कुन्ती ब्राह्मणान् सपरिवारपुरोहितेन सह भोजनं सेवयन्ती, सततं तद्व्यग्रता या तस्याः सावधानता विस्मृतवती। तस्मिन्नेव काले पाण्डुः स्वबलं आश्रित्य, सुन्दरं पर्वतात्यन्तवनं प्रविश्य, पञ्च पुत्रान् ददर्श। मधु-माधवयोः ऋतौ, सर्वजीवान् मोहयन्ति तस्मिन् रम्ये स्थले, राजा स्वपत्नी सह वनं विचरन्। पलाश-तिलक-आम्र-चम्पक-पारिभद्रादीनि वृक्षान्, फलं पुष्पं च समृद्धानि, तत्र वनं शोभायमानम्। विविधसरांसि, प्रस्फुटितपद्मानि च, तत्र पाण्डोः वनं दृष्ट्वा तस्य हृदि प्रेमोत्पन्नम्। तत्र पाण्डुः, देववत् प्रमुदितः, वनं विचरन्, तं केवलं माध्री रम्यवस्त्रधारिणी अनुगच्छति। तां युवतिं लघुवस्त्रधारिणीं दृष्ट्वा, तस्मिन् एकान्ते, कामः तस्य हृदि ज्वलिताग्निवत् उद्भूतः। तां एकां रहसि दृष्ट्वा, राजा कमलनयनः, कामेन अभिभूतः, आत्मनं न संयन्तुं शशाक। अष्टादशे वर्षे, योग्ये काले, पाण्डुः कामाभिभूतचेताः, शोभितां माध्रीं समागमे समाह्वयत्। तत्र, राजा तां रहसि बलात् गृहीत्वा, यत्र रानी प्रतिरोधं यथाशक्ति यत्नं च कृतवती। कामेन अभिभूतः, शापं विस्मृत्य, बलात् माध्रीं संगतम्। कामवशात्, शापभीतिं विस्मृत्य, दैवप्रेरितः, जीवनस्य अन्ते गतः। कामेन मोहितः, दैवेन अभिभूतः, विवेकं नष्टम्, इन्द्रियाणि च ज्ञानं च पराभूतम्। एवं धर्मात्मा पाण्डुः, माध्रीं पत्न्यां संगतः, कालधर्मेण गृहीतः। तदा माध्री, तस्य इन्द्रियवियोगिनं राजानं आलिङ्ग्य, दुःखेन पुनः पुनः विलपन्ती। ततः कुन्ती, पुत्रैः सह, माध्रीपुत्रौ च, यत्र राजा स्थितः तत्र आगच्छन्। तदा, हे राजन्, माध्री दुःखिता कुन्त्यै इदं वाक्यम् उवाच—“त्वमेव अत्रतः गच्छ; बालाः अत्र तिष्ठन्तु।” तस्याः वचनं श्रुत्वा, सा बालान् तत्र स्थाप्य, “नष्टास्मि!” इति क्रन्दित्वा, त्वरितं गता। पाण्डुं माध्रीं च भूमौ शयानौ दृष्ट्वा, कुन्ती दुःखग्रस्ताङ्गी, गाढदुःखेन विलप्य। “सदा रक्षितवती, हे स्थिरवीर, कथं शापं ज्ञात्वा, वने वसन्, उल्लङ्घितवान्?” “नूनं, माध्री, तव राजा रक्षणीयः; कथं एकान्ते, मोहितवती, राजानं भ्रमितवती?” “कथं, त्वां एकां दृष्ट्वा, सः सदा पीडितः, शापं चिन्तयन्, हर्षितः अभवत्?” “धन्या त्वं, बाह्लीककन्ये, मम अधिकं भाग्यवती, यः हृष्टराजस्य मुखं दृष्टवती।” “यद्यपि, हे स्त्री, पुनः पुनः तं संयन्तुं यत्नं कृतवती, तस्य आत्मा न संयतः, सत्यं, दैववशात्।” एवं वाक्यं श्रुत्वा, कुन्ती शोकाग्निना दग्धा, त्वरितं भूमौ पतिता, छिन्नमूलवृक्षवत्। भूमौ स्थिता, चेतनाहीनं, न चलिता; तस्मिन्नेव काले, स्नात्वा, उत्तमवस्त्राणि धारयित्वा—पाण्डुं शोभितशय्यायां स्थाप्य, माध्री कुन्तीं मूर्छितां उत्थापयति। “साध्वी, आगच्छ,” इति माध्री कुन्तीं दर्शयति; कुन्ती पुनः उत्थाय, राजपादयोः पतिता। तस्य अंगानि रक्तचन्दनेन अभ्यक्तानि, पीतवस्त्राणि धारयन्, स्मितमुखः, इव भाषमाणः। तदा, मोहात्, तं आलिङ्ग्य, भ्रमितेन्द्रियः, विलपन्ती; माध्री अपि, राजानं आलिङ्ग्य, अश्रूणि मुमोच। पुत्राः, ऋषयः, गन्धर्वाश्च, तत्र शयानं पाण्डुं समीपं आगच्छन्; सर्वे शोकवशेन अश्रूणि मुमुचुः। पाण्डुं नरसिंहं दृष्ट्वा, सूर्यास्तमिव, क्षीरसमुद्रमिव शुष्कम्, महर्षयः शोकिताः। ऋषयः पाण्डवाश्च समानं शोकं अनुभूय, ज्ञैः सान्त्विताः, निर्दोषान् विलप्य। “हाय, हे राजन्, केनार्थं त्वं अस्मान् त्यक्त्वा देवस्थानं गच्छसि? हाय, हे राजन्, कथं माध्रीं मिलित्वा—” “हे राजन्, मम पुण्यस्य क्षयात्, पाण्डुः युधिष्ठिरं, भीमसेनं, अर्जुनं, तु द्वौ पुत्रौ च, त्यक्त्वा गतः।” “कस्यार्थं, हे जननाथ, प्रियपुत्रान् त्यक्त्वा गतः? नूनं, देवाः त्वां स्वागतं कुर्वन्ति, हे भारतनन्दन।” “यः ब्रह्मसंसदि तपः कठिनं कृतवान्, हे राजन्, अस्माभिः सह त्वं स्वर्गं प्राप्स्यसि।” “अजमीढैः कर्मणाः प्राप्तः मार्गः—नूनं, त्वं अस्माभिः सह तत्र गन्तुं उक्तवान्।” “हे कुरुसार्वभौम, यदा अहं वने आगता, त्वं अस्माभिः सह गन्तुं प्रतिज्ञातवान्, हे जननाथ। एकक्षणं दत्त्वा, हे राजन्, तव मुखं पश्येयम्।” साऽतिविलप्य, भूमौ मूर्च्छिता पतिता, यथा वनमध्ये व्याघ्रैः ताडिता मृगी पतति।