ततः नाविकः धर्मात्मा भीष्मं सम्यक् सत्कारपूर्वकम् अभ्यगृह्णात्। राजसभायाम् उपवेश्य तम् आदरात् वचनम् उवाच—"राजर्षे, अस्याः कन्यायाः पाणिग्रहणार्थं राजशुल्कं दातव्यम्। यः तस्यां पुत्रं जनयेत्, स एव पितरि गते राज्यम् अधिगच्छेत्।" पुनः नाविकः भीष्मं प्रशंसन् उवाच—"त्वं एव शान्तनु-वंशस्य वृद्धिकर्ता, वीर्ये श्रेष्ठः, किं ते वदामि। तथापि कन्याशुल्कस्य निमित्तं वक्ति व्याहृत्य वक्ष्यामि—एवं दुष्करं दोषयुक्तं च सम्बन्धं कः इच्छेत्, यस्य पश्चात्तापो न स्यात्? स्वयं इन्द्रोऽपि अतीत्य न याति तत्र, पश्चात्तापं विना।" "यः अस्याः कुलवत्याः सुतः भविष्यति, स गुणैः त्वत्तुल्यः स्यात्, यस्य बीजेन सती सत्या सुषमा जाताऽस्ति। तेन, त्वदीयः पिता पुनः पुनः स्तुतः—स धर्मज्ञः राजा सत्यान्विता सतीं सत्यम् अर्हति।" एवं सती सत्या पितरं तव पितरं प्रति उक्तवती। स राजा ऋषिः तां प्रार्थयन् मया पूर्वं निराकृतः। "पुनः अपि कन्यापितृभूतः अहम् एकं वक्ष्यामि—राजन्, अत्र स्पर्धाया एव दोषः दृश्यते।" "एष दोषः त्वयि अधिकः दृश्यते, अजितेन्द्रिय—यः त्वां प्रतिद्वन्द्वीं लभते, स गन्धर्वो वा असुरो वा, यदि त्वं कुप्यसि, स दीर्घकालं न जीवेत्। अत्र अन्यः दोषः नास्ति।" "एतत् ज्ञात्वा, शुभं ते अस्तु, शत्रुनाशन, दानादानयोः विषये।" एवं उक्ते, भागीरथीपुत्रः सभायाम् उपस्थितराजानां मध्ये, पितुः हितार्थं, उचितं प्रत्युवाच—"एवं सत्यं गृह्णीयात्—न हि मम तुल्योऽस्ति पित्रर्थे वक्ता; न जातः, न जातोऽपि। यथा त्वया उक्तं, तथा करिष्यामि—यः अस्यां पुत्रः भविष्यति, स एव अस्माकं राजा भविष्यति।" एवमुक्ते, नाविकः पुनरपि प्रत्युवाच—"शान्तनुं तथा कन्यां रक्षितुम् एकः त्वमेव समागतः, धर्मे च दाने च त्वं स्वामी।" "किन्तु, मम वचनं धर्मं च शृणु—कन्यानां आचारानुसारं वक्ष्यामि।" "यत् त्वया सत्यवत्याः कृते सभायाम् प्रतिज्ञातम्, तत् सत्यधर्मनिष्ठस्य तव योग्यं।" "एवं नान्यथा स्यात्, महाबाहो; किन्तु तव सन्तत्यां नः महद्द्वन्द्वम्।" एवं मतं श्रुत्वा, सत्यधर्मपरायणः तदा तद् अङ्गीकृत्य, पितरं तुष्टुम् इच्छन्, उवाच—"प्रतिज्ञां सभायाम् उद्घोषय—मुनयः, देवा, गुह्यकाः, ये चात्र सन्ति।" "यदस्ति, सर्वे शृण्वन्तु—न हि मम तुल्यः पित्रर्थे वक्ता; मतं शृणु।" "सभायाम् उपस्थितराजानाम् मध्ये, अहम् पितुः कृते उद्घोषयामि—राज्यम् अहं पूर्वमेव परित्यक्तवान्।" "अपि च, सन्तत्यर्थेऽपि, अद्य प्रतिज्ञाम् एषा करोमि—अद्य प्रभृति, नाविक, ब्रह्मचर्यं चरिष्यामि।" "अप्यपुत्रस्य मे स्वर्गलोकाः नापकर्ष्यन्ते—जात्येव मया न कदापि अनृतं भाषितम्।" "यावत् आयुः शेषः, तावत् न पुत्रं जनयिष्यामि; कन्यां पितुः कृते मे देहि।" "राज्यं च कामं च सर्वथा परित्यजामि; नित्यं ब्रह्मचारी भविष्यामि; सत्यं वदामि।" एवं श्रुत्वा, स धर्मात्मा नाविकः हर्षसंपन्नः, पुलकिताङ्गः, प्रत्युवाच—"दास्यामि ताम्।" ततो दिवि अप्सरः, देवा, मुनिगणाः, राजानश्च, तस्य दुष्करस्य कर्मणः साक्षिणः, भीष्मं स्तुवन्तः पुष्पवृष्टिं च कृत्वा, "एष भीष्मः" इति व्याहरन्। ततः पितुः कृते, स भीष्मः तां दीप्तिमतीं कन्यां उवाच—"आरुह्य रथं, मातः, गृहं यामः" इति। एवं उक्त्वा, स तां दिव्यसदृशीं कन्यां रथे स्थापयामास। हस्तिनापुरं प्राप्त्वा, स शान्तनुं सर्वं यथावत् निवेदयामास; राजानः तस्य दुष्करं कर्म प्रशशंसुः। ते संगतान् पृथग् वा, "एष भीष्मः" इति वदन्तः, तस्य कर्मणः कीर्तिं व्याहरन्। शान्तनुः राजा तु, भीष्मस्य तस्य दुष्करस्य कर्मणः श्रवणात्, बहून् दिवसान् रात्रीं च शोकसंतप्तः अभवत्; तथापि पुत्रस्य तेन कर्मणा तुष्टः, तस्मै वरं दत्तवान्—"मृत्युः त्वां यावत् इच्छसि, तावत् न बाधिष्यति; केवलं तव अनुमतौ मृत्युः त्वां गमिष्यति।" एवं शान्तनुः प्रीतः तस्मै महात्मने इच्छामरणस्य वरं दत्तवान्। ततः स राजा वेदशास्त्रविधिना चेदिराजकन्यायाः विवाहं नाविकराजपुत्र्याः आयोजयामास। विवाहे सम्पन्ने, शान्तनुः तां सुललितां कन्यां स्वगृहे स्थापयामास। ततः सत्यवत्याम् शान्तनुना चित्राङ्गदः नाम पुत्रः जातः—स वीरः, महाबलः, नरपतिश्रेष्ठः। पुनः सत्यवत्यामेव तस्मात् राजा महान् धनुर्धरः विचित्रवीर्यः अपि उत्पन्नः।