ततः, दिव्यः शब्दः आकाशात् उत्पन्नः—“एषा सुन्दरी स्त्री, सर्वस्त्रीणां मध्ये श्रेष्ठा, कृष्णवर्णा, क्षत्रियवंशस्य विनाशं करिष्यति।” “एषा तन्वी, देवेषां कार्यं सम्यक् समये साधयिष्यति। तस्याः कारणेन क्षत्रियेषु महान् भयम् उत्पत्स्यते।” एतत् श्रुत्वा, सर्वे पाञ्चालाः सिंहनादं कृतवन्तः, पृथिवी तेषां हर्षं सहनं न शशाक। एवं, महात्मनः द्रुपदस्य यज्ञे द्वौ पुत्रौ जातौ—एकः पुत्रः, एका पुत्री, उभौ अतिसुन्दरौ, नराणां मध्ये श्रेष्ठौ। ते परमसुन्दरतया, उत्तमस्वभावेन युक्तौ। तदा, पृषती तान् दृष्ट्वा, याजमुनिं समीपं जगाम, पुत्रकामिनी। सा उवाच—“मम एव मातृत्वं प्रसिद्धं भवतु, अन्यया न।” याजः प्रत्युवाच—“एवम् अस्तु,” राजानं तुष्टुम् इच्छन्। हर्षपूर्णचित्ताः ब्राह्मणाः तयोः नामानि ददुः—धैर्येण, अपराजितत्वेन, कीर्त्या, उच्चजन्मना। “अयं द्रुपदस्य पुत्रः धृष्टद्युम्नः इति कथ्यताम्।” पुत्री कृष्णा इति नाम्ना अभवत्, कृष्णवर्णा सती। एवं, द्रुपदस्य महायज्ञे द्वौ जातौ—धृष्टद्युम्नः वेदाध्ययनं सम्यक् अकरोत्। बलवान् भारद्वाजः धृष्टद्युम्नं, पाञ्चालराजपुत्रम्, स्वगृहं निनाय, शस्त्रविद्यां अध्यापयत्। द्रौणः, भाग्यं निवारयितुं अशक्यं इति ज्ञात्वा, स्वकीर्तिं रक्षितुम् इच्छन्, एवं अचारयत्। स बुद्धिमान्, शीघ्रं सर्वशस्त्राणि अधीतवान्। ततः, ब्राह्मणश्रेष्ठ, अहं द्रुपदस्य जन्मकथां श्रोतुम् इच्छामि—कथं स जातः, कथं शस्त्राणि प्राप्तवान्। भगवन्, एषां जन्मानां विविधवर्णनं श्रुत्वा, अहं जिज्ञासाम् अनुभवान्। पाञ्चालराजः, पुत्रार्थम् वनं गतः, पुत्रलाभाय तपः अकरोत्। स महद् प्रयासं कृत्वा, व्रतस्थैः महर्षिभिः पूजितः। वनमध्ये, मृगसमूहैः परिवृतः, दुःखितः। दीर्घकालं तत्र, पुत्रकामनया तपः अकरोत्। स तेजस्वी राजा, तीव्रं तपः अकरोत्। किञ्चित् कालं, केवलं वायुभोजनं कृत्वा, अन्नं विना जीवितवान्। एवं महाबलः द्रुपदः तत्र वर्तते स्म। महान् कालः अतीतः—समयः आगतः, वसन्तकाले, यो कामान् ज्वालयति। स अशोकवृक्षाणां पुष्पिते कानने, सर्वजनानां प्रियं, गङ्गातटे जगाम्, कमललोचन। स राजा, व्रतस्थः, तत्र स्थितः। तदा, वनमध्ये, शीघ्रं, नरेश्वर। तत्र, प्रसिद्धा अप्सरा मेनका, पुष्पैः वृक्षैः च भूषिता, राजानं द्रष्टुं आगता। सा तत्र स्थितं राजानं न अपश्यत्। तां अप्सरां दृष्ट्वा, राजस्य वीर्यं भूमौ पतितम्। तदा, स राजा, लज्जया, तद् वीर्यं पादेन अपीडयत्, तस्मात् द्रुपदः जातः। ततः, तस्य तपस्याः फलात्, शुद्धात्मनः राजर्षेः, शीघ्रं पुत्रः पादस्थले अभवत्। ततः, सर्वे तपोबलसम्पन्नाः ऋषयः, तत्र समागताः, विद्वांसः, तं द्रुपद इति नाम ददुः। स तत्र, भारद्वाजाश्रम एव, सुन्दरवदनः, सर्वकामैः पालितः, वर्धितः। पाञ्चालराजः, स्वं राज्यं लब्ध्वा, पुत्रं भारद्वाजमहात्मने शिक्षार्थं न्यवेदयत्। ततः, स राजपुत्रः, द्रौणेन सह वने, वेदाः शाखासहिताः, धनुर्वेदं च, अधीतवान्। परमानन्दपूर्णः, स वनवासिनां मध्ये सुखेन विहृतवान्। दीर्घकालं अतीतं, तस्य पिता स्वर्गं गतः। तदा, पाञ्चालैः सह मिलित्वा, राजा अभिषिक्तः। राज्यं प्राप्य, मित्राणां हर्षं वर्धितवान्; धर्मेण राज्यं रक्षितवान्, यथा इन्द्रः स्वं दिव्यं लोकम्। एवं, नरेश्वर, यथावत् द्रुपदस्य, राजर्षेः, धृष्टद्युम्नस्य च, जन्मकथा मया उक्ता। धृतराष्ट्रः, राजन्, युधिष्ठिरं, कौरेयाणां हर्षं, राज्यरक्षणे समर्थं इति ज्ञात्वा। स मन्त्रिभिः सह मन्त्रयामास, युवराजपदस्थापनाय; किन्तु धृतराष्ट्रपुत्राः, तत् ज्ञात्वा, दुःखिताः। संवत्सरान्ते, पाण्डुपुत्रः युधिष्ठिरः, धृतराष्ट्रेण युवराजः स्थापितः। शीघ्रं, कुन्तीपुत्रः युधिष्ठिरः, स्वभावेन, आचरणेन, धैर्येण, पितुः कीर्तिं पुनः उद्भावितवान्। तदा, खड्गविद्यायाम्, गदायाम्, रथयुद्धे च, पाण्डुपुत्रः भीमः, संकर्षणात् नित्यं शिक्षां लब्धवान्। शिक्षां समाप्त्य, भीमः, द्युमत्सेनस्य तुल्यबलः अभवत्, पराक्रमेण युक्तः, भ्रातृभिः अधीनः। स दृढग्रहः, शीघ्रः, छेदने कुशलः, शस्त्रेषु, बाणेषु, शाल्मल्येषु, तेषां स्वरूपं जानन्, विशेषज्ञः अभवत्।