पृथाया पिता स्वगृहे ब्राह्मणातिथीनां सेवा नियुक्ता अभवत्। तत्र सा एकं तीक्ष्णं दृढनियमं ब्राह्मणं सम्यक् उपचचार। स ब्राह्मणः दुर्वासाः नाम्ना, धर्मे गुह्यभावः, तस्य सर्वैः प्रयत्नैः पृथया तुष्टः अभवत्, स च व्रतेषु दृढः आसीत्। सा प्रतिदिनं दधि, घृतं, अन्यानि च विविधानि स्वादूनि अन्नानि अस्य योगिने अतुलां सत्कारम् अकरोत्। समाप्ते संवत्सरे, दुर्वासाः धर्मनिष्ठां पृथां संकटे अपि धर्मपालनम् दृष्ट्वा, उत्तमं मन्त्रं तस्यै दत्तवान्, तस्य उपयोगं विशिष्टार्थे उपदिशत्। यं यं देवम् अस्या मन्त्रेण आह्वयेत्, तस्य देवस्य शक्त्या पुत्रः तस्यै जायेत। एवं मुनिना उपदिष्टा कुन्ती, उत्सुकता पूर्णा, सूर्यदेवम् आह्वयत्, स्वयम् शुद्धा कीर्तिमती च स्थिता। ततः सूर्यः मेघान् भेदयित्वा, विशालाक्षीं कन्यां पृथां समीपम् आगच्छत्। सा जगतां कर्तारम् दीप्तिमन्तम् सूर्यं समीपम् आगच्छन्तम् दृष्ट्वा, निरदोषा रूपेण, तं अद्भुतं दृश्यं आश्चर्ययुक्ता अभवत्। आहूतः उपस्थितः च, ऋषेः मन्त्रप्रभावात्, सूर्यः ताम् उवाच— "माम् जानिहि, शुद्धस्मिते, पुत्रप्रदानार्थं आगतः सूर्यः अस्मि।" "ते पुत्रः, सुशोभने, मया सृष्टः— शृणु, विशालदर्शने, मम कुण्डलानि कवचं च धारयन् सूर्यसम्भवः भविष्यति।" "सः शस्त्रास्त्रैः अभेद्यः भविष्यति, शुद्धस्मिते, ब्राह्मणेभ्यः किञ्चित् अपि न प्रतिषेधः भविष्यति।" "मया अपि प्रेरितः सः प्रतिषेधं न चिन्तयेत्, सदा ब्राह्मणेभ्यः दानं दास्यति, गर्वितः च भविष्यति।" एवं उक्ता कुन्ती प्रकाशस्य प्रभुं प्रत्युवाच— "अहं कन्या, पित्रा दत्ता, पतिं नास्ति मम।" "ब्राह्मणः मम वरं ज्ञानं च दत्तवान्, शत्रुनाशन, तस्य उत्सुकतया त्वां आह्वयामि, प्रभो।" "अयथाकामं कृतं एतत्, शिरसा क्षमां याचामि; स्त्रियः सदा रक्षितव्याः, अपि च दोषे।" "यद् दुर्वासाः वरेण दत्तवान् सर्वं जानामि; भयम् उपेक्ष्य, अस्मिन् स्थले संयोगः भवतु।" "मम आगमनम् नित्यं, त्वया आहूतः अस्मि, शुभे; यदि तव आह्वानम् व्यर्थम्, भीरु, तव दोषः निःसन्देहः।" "यदि एवं चिन्तयसि, भीरु, किमर्थं सूर्यं आह्वयः? यदि माम् उपेक्ष्यसि, ऋषेः आशीः न सम्पद्येत्।" "मन्त्रप्राप्त्या गर्विता, अहं आज्ञां दास्यामि, अद्य तव वंशं क्रोधाग्निना दग्ध्वा विनाशयिष्यामि।" इति विवस्वता बहुधा, सौम्यैः वाक्यैः उक्ता, सा कन्या न