भीष्मः तदा तां अम्बां उवाच—"किं पूर्वं त्वया अन्यस्मै आत्मा समर्पितः? अन्यत्र अनुरक्तायाः कन्यायाः वा वध्वाः वा गृहे वासः न कर्तव्यः।" पुनः सः अवदत्—"न अहं त्वां विवाहयिष्यामि, न च त्वां मम अनुजाय विचित्रवीर्याय दास्यामि। शुभे, यत्र इच्छसि तत्र गच्छ।" अम्बा पुनः सल्वस्य समीपं गतवती—"राजन्, मां गृहाण," इति। सः सल्वः प्रत्युवाच—"अन्येन जितां न गृह्णामि," इति तां परित्यक्तवान्। भीष्मः च ब्रह्मचर्यव्रते स्थितः तां अम्बां न अङ्गीकारोत्। अम्बा पुनः पुनः भीष्मं सल्वं च उपगम्य निवर्तमाना तेषु एव पर्यगच्छत्। एवं आगमनगमनैः षड्वर्षाणि सा अम्बा क्षितौ अश्रूणि सिञ्चन्ती दुःखिता व्यतीतवती। सा महाभागा स्तनौ पूर्णौ उच्चौ, श्रोणी विस्तीर्णा, नेत्रे विशालौ, गमने श्रोणिभारात् गुरु, चन्द्रमण्डलप्रतिमं मुखं बिभ्रती। वर्षेण कदम्बवृक्षवत् केशाः कम्पमाना इव च तस्याः आसन्। ततः सा हिमालयस्य समीपे रम्ये सरितः तटे द्वादशवर्षाणि कठोरं तपः अचरत्। क्रियाः निरुध्य, व्रतेषु स्थिता, महापादाङ्गुष्ठे स्थित्वा तपसा देवान् कम्पितवती। तस्याः घोरं तपः दृष्ट्वा, देवाः च विस्मिताः हृष्टाः च, तेषु एकः तां अनुग्रहीतुं निश्चितवान्। अनन्तसेनः श्रीकुमारः वरदः तां राजकन्यां पूजयित्वा दिव्यं माल्यं दत्तवान्। "एषः पुण्यः पद्मसरः यथोचितं प्रकटितः। अम्बे, एषा माला पृथिव्यां तव दुःखपरिहाराय स्थास्यति।" "यः कश्चन एषां मालयां धारयिष्यति, सः भीष्मस्य निधनस्य कारणं भविष्यति," इति सः अवदत्। अम्बा दुःखिता उवाच—"सल्वः मूढः मां न गृह्णाति, यतः पूर्वं अन्यस्मिन् अनुरक्ता आसम्। धर्मात् कामात् च विहीना अहं दुःखं वहामि।" "पतिव्रता विना अहं सर्वत्र क्षत्रियेषु क्रोशामि। एषा तव माला, हे क्षत्रियाः, भीष्मं हन्तुम्।" "यं भीष्मं हन्तारं विन्देयम्, तस्य भार्या भविष्यामि," इति सा अम्बा पञ्चवर्षाणि अपि विचरन्ती व्यतीतवती। भीष्मभीत्या कश्चन क्षत्रियः तां न शरणं दत्तवान्। सा अम्बा पाञ्चालानां मध्ये सुप्रसिद्धं सोमकं द्रुपदं अगच्छत्। राजसभाद्वारे पाञ्चालैः रक्षिते, स्थिरबाहुः सत्यधृतिः धर्मनिष्ठः राजा तत्र स्थितः। "राजा पाञ्चालानां मां दृढबाहुभ्यां गृहीत्वा उच्चैः शब्दं कृतवान्, यदा भीष्मः मां अपातयत्, यथा गभीरसरोवरमध्ये निमज्जन्तीं," इति सा अवदत्। "यज्ञसेन, आगच्छ, मम हस्तं गृहीत्वा उद्धर; एवं सर्वे धर्माः च कामाः च मम रक्ष्यन्ते।" "उभौ लोकौ, मम कीर्तिः, मूलफलयोः सहितौ, हृतौ; अतः कश्चन क्षत्रियः न शरणदाता दृश्यते।" "किं क्षत्रियविहीनः एष लोकः, यत्र अनाथाः त्यज्यन्ते? तथापि, संमिलिताः नृपश्रेष्ठाः, इक्ष्वाकूणां वृद्धाः, पाञ्चालानां अग्रगण्याः, सर्वे शृण्वन्तु यद् अहं वदामि।" "युष्माकं अनुमत्यै विवाहे धर्मः न हन्येत; कृपया, सोमक, यज्ञसेन, मम मार्गः त्वया सह अस्तु।" द्रुपदः अवदत्—"जानामि त्वां, राजकन्ये, विशेषतः त्वां उपदिशामि; शक्त्या धर्मेण च बलं धारयामि।" "यदि अन्यस्य राजा भीतिः अस्ति, अहं तां भीतिं अपाकर्तुं समर्थः।" "शान्तनुतेजसः पुत्रे, शस्त्रधारे, न अहं स्वामी; क्षत्रियेषु बलं धर्मं अनुसरति।" "गच्छ, शुभे; भीष्मः मां बलात् न दाहयिष्यति; न अहं त्वां अङ्गीकारवान्—सर्वे जानन्ति, न तु अहं कारणं वेद्मि।" एवं उक्त्वा, सा अम्बा मालां स्थाप्य, राजद्वारात् पलायिता। तस्याः तपसा, दृढव्रतेन, सा सर्वेषु लोकेषु कीर्तिमती अभवत्। द्रुपदः अनुगच्छन् पुनः पुनः सांत्वनं दत्तवान्। "मालां गृहाण, शुभे, अस्माभिः वैरं मा कुरु," इति द्रुपदः अवदत्। एवं कर्तव्यं इति सः आशासीत्; किन्तु तस्याः मनः अन्यथा न अभवत्—एष नियतिः, न मानुषकृत्यम्। "यः कश्चन एषां मालां स्वयम् धारयिष्यति, सः युद्धे भीष्मं हन्ता, मम धर्मनाशकं," इति सा अवदत्। द्रुपदः तां मालां किञ्चित्कालं धारयित्वा, अनादरणेन तां उपेक्ष्य त्यक्तवान्। ततः शिखण्डिनी बाल्ये एव तां मालां पितरं न अनुसृत्य धारयामास; तदा द्रुपदः भीष्मभीत्या शीघ्रं तां परित्यक्तवान्। भीता सा ब्राह्मणं तपस्विनं गङ्गातटे तपः कुर्वन्तं शरण्यं गतवती। सः तपसा तुष्टः ब्राह्मणः तां उवाच—"गङ्गातटे शीघ्रं विभागः भविष्यति।" "तत्र त्वं तु तुंभुरुं गन्धर्वराजं रमणीयदर्शनं सम्पूज्य तुष्टिं कुरु।" "अहं अपि, सुन्दरी, तव साहाय्यं करिष्यामि; यथा वदामि तथा कुरु, सः तव हितं करिष्यति।" तत्र गन्धर्वाणां विभागे जातः, द्वौ समौ गन्धर्वौ अवशिष्टौ। तत्र एकः स्त्रीभावं इच्छन् तां दृष्ट्वा अवदत्—"एषः पुरुषभावः त्वया गृह्यताम्, अहं तव स्त्रीभावं गृह्णामि।