कुरुवंशस्य दुर्भाग्येन पृथ्वीमपि न सहिष्यते—इति निश्चित्य सत्यवती धर्मनिष्ठां योगमाश्रित्य वनं प्रति तपस्यैव वासाय प्रस्थातुं प्रवृत्ता। सा पुत्रवधूनामन्तिकं गत्वा ताः संबोध्येदमुवाच—"भयानकस्य कुलविनाशस्य साक्षिणीं न भूत्वा स्वविनाशमपि मा पश्य।" सैव तथानुज्ञाय स्वपुत्रवध्वमभ्येत्याब्रवीत्—"अम्बिके, यथाश्रुतं वयं मन्ये यदेतत्—तव पौत्रस्य दुर्व्यवहारात् भारताः सख्यश्च, नगरवासिनश्च विनश्यन्ति। तस्मात् यदि तव रोचते, वयं शोकातुरां कौसल्यां स्वपुत्रवियोगदुःखार्तां गृहित्वा वनं गच्छामः। शुभं ते अस्तु।" एवं सम्भाष्यमाणा सत्यवती धर्मचारिणी भीष्माय स्वस्त्यनुज्ञाप्य पुत्रवधूभिः सह वनं जगाम। तत्र ताः राजपत्न्यः कठोरतपः कृत्वा शरीरेभ्यो निवृत्ताः, कामितं स्थानं प्राप्ताः। एतस्मिन्नेव काले पाण्डवाः वेदविहितानि संस्काराणि कृत्वा पितृगृहे सुखेन वृद्धिं ययुः। धृतराष्ट्रपुत्रैः सह ते सर्वे बाल्यक्रीडासु प्रौढिमन्वगच्छन्, सर्वेषु क्रीडाविषयेभ्यः पाण्डवाः विशेषं प्रदर्शयन्तः। तत्र भीमसेनः धावने, लक्ष्यवेधे, भोजने, बालुकाकर्षणे च सर्वान् धृतराष्ट्रपुत्रानतिक्राम्य विजयी बभूव। स सर्वान् क्रीडमानान् हर्षवशात् गृहित्वा तेषां शिरसि हस्तं स्थापयित्वा पाण्डवान् प्रति मिलयति स्म। तेषां बलिनां राजपुत्राणां मध्ये केवलं वृकोदरः शताधिकानपि सुलभेन संयम्य विजयी बभूव। केशेषु गृहित्वा बलात् भूमौ पतयित्वा तेषां जानुशिरांसि विदारयन् रुदतां बालान् सन्द्रावयति स्म। दशबालान् एकत्र सङ्गृह्य बाहुभ्यां धारयित्वा जलमध्यगतः, तान् मृतवत् विसृज्य क्रीडति स्म। फलार्थिनः कश्चन वृक्षमारुह्य स्थितान् भीमः बलात् ताडयन् कम्पयति स्म; तेन वृक्षाः सशब्दमाकुलाः फलानि च पतन्ति स्म, राजपुत्राश्च शाखाभ्यः पतन्ति स्म। केचित् भ्रातरः भग्नशिरोभाग्रस्कन्धा, अन्ये भग्नकटीमुखाः, सर्वे भीमबलपीडिताः भूमौ पतिताः। मल्लयुद्धे, धावने, अन्येषु वा क्रीडासु, वृकोदरं कोऽपि नातिक्रामति स्म, यद्यपि तं जेतुमिच्छन्ति स्म। एवं वृकोदरः धृतराष्ट्रपुत्रैः सह क्रीडाविषये स्पर्धमानः, तेषां बाल्यभावेन कष्टमाचरन्, न तु द्वेषात्। तदा बलवान् धृतराष्ट्रपुत्रः, भीमसेनस्य प्रख्यातबलं ज्ञात्वा, दुष्टमतिर्भूत्वा तं निहन्तुमुद्यतः। तस्य पापकार्याणि दृष्ट्वा, राज्यलोभेन मूढचित्तः स दुर्योधनः चिन्तयामास—"एष वृकोदरः कुन्तीसुतः सर्वेषां बलवान्, तेन सह मायया व्यवहरामः।" "एष वीर्यवान्, साहसी, महाबलसम्पन्नः; एकः सर्वान्समान् स्पर्धते। तं निद्रायामस्तं गङ्गायाः पुरवाटिकायाम् क्षिपामः, ततः ज्येष्ठं युधिष्ठिरं गृहीत्वा राज्यं करिष्यामः।"—इति दुर्योधनः कुटिलमतिर्भीममवलोकयन् निश्चयं चकार। ततः जलक्रीडायै विविधवस्त्रचर्मचत्राणि निर्माय, तत्र सर्वसुखसम्पन्नानि, उच्चध्वजैः विभूषितानि, विविधानि गृहाणि स्थापयामास। जलोत्सवमपि तत्रैव कृतवान्। क्रीडापर्यन्ते सर्वे शुद्धवस्त्रधारिणः, भूषिताः, विविधभोज्यैः सुखं भुञ्जानाः शनैः विश्रामाय विवेशुः। दिवसान्ते श्रान्ताः सर्वे रम्येषु गृहेषु शय्यां चक्रुः। भीमसेनः तु स्वबलातिशयेन अन्येभ्यः श्रान्ततरः सन्, जलक्रीडायै आगतान् राजपुत्रान् वहन्, तत्रैव रम्ये स्थले शीतले शय्यां कृत्वा निद्रां गतः। पाण्डवः भूमौ निश्चेष्टः शयानः मृतवत् प्रतीतिः। तदा दुर्योधनः शान्तः सन्न, तं लतानां पाशैः बध्नात्। शयानं भीमं गङ्गाजले क्षिप्तवान्; तु जागरितः कुन्तीसुतः सर्वान् बन्धान् छित्त्वा मुक्तः अभवत्। भीमसेनः वीर्यवान् उत्थाय बन्धनात् मुक्तः, न तु कः एतत्कृतवान् इति अवगच्छत्। पुनः निद्रावशेन तत्रैव शयानः। अर्धरात्रे कुरुपाण्डवाः जाग्रुः; दुर्योधनः तु कुन्तीसुतं दृष्ट्वा विषण्णः अभवत्। पुनः तस्य शयनकाले दुर्योधनः तीक्ष्णदंष्ट्रविषधरान् सर्पान् भीमस्य सर्वाङ्गेषु दंशयामास। तेषां विषदंष्ट्राः भीमस्य स्थूलवपुषि न प्रविश्यन्ति स्म। जागरितः भीमः सर्वान् सर्पान् हत्वा तेषां प्रमुखं हस्तेन निर्बिभेद। अन्यस्मिन्नेव दिने, दुर्योधनः करुणया दग्धः, कर्णेन सह मन्त्रयित्वा, शबलपुत्रस्य मतं श्रुत्वा, भीमसेनस्य भोज्ये कालकूटमित्यतीव तीक्ष्णं विषं मिश्रयामास। एवं कुरुवंशे सत्यवत्यादीनां वनगमनात् पाण्डवानां बाल्यक्रीडातः, दुर्योधनस्य दुष्टचेष्टाभ्यः च, सर्वं यथाक्रमं प्रवृत्तमिति।