अनुमोदितवती, "अहं कन्या" इति उक्त्वा, हे भारत। कुलस्य भयात् लज्जया च, सा विश्रुतकन्या सन्देहिता अभवत्; तदा सूर्यः पुनः उवाच, हे भारतश्रेष्ठ। "मम प्रसादात्, राज्ञि, त्वं दोषं न प्राप्स्यसि।" "प्रभो, कृपां कुरु, मम गर्वः नास्ति। कन्यत्वहानि दोषः त्वया एव निवार्यः।" "अद्य तव भयम् नष्टम्, त्वं पुत्रं द्रक्ष्यसि। मम अनुमतया पुनः कन्या भविष्यसि।" एवं उक्ता कुन्ती, हर्षान्विता, महात्मना आदित्येन सह, सुशोभनभ्रू, संयोगं प्राप। दीप्तिमान् सूर्यः, स्पष्टकर्मा, कन्यायाः गर्भे पुनः पुत्रं अधारयत्; तत्र वीरः अभवत्, शस्त्रधारिणां श्रेष्ठः। कवचेन जातः, दीप्तिमान्, दिव्यसम्भवः, तेजस्वी, स्वाभाविकं कवचं कुण्डलयुक्तं च मुखं तस्य शोभायमानम्। पुत्रः जातः— कर्णः, सर्वलोकेषु प्रसिद्धः; स दीप्तिमान् पुनः तस्यै कन्यत्वं दत्तवान्। पुत्रं दत्त्वा, दाहकानां श्रेष्ठः, स्वर्गं प्रस्थितः। सुतं जातं दृष्ट्वा, सा वार्ष्णेयः, चिन्तायुक्ता अभवत्। सा एकचित्तया विचारयामास— "किं करोमि यथा धर्मः स्यात्?" पापं गोपयन्ती, कुलस्य भयात्। स शक्तिमन्तं बालं रत्नैः पूर्णे पेटिकायां स्थापयित्वा, कुन्ती तं जलमध्ये प्रवाहितवती। स बालः, जलं प्रविष्टः, राधाया पतिना, प्रसिद्धेन, महात्मना, दृष्टः; तेन स्वपत्नी सह सारथिना पुत्ररूपेण अंगीकृतः। तयोः तं नाम दत्तम्— "सः धनसम्पन्नः जातः; वसुसेन इति नाम भवतु।" स बालः वृद्धिं प्राप्तः, सर्वशस्त्रेषु कुशलः अभवत्; पृष्टः, स सूर्यं समीपम् अगच्छत्, उत्साहपूर्णः। तस्मिन् काले, स वीरः बुद्धिमान्, जपं कुर्वन्, पृथिव्यां ब्राह्मणेभ्यः दानं न किञ्चित् आसीत्। तदा, कस्याःचित् रात्रेः अन्ते, स्वप्ने, सूर्यः ब्राह्मणरूपेण कर्णं उवाच— "मे वचनं शृणु, वीर।" "रात्रिः समाप्ता, प्रभाते, इन्द्रः तव समीपम् आगमिष्यति; तं दानं मा दद, स ब्राह्मणरूपेण आगमिष्यति।" "तस्य अभिप्रायः तव कवचं कुण्डलानि च गृहीतुं अस्ति; अतः तव हिताय वचांसि स्मर।" "यदि शक्रः ब्राह्मणरूपेण किञ्चित् याचेत्, कथं तं न ददामि, यथा उपदिष्टम्?" "देवप्रसादेच्छुभिः सदा ब्राह्मणाः पूजनीयाः; तं देवानां प्रभुं जानन्, उपेक्षitum न शक्नोमि।" एवं महाभारते आदिपर्वणि पृथाया धर्मनिष्ठा सेवा, दुर्वाससः प्रसादः, सूर्यस्य आशीः, कर्णस्य जन्म, तस्य दानशीलता, सर्वं विस्तारपूर्वकं वर्णितम्।