ततः तं महान्तं समुदायं विज्ञाय, सर्वे जनाः तान् यथार्हं पाद्य-अर्घ्यादिभिः सत्कृत्य पूजार्हणं चक्रुः, हे महाराज। भीष्मः तदा राज्यम् राज्यं च महर्षिभ्यः समर्प्य, तेषां मध्ये ज्येष्ठः मुनिः, जटिलः चीरवसनः, ऋषीणां मतं ज्ञात्वा, एवमुवाच— कौरवाणां सुतः पाण्डु-नामा राजा, शतशृङ्गात् सुखानि परित्यज्य निर्गतः। स राजा भोगान् त्यक्त्वा तपस्वी बभूव, पत्र-मूल-फलैः जीवन् विहितं तपः अचरत्। स धर्मात्मा स्वपत्निभिः सह आलस्यं विना कालं नयन्, स्वभावेन तपसा च तपस्विनः तुष्टवान्। शतशृङ्गे वसन्तः ते तपस्विनः तस्य तपसा तुष्टाः सन्, स्वर्गलोकं गन्तुम् इच्छन्तं पाण्डुं निवारयामासुः। स पत्निभिः सह प्रयान्तं ब्राह्मणाः तं राजानं ऊचुः—“राजन्, अपुत्रस्य न केचित् पुण्यलोकाः सन्ति।” अतः तव, राजन्, धर्मं, वायुम्, महेन्द्रं, अश्विनौ च, पत्निभिः सह देवत्वेन पूजयेति। तैः तुष्टैः पुत्राः दास्यन्ति, ऋणात् च विमुक्तः भविष्यसि; अस्माकं तपसा दिव्यदर्शनेन तव पुत्रान् पश्यामः। एवं वाक्यं श्रुत्वा स देवतान् पूजयामास; ब्रह्मचर्यव्रतम् आस्थाय, दिव्यहेतुणा—तत्रैव धर्मः स्वयम् पुत्रत्वेन जातः, युधिष्ठिरः नाम। तस्मिन्महात्मनि, बलिनां श्रेष्ठे, मातरिश्वा भीमं नाम पुत्रं दत्तवान्; पुरन्दरः सत्यवीर्ये कौंत्यां जातः। यदा स महाबाणधन्वा जातः, तदा इन्द्रः कौंत्यै प्रिथायै उवाच—“मम प्रसादात् अयं पुत्रः जातः, हे कुन्ति सत्यवीर्ये। अयम् अपि अजेयांश्च शत्रून् देवान् च जेष्यति; अस्य कीर्तिः महाबाणधन्वनः सर्वान् अतिक्रमिष्यति। युधिष्ठिरः भ्रातृबलात् राजसूयमवाप्स्यति; स सर्वान् नरान् गन्धर्वान् राक्षसान् च जेष्यति। स दुर्मदं दुर्योधनं कौरवान् च जेष्यति; धर्मपुत्रस्य युधिष्ठिरस्य वीर्यकर्मणा—स राजसूयादीन्यग्निष्टोमान्यपि यज्ञान् धर्मनिष्ठः करिष्यति।” मद्रीद्वारा द्वौ महाबाणधन्वानौ, अश्विभ्यां जातौ, नक्कुलः सहदेवश्च, अप्रमेयतेजसौ। एवं स धर्मनिष्ठः कीर्तिमान् पाण्डुः वने वसन्, पाण्डववंशः पुनः प्रतिष्ठितः। तेषां पुत्राणां जन्म वृद्धि वेदाध्ययनं च पश्यन्, त्वं नित्यं परमं सुखं प्राप्स्यसि। स धर्माचरणेन पुत्रान् लब्ध्वा, सप्तदशमे दिने पाण्डुः पितृलोकं गतः। तस्य दाहकर्मणि प्रवृत्ते, वैश्वानराग्नौ प्रविष्टं ज्ञात्वा, मद्री स्वजीवनं त्यक्त्वा ज्वालासु प्रविवेश। सा पतिसंयुक्ता पतिलोकं गता; तयोः यथाविधि क्रियाः पश्चात् क्रियन्ताम्। कुन्ती शरणागतां पाण्डुपुत्रांश्च कीर्तिमन्तः यथार्हं पूज्यन्तां, एष धर्मः सनातनः। एते तयोः शरीराणि, एते च पुत्राः कुलश्रेष्ठाः; तान् मातरं च रिपुतापनः यथार्हं पूजयन्तु। सम्यग् दाहकर्म समाप्त्य, पाण्डुः धर्मवित् कुरुप्रवरः पिण्डं प्राप्नोतु। एवं सर्वान् कुरून् उक्त्वा, तेषां साक्षात् पश्यतां, सर्वे तपस्विनः गुह्यकैः सहिताः तत्रैव क्षणेन अदृश्यन्त। तान् मुनिसंघान् सिद्धगणांश्च, गन्धर्वनगरोपमान् दृष्ट्वा पुनः अदृश्यमानान्, सर्वे विस्मयं जग्मुः। विदुर, त्वं पाण्डुं नृसिंहम् राजवत् सर्वकर्माणि कुरु, विशेषतः मद्रीं च। यः काङ्क्षति तस्मै गाः, वस्त्राणि, रत्नानि, विविधं च धनं, पाण्डोः मद्र्याश्च यथेष्टं ददातु। यथा कुन्ती पूज्या, तथा मद्री अपि पूज्या; सा एवम् रक्ष्यतां यथा न वायुः न सूर्यः अपि तां पश्येत्। पाण्डुः पञ्चवीर्यपुत्रः देवपुत्रसमः, निष्पापः पूज्यः च, न शोचनीयः। विदुरः “एवं भवतु” इति प्रत्युवाच; भीष्मेण सह पाण्डोः उच्चकुले दाहकर्म अकारयत्। ततः नगरीतः वह्नीन् घृतगन्धीन् शीघ्रं ब्राह्मणाः पाण्डोः कृते प्रावर्तयन्। ततो वसन्तिकपुष्पैः गन्धद्रव्यैः च, वस्त्रैः च आवृत्य शय्याम् अलङ्कृत्य, तं सज्जीकृतवन्तः। माल्यैः, उत्तमवस्त्रैः, महाधनैः अलङ्कृतं, मन्त्रिणः बान्धवाः मित्राणि च तत्र समागताः। स नरसिंहः, सुवर्णयानं पुरुषैः उद्धृतः, मद्र्याः सह सुप्रच्छन्नः स्थाप्यते। शुक्लच्छत्रं, चामरं, सर्ववाद्यनिनादैः च तत्र पूजितः। पुरुषाः शतानि रत्नानां यच्छन्ति, येषां कामः, पाण्डोः दाहकर्मणि। ततः कौरेयस्य कृते शुक्लच्छत्राणि, महाचामराणि, सुशोभनानि वस्त्राणि च आनयन्ति। एवं तत्र पाण्डोः महात्मनः, मद्र्याश्च, दाहकर्म सम्यक् कृतम्।