तेषु क्षणेषु, बलवान् शाल्वराजः स्त्रीगन्धं अनुसरन् भीष्मं प्राप्तवान्। तं कामयमानः राजा भीष्मं प्रजापतिं हुवन् पुनःपुनः "तिष्ठ तिष्ठ" इति व्याहरत्। शाल्वराजः, क्रोधेन प्रेरितः, भीष्मं पुरुषव्याघ्रं शत्रुसैन्यविनाशकं युद्धाय आह्वयन् स्थितवान्। तस्य वचनेन भीष्मः उद्विग्नः, धूमरहिताग्निवत् क्रोधेन दह्यमानः, धनुः प्रसार्य भ्रूभङ्गं कृत्वा स्थितः। वीरधर्मं आलम्ब्य निर्भयः निश्चलः महारथः शाल्वराजस्य समीपं रथं प्रत्यावर्तयन् गतवान्। तस्य प्रत्यावर्तनं दृष्ट्वा सर्वे राजानः तत्र युद्धदृशं साक्षात्कारं कर्तुं समागच्छन्। तौ वीरौ बलिनौ, गोमण्डले गर्जन्तौ द्वौ वृषौ इव, परस्परं अभिमुखं गत्वा वीर्यं प्रादर्शयताम्। ततः शाल्वराजः सन्तनुसुतं भीष्मं शरशतसहस्रैः तीक्ष्णैः वर्षयन् अभ्यवर्षत्। तत्र भीष्मः शाल्वेन प्रथमं अभितप्तः दृष्ट्वा सर्वे राजानः विस्मिताः "साधु साधु" इति शंसन्। तस्य युद्धदक्षता दृष्ट्वा सर्वे राजानः हृष्टाः शाल्वराजं प्रशंसायाम् अभ्यवदन्। तदा क्षत्रियाणां वचनं श्रुत्वा शत्रुसंयमिनं सन्तनुसुतं भीष्मं क्रुद्धः "तिष्ठ तिष्ठ" इति व्याहरत्। स च रथचाऱिणं क्रुद्धः उवाच—"यत्र स राजा तत्र रथं नय; आज्ये तं हनिष्यामि, पक्षिराजः सर्पं यथा हन्ति।" ततः कौरेयः सम्यक् वरुणास्त्रं संप्रयुज्य शाल्वराजस्य चतुर्भः अश्वान् निपातितवान्। भीष्मः कौरेयः शाल्वराजस्य अस्त्राणि स्वैः अस्त्रैः प्रत्युत्तरं दत्त्वा तस्य सारथिं अपि निपातितवान्। ततः सन्तनुसुतः भीष्मः श्रेष्ठं इन्द्रास्त्रं प्रयुज्य कन्यायाः कृते उत्तमान् अश्वान् निपातितवान्। जित्वा स राजा जीवन् मुक्तः; शाल्वः निजं नगरं प्रत्यावर्तत्। तस्मिन्नेव काले धर्मं अनुसरन् राजा स्वं राज्यं पुनः प्राप्तवान्, अन्ये च राजानः स्वयंवरदृशं कर्तुं आगत्य स्वं स्वं राज्यं प्रत्यागच्छन्। अन्ये नगरजयिनः अपि स्वं स्वं देशं प्रत्यावर्तन्। एवं कन्याः विजित्य भीष्मः युद्धशास्त्रेषु अग्रगण्यः हस्तिनापुरं प्रति प्रस्थितवान्, यत्र कौरेयः धर्मात्मा विचित्रवीर्यः पृथिवीं शासनं करोति। यथा तस्य पिता सन्तनुः श्रेष्ठः राजा कृतवान्, तथा स पुरुषश्रेष्ठः शीघ्रमेव कृतवान्। वनानि, नद्यः, पर्वतान्, वृक्षसंपदः अपि विजित्य, शत्रून् युद्धे निहत्य, अप्रमेयवीर्यः