेण प्रेषिताः पाण्डवाः यदा प्रययुः, तदा दुर्योधनः पापबुद्धिः महतीं प्रीतिम् अकल्पयत्। ततः शबलानुजः शकुनिः कर्णः च दुर्योधनः च मिलित्वा कुन्तीपुत्राणां दाहाय मन्त्रयामासुः। ततो दुर्योधनः, पापबुद्धिः, रहसि पुरोचनं आहूय, दक्षिणहस्ते गृहीत्वा, विश्वास्य इदं वचनम् अवोचत्— “एषा मम भूमिः धनाढ्या, यथाहं इच्छामि तथा त्वया कार्यम्। त्वत्तः अन्ये कश्चन मम अधिकं विश्वास्यः नास्ति; त्वमेव मम प्रियः सखा यस्य सह अहं मन्त्रयामि। रहस्यं च मम च शत्रुभ्यः रक्ष, कौशलयुक्त्या मम आदेशं कुरु। पाण्डवाः धृतराष्ट्रेण प्रेषिताः वाराणवते उत्सवं भोक्ष्यन्ति। अतः त्वं शीघ्रगामिभिः गर्दभयुतैः रथेन अद्यैव वाराणवतं गच्छ। तत्र गत्वा नगरीमध्येम् एकस्मिन् सीम्नि, चतुर्भिः सभाभिः युक्तं, धनसमृद्धं, गूढं महान्तं गृहं निर्मार्जय। यत्र यत्र दाह्यद्रव्याणि यथा सन, तृण, तैल, लाक्षा, चूर्णानि, तानि सर्वाणि तत्र सञ्चिनु। बल्वजं मधुच्छिष्टं सर्पिष् तैलं मांसपिष्टं च महतीं लाक्षां च, मृदया मिश्रयित्वा, तेन गृहस्य भित्तीः लेपय। तत्र सर्वदिशं तृणं तैलं घृतं सनं दारूणि च स्थापय। स्थूलानि काष्ठानि लाक्षया सन्या मधुच्छिष्टेन मृदया च शीघ्रं आच्छादय। एवं तद्गृहं पाण्डवैः परीक्षितं न ज्ञास्यन्ति, न चान्ये जनाः। ततः पाण्डवान् कुन्तीमपि सानुजां, सानुचरां च, तत्र प्रतिष्ठाप्य, महता सन्मानेन गृहे वासय। तेषां स्यात् उत्तमासनं वाहनं शय्याच च, किन्तु तानि सर्वाणि पाण्डवान् प्रति विनाशकारिणि कुरु, यथा मे पितरं तुष्टिं प्राप्नुयाम्। न वाराणवत्याः जनाः न पाण्डवाः स्वयम् अपि जानीयुः, तेषां च नगर्यां निःशङ्कं वासः स्यात् यावत् समयः। यदा तान् विश्वस्तान्, निःशङ्कशयान् पश्यसि, तदा द्वारतः गृहं दहेः। एवं स्वगृहे दग्धेषु पाण्डुषु, जनाः वदिष्यन्ति ‘दग्धाः’ इति, न च कश्चन अस्मान् दोषयिष्यति।” एवं प्रतिज्ञाय पुरोचनः गर्दभरथेन शीघ्रं वाराणवतं जगाम। तत्र गत्वा दुर्योधनस्य सर्वान् आदेशान् यथावत् अकरोत्, पाण्डवान् प्रति भीषणं गृहम् अपि निर्ममे। एतस्मिन्नन्तरे, पाण्डवाः वातरथैः रथैः आरूढाः, भीष्मस्य पादौ प्रणम्य, धृतराष्ट्रं, महात्मानं द्रोणं, वृद्धौ कृपं विदुरं च ससन्मानम् अकरोत्। तथा सर्वान् कुरुवृद्धान् विनयेन अभिवाद्य, समानेषु आलिङ्गनं कृत्वा, बालकैः च सम्मानिताः। एवं धर्मपुत्रयुधिष्ठिरप्रधानाः पाण्डवाः, मातरं कुन्तीमपि पुरस्कृत्य, वाराणवतं प्रति प्रस्थिताः।