तत्र धर्मः स्वयं तस्य पुत्ररूपेण युधिष्ठिरः अभवत्। तस्मै महात्मने, बलश्रेष्ठाय नृपाय, मातरिश्वा महाबलिनं भीमं पुत्रं दत्तवान्। पुरन्दरः अपि कुन्त्याः सत्यवीर्यनिष्ठायाः पुत्ररूपेण अभवत्। तस्मिन महाबाणे जन्मे, इन्द्रः प्रिथायै उक्तवान्—“मम प्रसादात् एष पुत्रः जातः, हे कुन्ति सत्यवीर्यनिष्ठे।” सः निःसन्देहं दुर्जय्याः शत्रून् देवांश्च विजेष्यति; तस्य महाबाणस्य कीर्तिः सर्वान् अतीत्य स्थास्यति। युधिष्ठिरः भ्रातृबलस्य प्रभावेन राजसूययज्ञं प्राप्स्यति; सर्वान् मनुष्याः, गन्धर्वान्, राक्षसान् च जयिष्यति। सः दुर्योधनं कौरवान् च पराजयिष्यति; धर्मपुत्रस्य युधिष्ठिरस्य वीर्यकर्मणा तद् भविष्यति। सः राजसूयादीन् यज्ञान् कृत्वा सदा धर्मनिष्ठः स्थास्यति; तौ महाबाणौ, मद्र्या उद्भवौ, अश्विनौ तौ उत्पादितवन्तौ—नकुलः सहदेवः च, अपरिमेयतेजसौ नरव्याघ्रौ। एवं सः सदा धर्मनिष्ठः कीर्तिमान् वनवासे स्थितः, पाण्डुवंशः पुनः स्थापितः। पाण्डुपुत्राणां जन्म, वृद्धिः, वेदाध्ययनं च दृष्ट्वा, सर्वदा परमानन्दं प्राप्स्यसि। सत्पथनिष्ठः सः पुत्रान् प्राप्य, सप्तदशमे दिवसे पाण्डुः पितृलोकं गतः। तं अग्नौ प्रविष्टं ज्ञात्वा, वैश्वानरमुखे समर्पितं, मद्री स्वजीवनं त्यक्त्वा अग्नौ प्रविष्टा। पतिनिष्ठा सा मद्री पतिसहिता पतिसंसारे गतवती; यद्यद् तस्याः तस्य च कर्तव्यम्, तत् पश्चात् विधीयताम्। कुन्ती शरणं प्राप्ता, पाण्डुपुत्राः च कीर्तिमन्तः, यथायोग्यं पूजनीयाः; एष धर्मः सनातनः। एते तयोः शरीराणि, एते पुत्राः वंशश्रेष्ठाः; तेषां मातरं च शत्रुनाशिनीं यथायोग्यं पूज्यताम्। शवकर्म समाप्ते, पाण्डुः सर्वधर्मविद् कुरुवंशश्रेष्ठः पितृयज्ञं प्राप्नुयात्। एवं सर्वकुरून् प्रति उक्त्वा, कुरवः पश्यन्तः, सर्वे तपस्विनः गुह्यकैः सह क्षणेन तत्र अन्तर्धानम् प्राप्ताः। तेषां ऋषिसिद्धसमूहं गन्धर्वनगरसदृशं दृष्ट्वा, तदन्तर्धानं च, सर्वे आश्चर्येण पूर्णाः अभवन्। विदुरः, हे विदुर, पाण्डुं नरसिंहं नृपवत्, मद्रीं च विशेषतः, सर्वशवकर्माणि कुरु। ये पाण्डु-मद्र्याः गोः वासांसि रत्नानि धनानि च इच्छन्ति, तेषां यथेष्टं दत्तव्यम्। यथा कुन्ती पूज्या, तथा मद्री अपि; सा रक्षितव्या, यथा न वातः न सूर्यः अपि तां पश्येत्। पाण्डुः पापरहितः पुरुषश्रेष्ठः शोकनीयः नास्ति; तस्य पञ्च वीर्यवन्तः पुत्राः देवपुत्रसमानाः अभवन्। विदुरः तद्वचनं श्रुत्वा “तथास्तु” इति उक्त्वा भीष्मेण सह पाण्डोः उत्तमस्थले शवकर्म अकरोत्। ततः नगरात् यज्ञाग्नयः, घृतगन्धयुक्ताः, शीघ्रं ब्राह्मणैः पाण्डवे कृते आनीयन्ते। ततः शय्यां वसन्तपुष्पैः सुगन्धद्रव्यैः च भूषित्वा, वस्त्रैः आवृत्य, तां सज्जीकृतवन्तः। एवं पुष्पैः, उत्तमवस्त्रैः, महाधनैः च भूषितः, मन्त्रिणः, बान्धवः, मित्राणि च तस्य समीपं समागच्छन्। सः नरसिंहः, शोभायुक्तः, उत्तमयानं पुरुषैः सञ्चालितं, मद्रीसहितः वस्त्रैः आवृतः स्थापितः। श्वेतच्छत्रं चामरं च, सर्ववाद्यघोषैः सह, तत्र पूजितः अभवत्। जनाः शतशो रत्नानि यः इच्छति तस्य दत्त्वा, पाण्डोः शवकर्मार्थं अयच्छन्। ततः कौरवाय शुक्लच्छत्राणि, महाचामराणि, शोभनवस्त्राणि च आनीयन्ते। यज्ञाग्नयः शुक्लवस्त्रधारिभिः ब्राह्मणैः पूजिताः अग्रे दीप्ताः अभवन्। सहस्रशः ब्राह्मणाः, क्षत्रियाः, वैश्याः, शूद्राः च शोकसन्तप्ताः, राजा पश्चात् रुदन्तः अनुगच्छन्। “सः नः त्यक्त्वा, दुःखसन्ततौ स्थापयित्वा, अनाथान् कृत्वा, कत्र गच्छति?” इति सर्वे पाण्डवः, भीष्मः, विदुरः, बाह्लिकः, सोमदत्तः, भूरिश्रवः च उच्चैः रुदन्तः। अन्योन्यं आलिङ्ग्य, सहस्रशः समं रम्ये, समतले, मंगलयुक्ते गङ्गातटे, वनप्रदेशे अगच्छन्। ततः सत्यव्रताः पाण्डुनरसिंहस्य शय्यां, निष्कल्मषकर्मणः, पत्न्या सह तत्र स्थापयामासुः। तस्य शरीरं सर्वगन्धैः सुगन्धितम्, शुद्धकलिकातैलेन अभिषिक्तम्, दिव्यचन्दनैः मर्दितम्। शुद्धस्वर्णपात्रैः शीघ्रं जलं सिञ्चित्वा, श्वेतचन्दनपङ्केन सम्यक् आवृतम्। कृष्णागुरुना, सुगन्धितुङ्गरसेन च, तं देशीयश्वेतवस्त्रैः वस्त्रितवन्तः। तैः वस्त्रैः आवृतः राजा जीवन्निव, नूतनव्याघ्रः इव, सुखशय्यायाम् स्थितः शोभायमानः।