ततः पाण्डुः नृपः महर्षिभिः सह मन्त्रयित्वा, हे कौरव, कुन्त्याः एकवर्षीयं धर्मनियमं विधायितुम् आदिशत्। स तु वीर्यवान् स्वयम् एकपादस्थितः, अतितीव्रं तपः परमैकाग्र्येन आचरन् आसीत्। स धर्मात्मा देवेश्वरस्य प्रीत्यर्थं सूर्यसहितः तपस्याम् अवस्थितः, हे भारत। तदा दिव्यः इन्द्रः तं पाण्डुं वाक्यं दत्तवान्—“त्रैलोक्यविख्यातं पुत्रं ते दास्यामि। स ब्राह्मणगवामित्राणां हितं करिष्यति, दुष्टानां दुःखं, स्वजनानां हर्षं च दास्यति। सर्वारिप्रणाशकं श्रेष्ठं पुत्रं ते दास्यामि”—इति महेन्द्रः पाण्डुं प्रति उक्तवान्। इन्द्रस्य वचनं स्मरन् धर्मात्मा पाण्डुः कुन्त्यै वदति—“हे पुण्यशाली, देवेशः त्वया प्रीतः। यथा त्वं इच्छसि, तथा स ते पुत्रं दातुम् इच्छति—अद्भुतकर्माणं, विख्यातं, शत्रुनिर्जितम्। धर्मयुक्तं, महात्मानं, सूर्यसमानतेजसः, दुष्प्राप्यं, कर्मकुशलं, अद्भुतरूपं पुत्रं त्वं धारय। हे शुभस्मिते, क्षत्रतेजःस्थानं पुत्रं त्वं धारय; इन्द्रस्य प्रसादात् तं नाम्ना कुरु”—इति। एवं उक्ता कुन्ती दिव्यां शक्तिं आह्वयति; तदा इन्द्रः, देवेश्वरः, आगत्य अर्जुनं उत्पादितवान्। दिवसे उत्तराफल्गुनीपूर्वाफल्गुनीनक्षत्रयोर्योगे फाल्गुनमासे स जातः, अतः स फाल्गुनः इति प्रसिद्धः। तस्य जन्मसमये, आकाशे गम्भीरः शब्दः, देहविहीनः, सर्वेभ्यः प्रीतिं ददात्, शुद्धस्मितां कुन्तीं प्रति आह—“हे कुन्ती, स कर्तवीर्यसमः, शिवसदृशवीर्यः, शक्रसमानजितः, तव कीर्तिं विस्तारयिष्यति। विष्णोः समतुल्यः अर्जुनः तव हर्षं वर्धयिष्यति, यथा अदितेः विष्णुना हर्षः वर्धितः। मद्रान्, कुरून्, सोमकान्, चेदीन्, काशीन्, करूषान् च विजित्य कुरुकुलकीर्तिं स्थापयिष्यति। खाण्डवे तस्य बाहुबलात् अग्निः सर्वप्राणिनां मांसं लब्ध्वा तृप्तिं गमिष्यति। स वीरः भ्रातृभिः सह त्रयः महायज्ञान् करिष्यति, सर्वश्रेष्ठान् राज्ञः विजित्य। जामदग्निसुतसमः, विष्णुसदृशवीर्यः, महावीर्येषु श्रेष्ठः, महाकीर्तिं प्राप्नोति। संग्रामे शंकरं तुष्ट्वा पाशुपतास्त्रं लप्स्यति। निवारकवचान् दैत्यांश्च, देवद्विषः, तव महाबाहुः पुत्रः इन्द्रस्य आज्ञया हनिष्यति। तद्वत् सर्वाणि दिव्यास्त्राणि सम्पूर्णानि अर्जुनः प्राप्नोति, हृतं ऐश्वर्यं पुनः प्राप्नोति।” कुन्ती प्रसूतिसमये एतदद्भुतं वचनं तपस्विभिः उच्चैः उक्तं शृणोति। शतश्रृङ्गवासिनः, देवाः, महर्षयः, दिव्याः, इन्द्रः च, सर्वे हर्षं प्राप्नुवन्। आकाशे दुन्दुभीनां निनादः अभवत्, पुष्पवृष्टिः भीषणः महती च अभवत्। ततः देवगणाः समागत्य पार्थं पूजयन्ति; नागाः, गरुडवंश्या, गन्धर्वाः, अप्सराः, सर्वभूताधिपतयः, सप्तर्षयः च तत्र आगच्छन्। भरद्वाजः, कश्यपः, गौतमः, विश्वामित्रः, जामदग्निः, वसिष्ठः, सूर्यास्तमये उत्पन्नः अत्रिः च तत्र उपस्थितः। मरीचिः, अङ्गिराः, पुलस्त्यः, पुलहः, क्रतुः, दक्षः प्रजापतिः, गन्धर्वाः, अप्सराः च तत्र आसन्। दिव्यहारवस्त्राभिः भूषिताः, सर्वाभरणैः अलङ्कृताः, भीमभ्यं गीतं गायन्ति, अप्सरसां गणाः नृत्यन्ति। महर्षयः सर्वतः गीतं गायन्ति; गन्धर्वैः सह तुंबुरुः अपि गायनं आरभत्। भीमसेनः, उग्रसेनः, ऊर्णायुः, अनघः, गोपति, धृतराष्ट्रः, सूर्यवर्चाः सप्तमः, तृणपः, कार्ष्णिः, नन्दिः, चित्ररथः, शालिशिरः त्रयोदशः, पर्जन्यः च चतुर्दशः—सर्वे समागताः। कलिः पञ्चदशः, नारदः षोडशः; ऋत्वा, बृहत्त्वा, बृहकः, करालः, महामनाः च तत्र आगच्छन्। बहुगुणः ब्रह्मचारी, सुवर्णः, विश्वावसु, भूमन्युः, सुचन्द्रः, शरुः च तत्र उपस्थितः। हहा, हुःहु—गन्धर्वश्रेष्ठौ, मधुरगायनसम्पन्नौ, तत्र आगतौ, हे नृप। अप्सराः अपि, सर्वाभरणभूषिताः, प्रमुदिता नृत्यन्ति, विशालनेत्राः गीतं गायन्ति। विदुष्या, निर्दोषा, श्रेष्ठाधमगुणयुक्ताः—अद्रिका, सोमाः, मिश्रकेशी, अलम्बुषा च तत्र आसन्। मरीचिः, शुचिका, विद्युत्पर्णा, तिलोत्तमा, अम्बिका, लक्षणा, क्षेमा, देवी, रम्भा, मनोरमा च तत्र। असिता, सुबाहुः, सुप्रिया, वपुः, पुंडरीका, सुगन्धा, सुरसा, प्रमाथिनी च तत्र उपस्थिताः। एवं अर्जुनस्य जन्मसमये दिव्यः उत्सवः तत्र अभवत्; सर्वे देवाः, ऋषयः, गन्धर्वाः, अप्सराः च, हर्षेण तं पूजयामासुः।