तदा दुर्योधनः सर्वेषां समक्षं विचारयामास—यदि अयं फल्गुनः राजाज्ञां विना युद्धं कर्तुं न इच्छति, तर्हि अहं तं अङ्गदेशे राजानं अभिषेचयिष्यामि। ततः स गङ्गासुतं भीष्मं च राजानं च अभ्यभाष्य, द्विजातिभिः सह अभिषेकद्रव्याणि सञ्चिनोति स्म। दशसहस्राणि शुभकर्मणां गावः दत्त्वा, द्विजातयः घोषयामासुः—‘अयं अङ्गराज्यस्य पात्रम्।’ तत्रैव क्षणेन कर्णः महारथः, तैः मन्त्रकुशलैः स्वर्णपात्रैः चन्दनपुष्पभिः अलङ्कृतैः घटैः स्वर्णमयासने च अङ्गराज्ये अभिषिक्तः। स अभिषिक्तः, तेजसा वीर्येण च सम्पन्नः, राजमुकुटमाल्यकङ्कणकङ्कणैः भूषितः, राजलक्षणैः शुभैः च राजोपस्करैः श्वेतच्छत्रचामरैः च विभूषितः, जयशब्दैः च प्रतिनादितः दृश्यते स्म। ततः स नरशार्दूलः दुर्योधनं प्रति उवाच—‘राज्यदानस्य प्रत्युपकारार्थं किम् अहं तुभ्यं ददामि?’ कर्णः उवाच—‘राजन्, यद् इच्छसि, तद् वद; अहं तद् करिष्यामि।’ तदा दुर्योधनः प्रत्यवदत्—‘त्वत्तः परममित्रं मम अभिलषितम्।’ कर्णः प्रत्युवाच—‘एवं अस्तु।’ इति स्नेहेन परस्परं आलिङ्ग्य, परमं हर्षं प्राप्नुताम्। एवमभिषिक्ते कर्णे, अधिरथः सुतरां कम्पमानः, स्वेदगात्रः, आम्बरम् अपसृत्य, आत्मनः प्राणैः आहूयमान इव, रंगमण्डलम् प्रविवेश। तं दृष्ट्वा, कर्णः पितृविनयेन धनुः परित्यज्य, अभिषेकसलिलेन शिरसि सिक्तः, नमस्कृत्य तस्य पादयोः पतितः। अधिरथः वस्त्रान्तेन पादौ संवृत्य, कम्पमानः सुतं ‘पुत्र’ इति सम्बोधितवान्। स्नेहविह्वलः पितरं आलिङ्ग्य, पुनः कर्णस्य शिरसि, यद् अङ्गाभिषेकसिक्तम्, अश्रुभिः स्नापयामास। तदा भीमसेनः, कर्णस्य सूतपुत्रत्वं ज्ञात्वा, हास्ये निःश्वस्य, उवाच—‘हे सूतपुत्र, त्वं पार्थेन युद्धे न वध्यः; त्वदीयं कुलधर्मं अनुसृत्य शीघ्रं चोदकं गृहाण।’ ‘न च त्वं अङ्गराज्यस्य भोक्तुं योग्यः, यथा श्वा हवनसमिपे हविर्न भुङ्क्ते।’ एतद् वचः शृण्वन् कर्णस्य ओष्ठौ कम्पितौ, स आकाशे दीर्घं निश्वस्य, आदित्यं निरीक्षते स्म। तदा दुर्योधनः क्रोधात् भ्रातृमध्यात् उत्तस्थौ, मदोन्मत्तगज इव पद्मिन्याः मध्ये। स भीमसेनं प्रति उवाच—‘वृकोदर, न तवेदं वक्तुम् उचितम्।’ क्षत्रियः सदा स्वबलं प्रयुञ्जीत; वीरस्य नद्याश्च जन्म दुरवगाह्यम्। जलात् अग्निः उत्पन्नः, सर्वं चराचरं व्याप्य स्थितः; दधीचेरस्थिभ्यः वज्रं निर्मितम् येन दानवाः निहताः। कुमारः सर्वगुह्यः कर्त्तिकेयः, अग्निजः, भीषणः, गङ्गासुतः इति प्रसिद्धः। ब्राह्मणाः अपि ये क्षत्रियजाः—विश्वामित्रादयः—ते ब्रह्मत्वं प्राप्तवन्तः। द्रोणः कुम्भसम्भवः, गौतमः बर्हिसंभवः, इति अपि श्रुतम्। तव जन्मकथां अपि मया श्रुतम्—कुण्डलकवचधारी, सर्वलक्षणसंयुक्तः, सूर्यसमानः, सिंह्याः जातः। अयं नरपतिः पृथिव्याः न केवलं अङ्गराज्यस्य, पात्रोऽस्ति बाहुबलात् मम अनुचरत्वेन च। यदि कश्चन अस्य न शक्नोति सहनं, स्वयम् रथमारुह्य धनुः संधत्तु। एवम् उक्ते, रंगमण्डले महती कलकलः जातः, ‘साधु साधु’ इति घोषैः सह, सूर्यः अस्तं गतः। ततः दुर्योधनः कर्णस्य हस्तं गृहीत्वा, दीपप्रदीपितेन मार्गेण रंगमण्डलात् निर्गतः। पाण्डवाः द्रोणकृपाभीष्मैः सहिताः स्वस्वगृहान् प्रतिजग्मुः। केचन ‘अर्जुनः’, अन्ये ‘कर्णः’, अन्ये ‘दुर्योधनः’ इति बहुधा जल्पन्तः ययुः। कुन्ती अपि दिव्यलक्षणैः पुत्रं विज्ञाय, हृदि प्रमोदं प्राप, स्नेहेन तं गोपयन्ती। तदा दुर्योधनः कर्णं लब्ध्वा, अर्जुनात् उत्पन्नं भयम् क्षिप्रं नाशयामास। स च अस्त्रविदां श्रेष्ठः कर्णः, दुर्योधनं सुसम्मान्य, युधिष्ठिरोऽपि चिन्तयामास—‘नास्ति कर्णसमानः धनुर्धरः पृथिव्याम्।’ ततः, पाण्डुपुत्रधृतराष्ट्रपुत्राणां शस्त्रविद्याम् अधिगम्य, आचार्यः द्रोणः दक्षिणाकालं मनसि चिन्तयामास। तदा भारद्वाजः सर्वान् रंगद्वारे स्थितान् शिष्यांश्च सम्बोध्य, ‘दक्षिणा सह परमदक्षिणया दीयताम्’ इति उक्तवान्। तद्वाक्यश्रवणात् सर्वे शिष्याः द्रोणं प्रार्थयन्तः, ‘भगवन्, किं ददामः? आदेशं कुरु’ इत्यूचुः। स आचार्यः सर्वान् शिष्यान् आहूय, दक्षिणां सम्यक् दातुं प्रेरयामास। ‘पाञ्चालराजं द्रुपदं युद्धमध्ये गृहीत्वा मम आनयत; एषा परमदक्षिणा स्यात्’ इति। ‘एवं अस्तु’ इति उक्त्वा सर्वे शीघ्रगामिनः युद्धकुशलाः, द्रोणेन सह रथान् आरोह्य दक्षिणार्थं प्रस्थिताः।