महर्षिणा प्रतिपादितम् उद्योगपर्व, संवादविग्रहयुतं, षडधिकशतं षोडशाधिकशतम् अध्यायानां समाहृतम्। अस्मिन्पर्वणि षट्सहस्राणि अष्टनवतिशतं चाष्टाधिकानि श्लोकान्यपि सन्ति, इति विवेकिना मुनिना कथितम्। व्यासेन महात्मना, बुद्धिसम्पन्नेन, एषः विभागः सुष्ठु निरूपितः, ततः भीष्मपर्व विविधविषयसमन्वितं प्रवर्तते। तत्र संजयेन जम्बूद्वीपविन्यासः विस्तरेण वर्णितः, यत्र युधिष्ठिरस्य सैन्यम् अतिदुःखेन क्लेशमाप्तम्। तत्र दशाहानि भीषणं घोरं च युद्धमभवत्, यत्र वासुदेवः महात्मा अर्जुनस्य मोहं विनाशयामास। सः भगवतः मोहमज्ञानसमुत्थं मुक्तिदृष्टिप्रयुक्तयुक्तिभिः विनाशयन्, युधिष्ठिरहिते समाहितचित्तः स्थितः। ततः कृष्णः सत्त्ववान् शीघ्रं रथात् अवप्लुत्य, सुतरामश्वधनुः गृहीत्वा भीष्मवधाय निर्भयः अभ्यधावत्। तत्र कृष्णवचनेन वेगेन ताडितः अर्जुनः, गाण्डीवधन्वा सर्वेषां शूराणां श्रेष्ठः, रणभूमौ स्थितवान्। अर्जुनः महाबाहुः, शिखण्डिनं पुरतः स्थापयित्वा, तीक्ष्णैः शरैः भीष्मं रथात् अपातयत्। तत्र भीष्मः शरशय्यायां शयानोऽभवत्; एवं षष्ठं पर्व विस्तरेण भारतकथायां निरूपितम्। एतस्मिन्पर्वणि एकशतसप्तदश अध्यायाः, पञ्चसहस्राष्टशतानि श्लोकान्यपि निर्दिष्टानि। तत्र चत्वारिंशदधिकाष्टशतं श्लोकान्यपि व्यासवेदविदा गणितानि। ततः द्रोणपर्वो वर्ण्यते, विविधघटनायुतं, यत्र आचार्यः सेनापतित्वे नियुक्तः। दुर्योधनस्य प्रीत्यर्थं आयुधशास्त्रविशारदः धर्मराजस्य पाण्डुपुत्रस्य ग्रहणं प्रतिजज्ञौ। तत्र संशप्तकाः अर्जुनं रणभूमितः अपास्य, तत्रैव भीमसेनः इन्द्रसमानशौर्यः भगदत्तः च, सुप्रतिकमहागजेना अभिमर्दितः, अर्जुनेन पराजितः। तत्रैव अनेकैः महाबलिभिः एकाकिना अभिमन्युना युद्धम् कृतम्, तं च जयद्रथप्रमुखैः अप्राप्तयौवनं वीर्यवन्तं अभिमन्युम् अपि निहतम्। अभिमन्यावधात् कोपितः अर्जुनः सप्ताक्षौहिण्यः हत्वा, जयद्रथं नृपतिं अपि जघान। तत्र भीमसेनः महाबाहुः सत्यकिश्च, युधिष्ठिराज्ञया, पार्थस्य अन्वेषणार्थम्, दुष्प्राप्यं देवैरपि कौरवसेनां प्रविश्य, युद्धे स्थितवन्तौ। शेषाः संशप्तकाः सम्यगेव निहताः, नवकोटिवीराः तत्र निपेतुः। किरीटिनः अर्जुनः निर्गत्य, धृतराष्ट्रपुत्रान् शिलायुधधारिणश्च यमसदनं प्रापयत्। नारायणिकाः गवयाश्च, विविधयुद्धविशारदाः, आलम्बुषः, श्रुतायुः, जलसन्धः च महाबलिः, सौमदत्तिः, विराटः, द्रुपदः महारथः, घटोत्कचादयः च द्रोणपर्वणि निहताः। अत्रैव द्रोणवधे क्रुद्धः अश्वत्थामा भीषणं नारायणास्त्रं ससर्ज। अत्रैवाग्नेयास्त्रस्य वर्णनं, रुद्रस्य परममाहात्म्यं, व्यासस्य आगमनं, कृष्णपार्थयोः कीर्तिश्च वर्ण्यते। सप्तमं भारतस्य पर्व महदिति कथ्यते, यत्र भूमिपालानां बहवः नाशमुपागताः। द्रोणपर्वणि नाम्ना ये नृपश्रेष्ठाः, तत्र शतं सप्ततिश्च अध्यायाः, अष्टसहस्राणि नवशतानि नव च श्लोकाः तत्त्वदर्शिभिः गणितानि। पराशरात्मजेन मुनिना द्रोणपर्वणि चिन्तयित्वा, ततः कर्णपर्व अद्भुतं वर्ण्यते। तत्र माद्रराजः शल्यः सारथ्ये नियुक्तः, त्रिपुरवधस्य पुरातनं चरितं कथ्यते। मार्गे कर्णशल्ययोः तीक्ष्णसंवादः, हंसकाकयोः आख्यानं तत्र प्रतिपाद्यते। पाण्ड्यवधः महात्मना अश्वत्थाम्ना, ततः दण्डसेनदण्डयोः च वधः उक्तः। एकलव्ये कर्णेन युद्धे युधिष्ठिरराजा संशयं गतः, सर्वधनुर्धराणां पुरतः। युधिष्ठिरकिरीटिनोः परस्परकोपः, माधवेन अर्जुनाय संयमोपदेशः, भीमसेनव्रतपरिपालनं, दुःशासनवधे रुधिरपानं च तत्र वर्ण्यते। तत्रैव पार्थः कर्णं महारथं एकवधेन निहन्ति; एष भारतदर्शिभिः अष्टमं पर्व इति निर्दिष्टम्। कर्णपर्वणि एकोनसप्ततिः अध्यायाः, चतुर्सहस्राणि नवशतानि श्लोकान्यपि सन्ति। चतुःषष्टिः श्लोकाः अपि अस्मिन्पर्वणि निर्दिष्टाः; ततः शल्यपर्व विविधार्थयुक्तं वर्ण्यते। यदा सर्वे शूराः निहताः, तदा माद्रराजः सेनापतित्वे नियुक्तः। तत्र कौमाराभिषेकविधिः वर्ण्यते। विभागशः घटनायुद्धानि तत्रोक्तानि; कौरवश्रेष्ठानां विनाशः शल्यपर्वणि विस्तरेण निरूपितः।