गान्धारी स्वपतिम्, प्राज्ञसम्पन्नं राजानं दृष्ट्वा, तस्य कृतदोषात् महतीं भीतिं प्राप्य तद्विषये चिन्तयितुम् आरब्धवती। सा, दृष्टिं परित्यज्य, पत्युः समता-म् अवाप्तवती, न च किञ्चिदपि तं अतिशेते स्म। पतिसंयुक्ता सा, उत्तमव्रता, स्वाचार्यैः सर्वैः वृद्धैः तुष्टिं प्रापयामास, अन्येषां पुरुषाणां कदापि नामापि न कृतवती। तदा गान्धाराधिपः सुबलः, भीष्मस्य अनुमत्याऽपि, गान्धार्याः दश भगिन्यः पुनः दत्तवान्। सः सत्यव्रतं, सत्यसेनं, सुदेष्णां, संहिताम्, तेजश्रवसम्, सुश्रवसम्, तथैव निकृतिं शुभां च दत्तवान्। शम्भ्वथा, दशार्णा च, दश गान्धारकन्याश्च, धर्मराजः धृतराष्ट्रः एकेनैव दिने ताः सर्वाः स्वीकृतवान्। ततो भीष्मः शान्तनवः धनुर्धरः शतं राजकन्याः धृतराष्ट्राय दत्तवान्। अथ यदूनां प्रमुखः शूरो नाम, स एव वसुदेवस्य पिता बभूव। तस्य कन्या पृथेति नाम्ना, भूमौ रूपेण अनुपमाऽभूत्। सः स्वपितुः भगिन्याः पुत्राय, अप्रजायै, स्वकन्यां दातुं प्रतिज्ञां कृत्वा, ताम् अवश्यं दत्तवान्। ततः स वृद्धः वीर्यवान् कन्यां स्वमित्राय महात्मने कुन्तिभोजाय, स्नेहात् दत्तवान्। सा पित्रृगृहे ब्राह्मणातिथिसेवा-समर्पिता, तत्र घोरं दृढनिश्चयं ब्राह्मणं सेवितवती। स घोरः मुनिः दुर्वासाः, धर्मगूढचेतनः, तया सर्वैः प्रयासैः तुष्टः, व्रतानि च दृढानि। सा घृत-दधि-प्रभृतिभिः नानाविधान्नैः नित्यं योगिनं अतुल्येन सत्कार्य समर्चयामास। संवत्सरान्ते दुर्वासाः तुष्टः, धर्मेऽपि क्लेशेऽपि स्थितां पृथां उत्तमं मन्त्रं दत्त्वा, तस्य प्रयोगेऽपि शिक्षां दत्तवान्। येन मन्त्रेण यं यं देवताम् आह्वयेत्, तस्य देवस्य प्रभावात् पुत्रः जायेत। एवं मुनिना उपदिष्टा कुन्ती कौतूहलवशात्, पावनव्रता, सूर्यदेवं सम्यक् आहूय। तदा मेघान् विविश्य सविता कन्यां पृथां विशाललोचनां उपससार। सा तेजस्विनं सूर्यं, लोककर्तारं, आगच्छन्तम् अपश्यत्; निर्मलरूपा सा तं महदाश्चर्यं विस्मिता। आहूता च सन्निहितः मुनिमन्त्रप्रेरितः सविता तां जगाद—"मां विद्धि, शुभस्मिते, सूर्यं पुत्रार्थमागतम्।" "ते पुत्रः, सुकेशान्ते, मया सृष्टः—शृणु, विशालवदने—स कर्णकुण्डलवर्मा सूर्यसम्भवः भविष्यति।" "सः अस्त्रशस्त्रैः अभेद्यः भविष्यति, शुभस्मिते, ब्राह्मणान् प्रति किञ्चिदपि न निवारयिष्यति।" "मया प्रेरितः अपि सः न कदापि प्रतिषेधं चिन्तयिष्यति; सदा ब्राह्मणेभ्यः दास्यति, अहंकारसमन्वितश्च।" एवमुक्ता कुन्ती प्रभायुतायै सूर्याय प्रत्युवाच—"अहं कन्या, पित्रा दत्ता, पतिं न प्राप्य।" "ब्राह्मणेन मया वरः ज्ञानं च दत्तम्, हे रिपुंसूदन; तस्य कौतूहलात् त्वां आह्वयामास।" "अकाङ्क्षितदोषस्य मम क्षमां याचे, नमस्कृत्य; स्त्रियः सर्वदा रक्ष्याः, अपि चेद् विप्रलप्स्यन्ति।" "यद् दुर्वासाः मम वरं दत्तवान्, तद् अहं वेद्मि; भीतिं परित्यज्य, अत्रैव संयोगः भूयात्।" "मम आगमनं अवश्यं, त्वया चाह्वातः, शुभे; अपि चेद् व्यर्थमाह्वानं, तव दोषः न सन्देहः।" "यदि एवं मन्यसे, भीरु, किमर्थं सूर्यं आह्वयः? यदि माम् अवमंस्यसि, मुनिवरस्य वरः न सिध्येत्।" "मन्त्रलाभात् अहङ्कारयुक्ता त्वम्, तस्मात् अद्य ते वंशं मद्रोषेण दग्ध्वा नाशयिष्यामि।" एवमुक्ता विवस्वता मृदुभिः वचोभिः सा कन्या न सम्यक् अङ्गीकृतवती—"अहं कन्या," इति। कुलभीत्या लज्जया च सा विश्रुतकन्या सन्दिह्यमाना तस्थौ; अथ सूर्यः पुनः उवाच— "मम प्रसादात्, राजन्, न ते दोषः भविष्यति।" "क्षमस्व, भगवन्, मम अहङ्कारो नास्ति। कौमार्यलोपस्य कलङ्कः त्वया एव निवार्यः।" "अद्य ते भीः परित्यज, पुत्रं द्रक्ष्यसि। मम अनुमत्याः पुनः कन्या भविष्यसि।" एवमुक्ता कुन्ती, हृष्टाङ्गी, महात्मना आदित्येन सह संयोगं प्राप, तस्याः शोभनभ्रुवः दीप्तिमती बभूव। तेजस्वी सूर्यः, कर्मसु प्रकटः, पुनः कन्यायाः गर्भे पुत्रं न्यवेशयत्; तत्र शस्त्रधारिणां श्रेष्ठः वीरः अजायत। सः कवचयुक्तः, दिव्यसम्भवः, तेजसा युक्तः, स्वाभाविककवचकुण्डलवान्, दीप्तमुखः आसीत्। सः पुत्रः कर्णः, त्रिषु लोकेषु विश्रुतः, जातः; तस्मै कुन्त्यै सः पुनः कौमार्यं दत्तवान्। पुत्रं दत्त्वा, तपनः, दिवं पुनर्ययौ; जातं बालं दृष्ट्वा, सा वार्ष्णेयी, मनसा शोकाकुला बभूव। सा एकचित्तया चिन्तयामास—"किं कुर्वेयं यथा धर्मः स्यात्?"—इति। स्वदोषं गुह्यं कृत्वा, कुलभीत्या बिभ्यती स्थितवती।