एतस्मिन्नेव महाभारते, शतसप्तदशाधिकं शतमधिकाराणां संख्यातं, पञ्चसहस्राणि चाष्टशतानि श्लोकानां प्रवदन्ति। अस्मिन्भीष्मपर्वणि, व्यासेन वेदविदा चत्वारिंशदधिकानि चत्वार्यशतानि श्लोकान्येव निर्दिष्टानि। ततः क्रमेण वर्ण्यते द्रोणपर्व, नानाविधवृत्तान्तसमन्वितम्, यत्र विशारदः द्रोणाचार्यः सेनापतित्वेन नियुक्तः। दुर्योधनस्य प्रियार्थं धनुर्वेदविदां श्रेष्ठः पाण्डुपुत्रं धर्मराजं जीवग्राहणं कर्तुमभ्यशपद्। तत्र संशप्तकाः अर्जुनं रणभूम्यां दूरं नीतवन्तः; तत्रैव भगदत्तो राजा, यः समरे शक्रसमः, किरीटिना अर्जुनेन सुप्रतिकाख्यगजेना जितः। तत्रैकाकिना अभिमन्युना, बहवः महाबलिनः महारथाः संहत्य हता इति कीर्त्यते। जयद्रथप्रमुखाः तं युवा वीर्यवन्तं अभिमन्युम्, यः तदा तरुणोऽपि न पूर्णयौवनः, समरे निहत्य अर्जुनस्य कोपं जनयन्ति। ततः क्रुद्धः अर्जुनः सप्त अक्षौहिणीः हत्वा, जयद्रथं समरे निहन्ति। तत्र भीमः महाबाहुः सत्यकिश्च महारथः, युधिष्ठिराज्ञया पार्थस्य अन्वेषणाय, देवैरप्यप्राप्यं भारतानीकम् प्रविशतः। शेषाः संशप्तकाः समरे सर्वथा विनिपातिताः; नव कोटयः वीरसंशप्तकानां निपेतुः। ततः किरीटी अर्जुनः निर्गत्य, धृतराष्ट्रपुत्रांश्च शिलायुधधारिणश्च यमलोकं प्रेषयति। नारायणिकाः गवां च पालकाः, नानायुधविनिपुणाः, आलम्बूषः, श्रुतायुः, बलवान् जलसन्धश्च, सौमदत्तिः, विराटः, द्रुपदः च महारथः, अन्ये च घटोत्कचप्रमुखाः, द्रोणपर्वणि निहताः। अत्रापि द्रोणेन रणाङ्गणे पतिते, अश्वत्थाम्ना क्रुद्धेन तीक्ष्णं नारायणास्त्रं मुक्तम्। अत्रैव अग्नेयास्त्रवर्णनं, रुद्रस्य परमं महत्त्वं, व्यासस्य आगमनं, कृष्णपार्थयोः यशश्च वर्ण्यते। एवं सप्तमं भारतस्य पर्व महद् उच्यते, यत्र पृथिव्यां नृपतयः बहवः निपेतुः। ये द्रोणपर्वणि कीर्तिताः पुरुषश्रेष्ठाः, तत्र शतं सर्गाः, सप्ततिश्च अन्येऽपि सर्गाः प्रवदन्ति। अष्टसहस्राणि नवशतानि, नव च श्लोकाः, तत्त्वदर्शिभिः अत्र गणिताः। पराशरात्मजेन मुनिना द्रोणपर्वे विमृश्य, अनन्तरं कर्णपर्व अद्भुतमाख्यायते। तत्र प्राज्ञः मद्रराजः सारथित्वेन नियुक्तः; त्रिपुरवधोपाख्यानं तत्र प्राचीनं कथ्यते। यत्र च कर्णस्य शल्यस्य च कठोरसंवादः, हंसकाकयोः आख्यायिकां च तत्राप्युपन्यस्तम्। पाण्ड्यवधः महात्मना अश्वत्थाम्ना कृतः, दण्डसेनदण्डयोः च वधः ततः। यत्रैकलव्येन कर्णेन च युद्धे, धर्मराजः युधिष्ठिरः संशयं प्राप्तः सर्वेषां धनुर्धराणां साक्षात्। युधिष्ठिरकिरिटिनोः परस्परं रोषः, माधवेन अर्जुनाय सन्धिः च कथ्यते। प्रतिज्ञाय भीमसेनः दुष्शासनस्य उरः विदार्य, तस्य रुधिरं समरे पिबति। यत्रैकवधेन पार्थः कर्णं महारथं निहन्ति, इदं कर्णपर्व, अष्टमं, भारतविद्भिः कीर्त्यते। षट्षष्टिसर्गाणि कर्णपर्वणि निर्दिष्टानि, चत्वारि सहस्राणि नवशतानि च श्लोकान्यपि। चतुःषष्टिः श्लोकाः अप्यत्रोक्ताः। अनन्तरं शल्यपर्व, नानार्थसमन्वितं, वर्ण्यते। यदा सेनायाः वीराः निपातिताः, तदा मद्रराजः सेनापतित्वं प्राप्नोति; तत्र कुमाराभिषेकस्य विधयः कथ्यन्ते। तत्र भागशः वृत्तान्ता युद्धानि च वर्ण्यन्ते; कुरुप्रधानानां विनाशः शल्यपर्वणि कीर्त्यते। अत्र शल्यवधः, धर्मराजस्य च नृपतेः निधनं, सहदेवेन शकुनेः समरे वधश्च। यदा सेना प्रायेण नष्टा, केवलं किञ्चिदवशिष्टं, तदा सुयोधनः सरसि प्रविश्य तिष्ठति, आत्मानं निगूह्य। तत्र भीमस्य आख्यायिका, मृगाणां संवादः, धर्मराजस्य च वाक्यं श्रूयते। तत्र कोपितः धृतराष्ट्रपुत्रः सरसः निर्गत्य, गदायुद्धे भीमसेनं समरति। समरमण्डले रामस्य आगमनम्, सरस्वत्याः पुण्यक्षेत्राणां माहात्म्यं स्मर्यते। तत्र भीमदुर्योधनयोः घोरं गदायुद्धं वर्ण्यते; तत्र भीमसेनस्य बलगदया दुर्योधनस्य ऊरू भग्नाः। इदं नवमं पर्व, अद्भुतार्थसमन्वितं, कीर्त्यते। अत्र पंचाशत्-अष्टौ सर्गाः निर्दिष्टाः; नानाविधा आख्यायिका गण्यन्ते, श्लोकानां संख्या अपि प्रदर्श्यते। त्रयः सहस्राणि द्विशतं विंशतिश्च श्लोकाः, कौरेयकीर्तिधरः मुनिना विरच्यन्ते। अनन्तरं सauptikapар्वं घोरं वक्ष्यामि, यत्र दुर्योधनः भग्नजंघः कोपसमन्वितः।