भीमसेनः, क्लीबितः श्रमेण, शीतलदेशं तटाकं समासाद्य तत्रैव विश्रामाय शयानोऽभवत्। स पाण्डवः भूमौ निश्चेष्टः मृतवत् सुप्तः स्थितः; तदा दुर्योधनः शान्तभावेन लता-पाशैः भीमं संयम्य बबन्ध। यदा भीमः तटस्थः सुप्तः, तदा दुर्योधनः कण्ठे गङ्गाजले तम् अपातयत्; कुन्तीपुत्रः जागरितः सर्वान् पाशान् बलात् छित्त्वा विमुक्तः। स वीर्यशाली भीमः स्वबलात् उत्थाय बन्धनं मुक्त्वा न वेदितवान् कः तं कर्म अकरोत्। पुनः तत्रैव सुप्तः बलवान् भीमः निद्रया अभिभूतः; अर्धरात्रे गते कुरुपाण्डवाः प्रबुद्धाः, किन्तु दुर्योधनः कुन्तीपुत्रं दृष्ट्वा विषण्णः अभवत्। पुनः, तस्य सुप्तस्य काले, दुर्योधनः क्रुद्धः तीक्ष्णदंष्ट्रैः विषधरैः सर्पैः सर्वसन्धिषु भीमं दंशयामास। तेषां विषधराणां दंष्ट्राः भीमस्य प्राणभागेषु अपि पतिताः, किन्तु तस्य स्थूलदृढगात्रत्वात् तान् त्वचं न विविशुः। जागरितः भीमसेनः सर्वान् सर्पान् निपात्य, हस्तेन तेषां प्रियं नायकं अपि हत्वा नाशयामास। अन्यस्मिन्नेव दिने, राजन्, दुर्योधनः क्रोधेन दग्धः, हन्तुम् इच्छन्, कर्णेन सह मन्त्रयित्वा सुभलपुत्रस्य शल्यस्य मतं अन्वगच्छत्। भीमसेनस्य भोजनकाले तेन तीक्ष्णं घोरं कालकूटविषं मिश्रितम्। तं महाविषं भुक्त्वापि वृकोदरः अप्रभावितः अभवत्; तस्मिन् विषे अत्यन्ततीक्ष्णे अपि, सः न किंचित् विकारम् अचष्ट। भीमः स्वबलं प्रकटयन् विषं पचयामास; ततोऽन्यस्मिन्नहनि दुर्योधनः पुनः वृकोदरवधाय यत्नं अकरोत्। सौबलसहायः धृतराष्ट्रपुत्रः दुर्योधनः निशासु दिवासु च न निद्रां लेभे; सः निरन्तरं चिन्तयन् अन्यान्युपायान् विचिन्तयामास। एवं दुर्योधनः कर्णः सौबलपुत्रश्च पाण्डवान् नाशयितुम् नानाप्रकारेण यत्नं अकरोत्। तदा वणिक्पुत्रः पाण्डवान् हितकामः तद्वृत्तान्तं निवेदयामास; पाण्डवा विदुरस्य मन्त्रे स्थित्वा सर्वं विज्ञायापि न किञ्चिद् प्रकाशयामासुः। ततः दुर्योधनप्रमुखाः तेजस्विनः शूराः स्थिरवीर्ययुक्ताः मन्त्रयामासुः। भीमसेनः नित्यं अस्मासु स्पर्धते इति निश्चित्य, वयं सर्वे उद्यानस्थं सुप्तं तम् शूलायां जलमध्यं क्षिपाम इति निश्चितवन्तः। तदा जलक्रीडायै तटाकं समाश्रित्य एकत्र समागम्य जलक्रीडासभां कृतवन्तः। तत्र कुशलपाकाः भक्ष्यं भोज्यं पेयं चोष्यं लेह्यं च सम्पाद्य समर्पितवन्तः। ततः परिचारकाः धृतराष्ट्रपुत्रं निवेद्य, दुर्योधनः पाण्डवान् तत्र संबोधयामास। “आगच्छामः सर्वे भ्रातरः गङ्गां वनैः उपवनैः च शोभितां जलक्रीडायै” इति। युधिष्ठिरः “एवमस्तु” इत्युक्त्वा, नगरात् नगरीप्रतिमैर्युग्यैः उत्तमैर्यैः हस्तिभिः च सहिताः कौरेवाः पाण्डवैः सह निर्गताः। उद्यानवनं गत्वा, जनसमूहं विसर्ज्य, सिंहा इव गुहां प्रविश्य सर्वे भ्रातरः उद्यानं निरीक्ष्य प्रविशन्ति। तदुद्यानं दिव्यैः सभाभिः प्रासादैः काञ्चनवातायनैः यन्त्रयन्त्राणि च भूषितम् आसीत्। राजपरिचारकैः सम्यक् समुल्लिखितं, चित्रकारैः विभूषितं, सरःसरांसि पद्मैः पूरितम्। जलं प्रसन्नं, पुष्पवतीः जलजातानि आच्छादयन्ति; भूमिः अपि सर्वऋतुपुष्पैः शोभिता। तत्र सर्वे पाण्डवाः कौरेवाश्च रहसि बहुविधैः इष्टैः भोगैः रममाणाः उपविशत्। क्रीडायां तेषु, अन्योन्यं भोज्यैः परस्परं तर्पयन्तः, हर्षेण रममाणाः। तदा दुर्योधनः पापकृत् भीमसेनवधाय तीक्ष्णं विषं भोजनमध्ये मिश्रयामास। स्वयमेव तीक्ष्णबुद्धिः, मधुरवचनः भ्रातृमित्रवत्सलः इव, भीमाय बहु भोज्यं समर्पयामास। भीमः तददुष्टमिति मन्यमानः सर्वं भुक्त्वा न किञ्चिद् अपि अवदत्। दुर्योधनः हृदि हसन्निव आत्मानम् सफलं मन्यमानः, अधमः सन् अपि। अनन्तरं सर्वे पाण्डवाः धृतराष्ट्रपुत्राश्च जलक्रीडायाम् उत्सवेन रममाणाः। तत्रैव भीमः, बलवान्, भोजनानन्तरं अपि जलक्रीडायां अधिकं परिश्रम्य, विश्रामाय तटसमीपे शयानः अभवत्। शीतवातप्रभावात् विषेण च मूर्च्छितः सः स्थाणुवत् अभवत्। तदा दुर्योधनः स्वयम् एव लतापाशैः भीमं बबन्ध, जलमध्यस्थले स्थूणांश्च त्वरया स्थापयामास। लतापाशैः दृढं बद्ध्वा तं स्थलात् जलमध्यं प्राक्षिपत्; किन्तु पाण्डवः भाग्ययोगात् स्थूणमपि न प्राप, यत्र पतितः तत्र स्थूणो नासीत्। अचेतनः सः पाण्डवः जलस्य गभीरदेशं प्रविश्य, तत्र सर्पकुमाराणां वासगृहं प्राप्तवान्।