सागरगामिनः राज्ञः पुत्रः धर्मेण काशिराजस्य कन्याः स्नुषाभिः स्वस्य च भ्रातुः भगिन्यः कृत्वा आनयत्। स ताः आत्मनः पुत्रीः कृत्वा, भ्रातरं प्रति स्नेहेन, कुरून् अगच्छत्। ताः सर्वाः सुकुमार्यः, सर्वगुणसम्पन्नाः कन्याः, भीष्मः स्वबलवीर्येण विजित्य, अनुजाय विचित्रवीर्याय ददौ। एवं धर्मज्ञः भीष्मः मानुषेषु दुर्लभं कर्म कृत्वा, भ्रातुः विवाहाय सम्प्रयोजनं चक्रे। सत्यवत्याः सह निश्चित्य, यदा भीष्मः स्वनियमवान् काशिराजकन्यानां विवाहाय व्यवस्थितः, तदा ज्येष्ठा कन्या, सत्यव्रता, इदं वचनमब्रवीत्— "पूर्वं मया हृदये सौभराजः पतिर् इच्छितः, तेनापि पूर्वमहम् इच्छिता, एष एव पितुः ममापि मनोरथः। स्वयम्वरेऽपि स एव मया वरः वरणीयः आसीत्। एतद् ज्ञात्वा, धर्मज्ञ, धर्मस्य तत्त्वेन कार्यं कुरु।" तस्याः वचः श्रुत्वा, विप्राणां मध्ये, भीष्मः स्वकर्मणि गम्भीरं विचारं चकार। "एषा कन्या अन्यस्मिन् आसक्ता; ज्येष्ठा अम्बा मया जित्वा, वाचा, मनसा च दत्ता, शुभानि च वाक्यानि उक्तानि। किन्तु, या अन्यस्मै नियोजिता, सा त्याज्या, अन्यत्र चित्तं यः धारयति।" इति भ्रातुः अनुमतिं लब्ध्वा स्वेच्छया व्यवहत्। वेदविद्भिः विप्रैः सह धर्मज्ञः भीष्मः तदा काशिराजस्य ज्येष्ठां कन्यां अनुमेने। ततोऽम्बिकां च अम्बालिकां च धर्मेण अनुजाय विचित्रवीर्याय पत्नीत्वेन ददौ। विचित्रवीर्यः, रूपयौवनमदेन पूर्णः, तयोः हस्तं गृह्णन्, धर्मात्मा सन् अपि अम्बायाम् न किञ्चित् इच्छाम् अकरोत्। "एषा पापस्यैव फलम्; अनिच्छिते कामः व्यर्थः। परतन्त्रं भोगं, आर्य, न त्वं मयि प्रवर्तयेत्। शान्तनोर् वंशः, यस्य त्वं अपि सन्तानः, अनासक्तः धर्मज्ञः, तव मतं शुभम् इति मन्ये।" इत्युक्त्वा, अम्बां प्रति धर्मयुक्तं वचनमुवाच— "त्वं मुक्ताऽसि, कल्याणि, यत्रेच्छसि तत्र गच्छ।" "नाहं भ्रातरं स्वेच्छाविरुद्धं नियोजयितुं शक्नोमि, न च कश्चित् अन्यत्रासक्तां स्त्रीं गृहे धारयेत्।" इति ताम् अनुपदिश्य, "तस्मात् त्वां न नियोजयामि; अन्यस्मिन् ते मनः, गच्छ। अहम् अपि ब्रह्मचर्यव्रती, विवाहकर्मणः निवृत्तः।" इति उक्त्वा, सा तत्रैव स्वसुहृद्भिः परिवृता निर्गता। एवं निर्देशिता, नृपते, सा शनैः सौभराजस्य नगरीं प्रति जगाम। तत्र प्राप्त्वा, अम्बा सौभराजानं पूजयित्वा उवाच— "पूर्वं तव कृते वरणीया, देवव्रतं भ्रातरं च परित्यज्य आगता अस्मि, भारतर्षभ। धर्मेण मां गृहाण, शुभं ते अस्तु।" एवं उक्ता, सः सौभराजः सस्मितम् उवाच— "राज्ञां मध्ये त्वं भीष्मेन जित्वा, मया पराजिता।" "अन्येन जित्वा मया त्यक्ता, त्वां न गृह्णामि; तस्मात् तत्र गच्छ।" इत्युक्त्वा, सा पुनः कुरूणां अप्रतिमं राज्यं प्रतिनिवृत्ता। तदा अम्बा भीष्मं प्राह— "त्वया बलात् गृहीता अस्मि। क्षत्रियधर्मं विचिन्त्य, त्वमेव मम धर्मतः पतिः। यः कन्यां स्वयम्वरे वीर्येण जयति, सः तां विवाहयेत्। तस्मात् त्वमेव मम पतिः, त्वया हि जितास्मि।" "अतः भीष्म, मां विजित्य विवाहय।" इति सा याचमाना, भीष्मः पुनः पुनः "अहं ब्रह्मचारिव्रती" इति प्रत्युवाच। अम्बा भीष्मं प्राह— "यथाप्रतिज्ञं कुरु।" एवं सा पद्मलोचना भीष्मं षड् वर्षाणि अन्वगच्छत्। भीष्मः उवाच— "ब्रह्मचारी सञ्जातोऽस्मि, विवाहात् निवृत्तः। यं त्वं पूर्वं हृदये वव्रे, स सौभराजं प्रति गच्छ।" "किं पूर्वं अन्यस्मै आत्मानं न्यवेदयः, अन्यत्रासक्ता सन्? अन्यस्मै प्रवृत्ता कन्या गृहं न स्थापनीया।" "त्वां न विवाहयिष्यामि, न च अनुजाय विचित्रवीर्याय दास्यामि; कल्याणि, यत्र इच्छसि तत्र गच्छ।" पुनः सौभराजं प्रति गत्वा, "राजन्, मां गृहाण" इति अम्बा उवाच। सः प्रत्युवाच— "अन्येन जितां न गृह्णामि" इति, तेन सा पुनः परित्यक्ता। भीष्मः ब्रह्मचर्यं प्रतिज्ञाय तां परित्यक्तवान्; अम्बा पुनः पुनः भीष्मं च सौभं च गन्त्वा, षड् वर्षाणि एवं संचारयामास। एवं गच्छन्ती च आगच्छन्ती च, नृपते, भूमौ अश्रूणि सिञ्चन्ती, शोकार्ता सा महात्मना षड् वर्षाणि न्यवसत्। सा पूर्णस्तना, विस्तीर्णश्रोणी, विशाललोचना, नितम्बभारात् गुरुगमना, पूर्णचन्द्रनिभानना। केदारकदम्बवृक्षसदृशकेश्या, वारिधारा इव कम्पमाना, द्वादशवर्षाणि हिमवत्प्रान्ते नदीतीरे कठोरं तपः अकरोत्। कर्माणि संयम्य, दृढव्रता सा पादाङ्गुष्ठे स्थित्वा तपसा देवांश् कम्पयामास। तस्याः तपः दृष्ट्वा, देवाः कम्पिताः; तेषां मध्ये कश्चित् आश्चर्ययुक्तः प्रमुदितः वरदः तस्यै वरेण प्रसन्नः अभवत्। अनन्तसेनः भगवाँश् कुमारः, वरदः, तां राजकन्यां पूजयित्वा, दिव्यं माल्यं तस्यै दत्तवान्।