सा तदा उक्तवती, हे भारतश्रेष्ठ, तस्य मनसि अतुलं हर्षं समुपपन्नम्, तां श्रेष्ठां स्त्रीं प्राप्य। ततः स नरपतिः प्रतिज्ञाय "एवमस्तु" इत्युक्त्वा तां स्त्रीं रथे स्थापयित्वा सह तया निर्जगाम। सा गङ्गा शान्तनुम् उपसस्राज्, इव स्वलक्ष्म्या युक्ता देवी; शान्तनुः कामजित् तां यथेष्टं उपभोगयामास। तया कृतसंकल्पं स्मरन्, स तां किञ्चन न पप्रच्छ; तस्य आचार्येण, स्वभावेन, रूपेण, गुणविस्तरेण च सन्तुष्टः। तस्या एकान्तस्नेहेन, सेवया च, भूमिपतिः परमं तुष्टिं प्राप, प्रियया सर्वेभ्यो अधिकं पूजितः। सा देवी गङ्गा, त्रिधाराप्रवाहा, दिव्यरूपधारिणी, मानुषं शरीरं धारयन्ती, शोभमानं रूपं प्रकटयामास। सा शान्तनुं सिंहसमं राजानं पतिं अभवत्, इन्द्रसमानतेजसा, सौभाग्येन कामेन च युक्ता। सापि तं राजा संयोगेन, स्नेहेन, कौशलैः, मनोहरस्मितैः च तुष्टिं प्रापयामास, यथा केवलं स्वामी तुष्टः भवति। नरपतिः तया सह यथेष्टं रममाणः कालस्य, ऋतूनां, मासानां वा गतिं न अवबुध्यत्। स शोभनः शान्तनुः तां श्रेष्ठां स्त्रीं प्राप्य मानुषदिव्यसुखानि उपभोगयामास। तस्या दिव्यकाले सा देवी गर्भं धारयामास, अष्टौ पुत्रान् अजायत, ये देवैः सदृशाः आसन्। किन्तु, हे भारत, यदा यदा पुत्रः जातः, तदा तया गङ्गायाः प्रवाहे गृहीत्वा कण्ठेन तम् यमलोकं प्रेषितः। "त्वां तुष्टिं करोतुम्" इति उक्त्वा सा तं बालं गङ्गायाः प्रवाहे निमज्जयामास; परन्तु राजा शान्तनुः तेन न तुष्टः अभवत्। भयात् तस्य परित्यागस्य, राजा किञ्चन न उक्तवान्; शान्तनुः चिन्तयामास, "अस्य कर्मणः कारणं चिन्तनीयम्"। पितुः वचनं स्मरन्ती सा तस्य पतिं अनुमतिं न याचितवती, पुत्रघातं कर्तुम्; सा स्त्री जातान् अजातांश्च हन्ति—सप्त पुत्रान् सप्त वर्षेषु। धर्मनिष्ठः शान्तनुः तां किञ्चन न पप्रच्छ; परन्तु यदा अष्टमं हन्तुम् इच्छामास, तदा तस्य धृतिः व्याकुला अभवत्। अष्टमपुत्रे जाते, सा स्मितमिव कृत्वा, राजा शोकातुरः, पुत्ररक्षणे उत्सुकः, तां प्रत्युवाच। तां बालं गृहीत्वा हन्तुम् इच्छन्तीम् दृष्ट्वा, स कुरुवंशस्य हर्षः, भारतश्रेष्ठः, दुःखेन अभिभूतः तां प्रत्युवाच। "मा हन्याः! कस्य त्वम्? किमर्थं पुत्रान् विनाशयसि? स्वपुत्रघातः महापापं, तेन त्वं घोरं दोषं प्राप्यसि।" "पुत्रकामः अहम्, तव पुत्रं न हन्यामि, हे पुत्रवतां श्रेष्ठ। त्वयि कृत्यं सम्पूर्णं, यथा मम जीर्णवस्त्रं।" "अहं गङ्गा जाह्नवी, महर्षिभिः सेविता। दिव्यकार्यार्थं तव सह वासं कृतवती।" "एते अष्टौ वसवः, महादेवाः, वसिष्ठस्य शापात् मानुषत्वं प्राप्ताः।" "त्वं एव भूमौ तेषां पिता, मम सदृशी स्त्री न अस्ति।" "तस्मात् तेषां जन्मार्थं मानुषीम् रूपम् आस्थाय। अष्टवसून् जन्मित्वा, त्वं अक्षयलोकान् प्राप्तवान्।" "वसुभिः सह कृतं मे सन्धिः—'यः यः जातः, तं तं मुक्त्वा मानवत्वात्।'" "एवं महात्मनः अपावः शापेन ते मुक्ताः। त्वं स्वस्ति; अहं गच्छामि। एष पुत्रः रक्ष्यताम्, महाव्रतान् अनुगतः।" "एष तव पुत्रः, तेषां तेजसा जातः, हे वंशहर्ष, अद्भुतानि कर्माणि करिष्यति—एष न संशयः।" शान्तनुं सर्वगुणसम्पन्नं वक्ष्यामि—दमः, दानम्, क्षमा, बुद्धिः, लज्जा, धृतिः, परमतेजः च; एते गुणाः सदा तस्य महात्मनः शान्तनुं नित्यं आसीत्। स गुणैः समन्वितः, धर्मार्थकुशलः, राजा भारतवंशस्य, जनस्य च रक्षकः अभवत्। स शङ्खकण्ठः, विशालबाहुः, मदोन्मत्तगजसामर्थ्यः, सर्वलक्षणोपेतः, ऐश्वर्यसम्पन्नः च। तस्य नित्यं धर्माचरणं दृष्ट्वा, जनाः सदा मन्यन्ते—तस्य धर्मः कामार्थाभ्यः श्रेष्ठः। एवं महात्मा शान्तनुः, हे भारतश्रेष्ठ, धर्मे अन्यः राजा तस्य तुल्यः न आसीत्। स धर्मनिष्ठः, सर्वधर्मधारिणां श्रेष्ठः, राजानः तं पृथिव्याः रक्षकम् अभिषेचयन्। दुःख, भय, क्लेशात् मुक्ताः, सुखेन जागृताः, राजानः तं भारतरक्षकं स्वामीम् अङ्गीकृतवन्तः। तस्य कीर्त्या, तेजसा च, इन्द्रतुल्यः, ते राजानः यज्ञदानधर्मनिष्ठाः तस्य शासनं प्राप्ताः, समृद्धाः अभवन्। शान्तनुना नेतृत्वे राजानां पृथिव्यां धर्मः सर्ववर्णेषु उच्चतमः आसीत्, नियमेन। ब्राह्मणाः क्षत्रियान् सेवामासन्, जनाः क्षत्रियान् अनुसृतवन्तः; शूद्राः ब्राह्मणक्षत्रियाभ्यः भक्ताः, जनान् सेवामासन्। स हास्तिनापुरे रम्ये, कुरुवंशस्य मध्ये, समुद्रपर्यन्तां पृथिवीं शासितवान्। स इन्द्रवत् धर्मज्ञः, सत्यवाक्, समाहितः, दानधर्मतपसा परमसम्पन्नः। स रागद्वेषवर्जितः, चन्द्रवत् रम्यदर्शनः, सूर्यवत् दीप्तिमान्, वायुवत् शीघ्रः, कालवत् क्रोधे घोरः, पृथिवीवत् क्षमावान् अभवत्।