गान्धारराजस्य सुबलस्य धर्मात्मनः कन्या, तथा मद्रराजस्य कन्या, या भूमौ सौन्दर्येऽप्रतिमे आस्ताम्, एतयोः अपि चरितं श्रूयते। तत्र भीष्मः, नीतिशास्त्रकुशलानां श्रेष्ठः, धर्मतत्त्ववित् विदुरं प्रति यथोचितं वाक्यम् अब्रवीत्। सः उक्तवान्—“अस्माकं वंशः पुण्यगुणसम्पन्नः प्रसिद्धः, पृथिव्यां अन्यान् नृपतीन् अत्यशेत्। पूर्वं धर्मात्मभिः महात्मभिः नृपतिभिः रक्षितः अस्माकं वंशः कदापि नापच्युत। मया, सत्यवत्याः, महात्मना कृष्णेन च, पुनः अस्य कुलस्य प्रतिष्ठा कृताऽस्ति। अस्माकं वंशः सागरवत् वर्धमानः, तस्मात् अहं च त्वं च, संशयं विना, तस्य वृद्ध्यर्थं यथोचितं कर्तव्यं। श्रूयते यद् यादवकुलस्य कन्याः, सुबलस्य च कन्या, मद्रराजस्य च कन्या, अस्माकं कुलाय योग्याः सन्ति। एता सर्वाः कुलीनाः रूपसम्पन्नाः च, अस्माकं सख्याय योग्याः, हे क्षत्रियश्रेष्ठ। अहं मन्ये, एता एव वरणीयाः, हे बुद्धिमत्तम, यद्यन्यथा न चिन्तयसि विदुर। त्वमेव अस्माकं पिता, माता, गुरुश्च; अतः त्वं स्वयमेव अस्माकं कुलस्य हितं विचिन्त्य तदाचर।” ततः ब्राह्मणैः श्रुत्वा, गान्धारराजसुबलस्य पुत्र्याः गान्धार्याः विषये, या वरदा देवता हरं, भगचक्षुषो हन्तारं, सम्पूज्य, वरं प्राप्तवती, भीष्मः सत्यं तदवगतवान्। उक्तं च, गान्धारी शुभा शतपुत्रप्राप्तिं वरं लेभे। ततः भीष्मः, कुरुपितामहः, गान्धाराधिपतये सन्देशं प्राहिणोत्; सुबलस्य गृहे, धृतराष्ट्रस्य अन्धत्वविषये चिन्तनं जातम्। कुलं, कीर्तिं, आचरणं च परीक्ष्य, धर्मनिष्ठां गान्धारीं धृतराष्ट्राय दत्तवान्। गान्धारी, धृतराष्ट्रः अन्धः इति श्रुत्वा, पितरौ तं वरयित्वा तस्यै दत्तवन्तौ इति विज्ञाय, सा पतिव्रता, वस्त्रं बहुविधं कृत्वा स्वचक्षूंषि बबन्ध। सा दृढनिश्चया, “नाहं पतिं अतिक्रान्तुम् इच्छामि” इति उक्त्वा, गान्धारराजपुत्रः शकुनिः आगतः। सः स्वभगिनीं परमसुन्दरीं कौरेभ्यः आनयित्वा, धृतराष्ट्राय महता सम्मान्य दत्त्वा, भीष्मस्य अनुमत्याऽपि विवाहं कारयामास। सः भगिनीं दत्त्वा, यथोचितं दानं च कृत्वा, भीष्मेन पूजितः स्वनगरे प्रत्यगच्छत्। गान्धारी, सुसौम्या, स्वसदाचारगुणैः सर्वान् कुरून् तुष्टवती। सा पतिं प्राज्ञं दृष्ट्वा, तस्य दोषात् भीता, तद्विषये चिन्तयामास। सा चक्षुः त्यक्त्वा, पतिसमानता प्राप्तवती, किंचित् अपि नातिशेते स्म। पतिसंयुक्ता सा, वयोवृद्धान् सदाचारैः तुष्टवती, उत्तमव्रता, अन्यपुरुषविषये न कदापि भाषितवती। गान्धारराजः सुबलः, भीष्मस्य अनुमत्याः, गान्धार्याः दश भगिन्यः पुनरपि धृतराष्ट्राय दत्तवान्। ताः सतीव्रता सत्यम्, सत्यसेना, सुदेष्णा, संहिता, तेजश्रवा, सुश्रवा, निकृति, शम्भठा, दशार्णा, च दश प्रसिद्धाः गान्धारकन्याः; धृतराष्ट्रः, नराधिपः, ताः सर्वाः एकस्मिन् दिने स्वीकृतवान्। ततः भीष्मः शान्तनवः, धनुर्धरः, शतं राजकन्याः धृतराष्ट्राय दत्तवान्। यादवश्रेष्ठः शूरः नाम राजा आसीत्, सः वसुदेवस्य पिता, तस्य कन्या पृथेति नाम्ना, या भूमौ सौन्दर्येऽप्रतिमा आसीत्। सः स्वपितुः स्वस्रीयाय, अपुत्राय, प्रतिज्ञां कृत्वा, स्वसुतां दातुम् उद्यतः, प्रतिज्ञां च पालयामास। ततः सः वीर्यवान् वृद्धः कन्यां महात्मने सखायै कुन्तिभोजाय दत्त्वा, स्नेहानुबन्धेन तस्य प्रियं चकार। सा पितृगृहे ब्राह्मणातिथिसेवायां नियोजिता आसीत्, तत्र च तीक्ष्णव्रतम् एकं ब्राह्मणं सम्यक् उपचचार। सः दुर्वासा नाम महातपाः, धर्मे गुह्यभावनः, सा तं सर्वशक्त्या तुष्टवती, सः च दृढव्रतः आसीत्। सा कन्या दधि, घृतं, अन्यानि च दिव्यभोजनानि, नानाविधानि, तस्मै योगिने नित्यं सम्यक् अर्हयामास। संवत्सरान्ते, दुर्वासाः पृथायै उत्तमं मन्त्रं दत्त्वा, तस्या दुःखेष्वपि धर्मपालनं विज्ञाय, मन्त्रस्य प्रयोगं विशिष्टकर्मणि उपदिदेश। “यं यं देवतां त्वं अस्मिन्मन्त्रेण आह्वयसि, तस्य देवस्य प्रभावेन तव पुत्रः भविष्यति” इति उक्त्वा, सः तां उपदेशयामास। एवं मुनिना उपदिष्टा कुन्ती, कौतूहलवशात्, पावित्र्यं रक्षन्ती, सूर्यदेवं मन्त्रेण आहूतवती। ततः सः दिवाकरः मेघान् भित्त्वा, तां कन्यां पृथां विशाललोचनां उपगम्य स्थितः। सा तेजस्विनं सूर्यं, लोककर्तारं, समीपं आगतम् दृष्ट्वा, रूपेण निर्दोषा, तं महदाश्चर्यं दृष्ट्वा विस्मिता अभवत्। तदा मन्त्रप्रभावेन आहूतः सविता तां कन्यां प्रति उवाच—“मां विद्धि, हे पवित्रस्मिते, अहं सूर्यः पुत्रदाने आगतः। हे सुकेशान्ते, तव पुत्रः मया सृष्टः—शृणु, सः मम कुण्डलं कवचं च धारयन् सूर्यसमुत्पन्नः भविष्यति।