भीमसेनस्य सहाय्येन अर्जुनः, केवलं स्वेन रथे स्थितः, सर्वान् पूर्वदिग्भ्यः राज्ञः दशसहस्ररथांश्च युद्धे विजित्य विजयी अभवत्। तथैव धनञ्जयः, एकाकी स्वेन रथेन दक्षिणदिशं गत्वा, तां दिशं विजित्य महतीं सम्पदं कुरुराज्याय आनयत्। एष सर्वः कार्यः पञ्चदशे वर्षे तेन कृतः; तद्विदित्वा धृतराष्ट्रपुत्रेषु भीतः संजातः। भीमसेनः महाबाहुः बलिनां श्रेष्ठः च, तेषां धृतराष्ट्रपुत्राणां सर्वान् बलात् निगृह्य शान्तिं स्थापयामास। स यद्यपि निर्दोषः अभवत्, तथापि धृतराष्ट्रपुत्राः भीमस्य कर्मणः भयात्, दुष्टचित्ताः सन्तः, तत्र दोषान्वेषणं चक्रुः। पाण्डवान् तु महाकर्माणः, बलधैर्यगुणैः विशिष्टान् दृष्ट्वा, ते दुष्टबुद्धयः तान् बिभ्युः। एवं सर्वे महात्मानः पाण्डवाः, नरश्रेष्ठाः, परदेशान् विजित्य स्वराज्यं समृद्धिं प्राप्तवन्तः। ततः तेषां महाबलिनां धनुर्धराणां बलं दृष्ट्वा, धृतराष्ट्रस्य पाण्डवेषु हृदयं त्वरितं दुष्टभावं प्राप; सः चिन्तया पीडितः निशि निद्रां न लेभे। भीमसेनं प्राणाधिकं च धनञ्जयं सर्वविद्याविशारदं च दृष्ट्वा, दुर्योधनस्य मनसि महान् क्लेशः अभवत्। तदा विकर्तनतनयः कर्णः, सुभलपुत्रः शकुनिश्च, पाण्डवान् नाशयितुं नानाविधानि उपायान् चक्रतुः। पाण्डवाः अपि सर्वं यथाशक्ति प्रत्युत्तरं ददुः, आत्मनः कीर्तिं विना, विदुरस्य उपदेशे स्थित्वा। नगरे जनाः पाण्डवपुत्रेषु गुणसम्पन्नेषु तेषां गुणान् परस्परं कथयन्तः आसन्। चत्वरेषु सभासु च ते युधिष्ठिरस्य राज्यलाभं विषये संवादं कृतवन्तः। धृतराष्ट्रः राजा, यद्यपि बुद्धिमान्, सः तु अन्धः; तेन पूर्वं राज्यं न प्राप्तम्, कथं सः अधुना राजा स्यात्? भीष्मः अपि शान्तनवः, सत्यनिष्ठः महाव्रती च, सः पूर्वं राज्यं त्यक्तवान्, न च तद् स्वीकरिष्यति। अतः, बालः सन् अपि वयोवृद्धवृत्तः, सत्यदर्शी दयालुः च, ज्येष्ठः पाण्डवः अभिषेचनीयः। सः भीष्मं शान्तनवं धर्मज्ञं धृतराष्ट्रं च तस्य पुत्रैः सह विविधैः भोगैः पूजयिष्यति। एवं युधिष्ठिरे भक्तजनैः उक्तं श्रुत्वा, दुर्योधनः, दुष्टबुद्धिः, महान् शोकं प्राप। सः तैः वाक्यैः पीडितः, तेषां वचनं सोढुं न शशाक, ईर्ष्यया दग्धः सः पितरं धृतराष्ट्रं उपागमत्। पितरं एकाकिनं दृष्ट्वा, सः प्रणम्य, नगरजनानां स्नेहेन संतप्तः, एवमुवाच— "पितः, अहं नगरजनानां अमंगलानि वचनानि श्रुतवान्; त्वाम् भीष्मं च अपि अवज्ञाय, ते पाण्डवं स्वामिनं कर्तुम् इच्छन्ति। एषा अपि भीष्मस्य एव मतिः—सः राज्ये न स्पृहयति; नगरजनाः तु अस्मान् महान् दुःखं दातुम् इच्छन्ति। पाण्डुः स्वगुणैः पितुः राज्यं प्राप्तवान्; त्वं तु अन्धत्वगुणयोगेन राज्यं न प्राप्तवान्। यदि पाण्डवः पाण्डोः राज्यं लभते, तदा तस्य पुत्रः अपि प्राप्स्यति, अनन्तरं च तस्य वंश्यः। वयं तु पुत्रैः सहिताः राजवंशात् वञ्चिताः स्याम, लोके च निन्दनीयाः। सदा दुःखिताः, परभक्ष्यभोजिनः, न स्याम; अतः उचितः उपायः विचिन्त्यताम्। यदि पूर्वं त्वं राज्यं प्राप्तवान् स्याः, तर्हि वयं अपि राज्यं प्राप्नुमः।" धृतराष्ट्रः पुत्रस्य वचनं श्रुत्वा, किञ्चित् विचार्य, दुर्योधनं प्रति उवाच— "पाण्डुः धर्मनिष्ठः सन्, मयि अतिशयेन तुष्टः आसीत्, विशेषतः बान्धवेषु। सः स्वयम् भोज्यादिसम्बन्धिनि किंचिदपि न जानाति; धर्मश्रेष्ठः सः सर्वं मम निवेदयति। तस्य पुत्रः अपि पाण्डुवत् धर्मनिष्ठः, गुणवान्, लोके विश्रुतः, नगरे प्रतिष्ठितः। कथं तं पुरुषर्षभं अपास्यामः? राज्यं तस्य एव आगतम्, विशेषतः बान्धवैः सह। पाण्डुः मन्त्रिभ्यः सेनायाः च, तेषां पुत्रपौत्रेभ्यः च, विशेषतः प्रियः आसीत्। ये जनाः पाण्डुना राज्ये सम्मानिताः, ते किमर्थं न युधिष्ठिरस्य कृते अस्मान् हन्युः? ते धर्मं त्यक्त्वा राज्यं न इच्छेयुः; वयं च कौरेश्वराः, ते महात्मानः अपि। किम् उच्यते, वयं लोकात् गच्छेम इति।" "भीष्मः सदा उदासीनः, द्रोणपुत्रः मम पक्षे स्थितः; पुत्रः यदि गच्छति, द्रोणः अपि गच्छेत्—अत्र न संशयः। कृपः शारद्वतपुत्रः अपि अस्माकं पक्षे; द्रोणपुत्रः मातुलं कदापि न परित्यजेत्। विदुरः बान्धवः, सः तु गूढं पाण्डवेषु स्थितः; सः एकः पाण्डवान् कृते अस्मान् न प्रतिरोधयितुं शक्नोति। अतः, त्वं आत्मविश्वासेन पाण्डुपुत्रान् जननीसहितान् अद्य वाराणवतं प्रेषय; अत्र दोषः न भविष्यति।" एवं पाण्डवानां विजयः, कौरवाणां भयम्, नगरजनानां यशः, दुर्योधनस्य ईर्ष्या, धृतराष्ट्रस्य शंका च, सर्वं तत्र सम्प्राप्तम्।