अभवत्। समुद्रगमनस्य पुत्रः काशिराजस्य कन्याः धर्मेण भ्रातृप्रीत्यर्थं विवाहाय आनयत्। ताः स्वकन्याः स्वीकरोति, बलिनः भीष्मः भ्रातृस्नेहेन ताः कुरून् प्रति आनयत्। सर्वाः गुणसम्पन्नाः कन्याः भीष्मः विजयेन भ्रातृ विचित्रवीर्याय दत्तवान्। एवं धर्मं ज्ञात्वा भीष्मः अतिमानुषं कर्म कृत्वा भ्रातृविवाहाय प्रक्रमं आरभत्। स सत्यवत्याः सह निश्चित्य, आत्मसंयमी भीष्मः काशिराजस्य कन्याः विवाहाय यत्नं कुर्वन्, ज्येष्ठा कन्या सत्यव्रता तत्र वाक्यं अब्रवीत्। "सौभराजः पूर्वं मया हृदि पतिर् अभिषिक्तः; तेनापि पूर्वं मया चयनं कृतम्—एषा अपि पितुः इच्छा।" "स्वयंवरे शाल्वः मया चयनाय अभिप्रेतः; एतद् ज्ञात्वा धर्मज्ञ, धर्मसत्यम् अनुसृत्य कार्यं कुरु।" ब्राह्मणसभायां कन्यया एवं उक्तः भीष्मः, वीरः, स्वकर्म विषये गम्भीरं युक्तं चिन्तनं प्रविष्टवान्। "एषा कन्या अन्यस्मिन् अनुरक्ता; ज्येष्ठा अम्बा मया विजयिता, वचसा दत्ता, मनसा दत्ता, शुभवाक्यं उक्तम्।" "यदा सा अन्यस्मिन् नियुक्ता, त्याज्या; तस्याः चित्तं अन्यस्मिन् स्थितम्।" इति भ्रातृसंमत्या स्वेच्छया कृतवान्। स धर्मज्ञः ब्राह्मणैः वेदविद्भिः सह यथावत् विचार्य, काशिराजस्य ज्येष्ठायाः अनुमतिं दत्तवान्। भीष्मः अम्बिकां अम्बालिकां च भ्रातृ विचित्रवीर्याय धर्मेण पत्न्यः दत्तवान्। विचित्रवीर्यः सौन्दर्ययौवनगर्वितः तयोः हस्तं गृहीत्वा तुष्टः, किन्तु अम्बायाः प्रति किञ्चित् कामं न अकरोत्। "एषः पापस्य फलं; अनुकूलं न कामः। पराधीनं भोगं, शिष्ट, मां न प्रेरयेत्।" "सन्तनु वंशः, यस्य त्वं वंशधरः, तस्य वंशः प्रवर्तते, पितः। अकामः धर्मात्मन्, तव दृष्टिं शुभां मन्ये।" इति उक्त्वा अम्बां समीक्ष्य धर्मानुकूलं वचनं अब्रवीत्—"त्वं मुक्ताः; यत्र इच्छसि तत्र गच्छ।" "मम प्रियं भ्रातृं विरुद्धं आज्ञापयितुं न शक्नोमि; नापि अन्यः स्वगृहे अन्यस्मिन् अनुरक्तां स्त्रीं स्थापयेत्।" "अतः त्वां नियुक्तुं न शक्नोमि; त्वं अन्यं इच्छसि—गच्छ। अहं अपि ब्रह्मचर्यव्रतं स्वीकृतवान्, विवाहधर्मात् निवृत्तः।" एवं उक्त्वा सा तत्रात् स्वसख्यैः सहिताः निर्गता। एवं निर्देशिता, हे राजन्, शनैः सौभराजस्य नगरं प्रति प्रस्थितवती। ततः अम्बा शाल्वं प्राप्त्वा, तं सम्मान्य, वाक्यं उवाच।