धृतराष्ट्रस्य पुत्रः दुर्योधनः, कौरवाणां मध्ये द्वेषेण दग्धः, कुन्तीसुतं भीमसेनं दुष्टया बुद्ध्या निग्रहीतुं मनसि चिन्तयामास। स हि भीमः, माध्यस्थः कुन्तीपुत्रः, बलिनां श्रेष्ठः, साहसं वीर्यम् अत्यन्तं च धारयन्, एक एव सर्वान् अस्मान् स्पर्धते इति दुर्योधनः स्वबन्धुभिः सह मन्त्रम् अकार्षीत्। तस्मात् कपटेनैव तं निग्रहीतुं प्रयत्नं कुर्मः इति निश्चित्य, एकदा राजवाटिकायां गङ्गातटे तं निद्रायाम् अवस्थितं भीमं जलमध्ये क्षिपामः, ततः ज्येष्ठं धर्मात्मानं युधिष्ठिरं गृहीत्वा अहं पृथिव्यां राज्यं करिष्यामि इति स दुष्टसंकल्पं कृतवान्। सदा भीमस्य महात्मनः गतम् आगतम् अपि निरीक्ष्य, दुर्योधनः तं निग्रहीतुं उपायान् विचिन्तयामास। ततः जलक्रीडायाः निमित्तं सः विविधवर्णानि वस्त्रचैलानि छत्राणि च शोभनानि मण्डपान् निर्मापयामास। ते मण्डपाः सर्वसुखसम्पूर्णाः उच्चध्वजैः शोभिताः, तत्र सः नाना प्रकाराणि गृहाणि अपि व्यवस्थितवान्। किञ्च, गङ्गातटे रम्ये स्थले जलक्रीडोत्सवं सम्यक् आयोजयामास। क्रीडायाः अन्ते सर्वे शुद्धवस्त्रधारिणः सुशोभिताः च, शनैः सर्वान् भोगान् आस्वाद्य, तत्रैव भोजनं कृतवन्तः। दिनस्य समाप्तौ, क्रीडया क्लान्ताः सर्वे कुरुवर्याः विश्रामाय रम्येषु गृहेषु शयनाय जग्मुः। भीमसेनस्तु, स्वबलवीर्येण सर्वान् अन्यान् अतिशय्य, जलक्रीडायाम् अधिकं श्रमं कृत्वा, राजपुत्रान् अपि स्वशक्त्या वहन्, विश्रामाय तत्रैव शीतले स्थले गङ्गातटे शयानोऽभवत्। सः श्रमशान्तः निद्रया परिविष्टः भूमौ निष्प्राणवत् शयानः आसीत्। तदा दुर्योधनः, सान्त्व्येन, मौनेन च, लतानां पाशैः भीमं बद्ध्वा, निद्रायाम् अवस्थितं गङ्गाजले क्षिप्तवान्। यदा कुन्तीपुत्रः भीमः जागरितः, तदा सः सर्वान् पाशान् बलात् मोचयित्वा उत्थितः, किं तेन कृतं न वेदितवान्। पुनः क्लान्तः निद्रायां पतितः, अर्धरात्रसमये सर्वे कुरुपाण्डवाः जाग्रुः, किन्तु दुर्योधनः कुन्तीपुत्रं दृष्ट्वा विषण्णः अभवत्। पुनश्च, दुर्योधनः क्रूरबुद्धिः, निद्रायाम् एव तं भीमं तीक्ष्णदंष्ट्रैः घोरविषयुक्तैः सर्पैः सर्वेषु सन्धिषु दंशयामास। तेषां विषधराणां दंष्ट्राः भीमस्य स्थूलदृढाङ्गे न प्रविशत्। जागरितः भीमसेनः तान् सर्वान् सर्पान् हस्तेन निहत्य, तेषां प्रियं नायकं अपि मारितवान्। अन्यस्मिन्नेव दिने, दुर्योधनः क्रोधेन दग्धः, हन्तुम् उद्यतः, कर्णेन सह मन्त्रयित्वा, शाकुनिं च उपदिश्य, भीमसेनस्य भोज्ये कालकूटनाम विषं मिश्रयामास। तं तीक्ष्णं भयङ्करं विषं भीमः पीत्वापि, तेन किंचिदपि नाभवत्; सः विषस्य प्रभावं नान्वभवत्। भीमः स्वबलात् तद्विषं पचित्वा, पुनः अन्यस्मिन्नेव दिने, दुर्योधनः शाकुनिं मित्रं कृत्वा, पुनः पुनः भीमस्य वधाय उपायान् चिन्तयामास। तस्य मनसि न दिवा न रात्रौ विश्रान्तिः आसीत्। एवं दुर्योधनः, कर्णः, शाकुनिश्च, नानाप्रकारैः पाण्डवान् हन्तुम् अयत्नन्। तदा एकः वैश्यपुत्रः पाण्डवान् हितकामः तेषां सर्वं रहस्यं निवेद्य, पाण्डवाः विदुरस्य मन्त्रे स्थित्वा, किंचिदपि न प्रकाशयन्तः, सर्वं सहन्ते स्म। पुनः, दुर्योधनप्रमुखाः ते वीराः, उत्साहवीर्यपराक्रमे स्थिताः, मन्त्रयामासुः—"भीमः सदा अस्माभिः सह स्पर्धते; तं वाटिकायां निद्रायाम् अवस्थितं शूलस्य उपरि जलमध्ये क्षिपामः" इति। ततः जलक्रीडायै किञ्चन तटप्रदेशं चयन्य, तत्रैव समागमं कृतवन्तः। तत्र सुभिक्षाः पाचकाः भोज्यं पेयं चूर्णं लेह्यं च सम्यक् पाचयामासुः। ततः सेवकाः धृतराष्ट्रस्य पुत्राय निवेदयित्वा, दुर्योधनः दुष्टबुद्धिः तत्रैव पाण्डवान् सम्बोध्य उवाच—"भ्रातरः सर्वे मिलित्वा गङ्गां वनोपवनेन शोभितां गच्छामः, जलक्रीडां कुर्मः" इति। युधिष्ठिरः तं प्रत्युवाच—"एवं भवतु" इति। ततः नगरात् रथैः नगराकारैः, उत्तमैर् हस्तिभिः च, कौरववीराः पाण्डवैः सह निर्जग्मुः। वाटिकां वनं च प्राप्य, जनसमूहं विसर्ज्य, सर्वे भ्रातरः गिरिगुहायाम् इव सिंहाः, तं वाटिकावनं प्रविश्य, रमणीयं मण्डपप्रासादैः, झरोक्तैः, जालकैः, यन्त्रैः च अलङ्कृतं, सेवकैः सम्यक् मार्जितं, चित्रकारैः भूषितं, सरोवरैः पद्मवनैः च पूरितं, जलं पुष्पितैः शाकैः आवृतं, भूमिः सर्वऋतुपुष्पैः शोभितां दृष्ट्वा, तत्रैवोपविश्य, सर्वे पाण्डवकौरवाः रमणीयैः भोगैः यथेष्टं रममाणाः, गूढेषु स्थलेषु, सुखानि अनुभवन्। तत्र क्रीडायाम् अपि, परस्परं भोज्यैः परस्परं तर्पयन्तः, सर्वे हृष्टाः आसन्। तदा दुर्योधनः, दुष्टबुद्धिः, भीमसेनस्य भोज्ये घोरं विषं मिश्रयामास, तं हन्तुम् उद्यतः।