यत्र यानसंधिः कथायाः दिव्यवर्णनं, मातलिः च गालवस्य च कार्याणि आगच्छन्ति। तत्र सावीत्रं वामदेवश्च, वैन्यस्य कथा, जामदग्न्यस्य च इतिहासः, चषकषट्कानां च प्रकरणं दृश्यते। कृष्णस्य सभा प्रवेशः, विदुलस्य पुत्रस्य आज्ञा, उद्योगप्रकरणं, सेनानां प्रस्थानं च, विश्वस्य कथा च तत्र अस्ति। अत्र विवादप्रकरणं ज्ञातव्यं, महात्मनः कर्णस्य भागः, मन्त्रिणां निर्णयानन्तरं च क्रियायाः यथाक्रमम्। वासुदेवेन श्वेताकथा च अद्भुतं कथितं, यः अनेककथानां स्रोतः अस्ति, ततः कुरूणां पाण्डवाणां च सेनानां प्रस्थानं दृश्यते। पुनः रथयोद्धाः च महारथयोद्धाः च वर्णिताः, उलूकस्य दूतस्वरूपे आगमनं च, क्रोधं वर्धयन्ति यः प्रकरणं अस्ति। अम्बा कथा च अत्र अस्ति, तदनन्तरं भीष्मस्य अभिषेकप्रकरणं, ततः अद्भुतप्रकरणं दृश्यते। ततः जम्बूद्वीपस्य निर्माणप्रकरणं आगच्छति, ततः भूमिप्रकरणं, यत्र द्वीपानां विस्तारः वर्णितः अस्ति। तत्र महर्षिः सांजयाय दिव्यदृष्टिं ददाति; भगवद्गीतायाः प्रकरणं वर्णितं, भीष्मस्य वधः, ततः द्रोणस्य अभिषेकः, संशप्तकानां वधः च तत्र दृश्यते। अभिमन्युः वधः, प्रतिज्ञाप्रकरणं, जयद्रथस्य वधः, ततः घटोत्कचस्य वधः च आगच्छन्ति। द्रोणस्य वधः, यः कस्यचित् शिरस्य रोमाणि स्थाणुं करोति; ततः नारायणास्त्रस्य मुक्तिः तत्र दृश्यते। कर्णप्रकरणं, शल्यप्रकरणं, तालवृत्तिः च आगच्छन्ति, ततः गदा द्वन्द्वः दृश्यते। तदनन्तरं सारस्वतप्रकरणं, तीर्थानां वंशानां वर्णनं, ततः भयंकरं सauptिकप्रकरणं दृश्यते। ततः ऐषीका प्रकरणं, अत्यन्तं भयंकरं सुदारुणप्रकरणं, जलार्पणप्रकरणं च आगच्छति, ततः स्त्रीणां विलापः दृश्यते। श्राद्धप्रकरणं, कुरूणां शान्ति कर्माणि, चर्वाकस्य वशं, ब्रह्मणस्य रूपेण राक्षसस्य दमनं च ज्ञातव्यं। ततः अभिषेकनिका प्रकरणं, धर्मराजस्य राजसूययज्ञः, ततः गृहेषु विभागः वर्णितः अस्ति। शान्तिप्रकरणं, यत्र राज्ञां कर्तव्याणां उपदेशः, विपत्तौ कर्तव्याणां प्रकरणं, ततः मोक्षपथस्य प्रकरणं आगच्छति। शुकस्य प्रश्नानां आगमनं, ब्रह्म प्रश्नानां उपदेशः, दुर्वाससस्य प्रकटं, मायायाः सह संवादः च तत्र दृश्यते। अनुशासनिकपर्व, सर्वोच्च उपदेशप्रकरणं, ततः स्वर्गारोहणिकपर्व, तथा ज्ञानी भीष्मस्य वृत्तान्तः च तत्र ज्ञातव्यं। आश्रववासपर्व, आश्रमस्य निवासस्य नाम, पुत्रस्य दृष्टिः च, ततः नारदस्य आगमनपर्वं ज्ञातव्यं। मौसला पर्वः प्रकटितः, ततः भयंकरं महाप्रस्थानिकपर्वं, ततः स्वर्गारोहणिकपर्वं च अस्ति। ततः हरिवंशपर्वं, पुराणसंपूरकं, विष्णुपर्वं, बालस्य अद्भुतकर्माणि, तथा कंसस्य वधः विष्णुना च दृश्यते। भविष्योत्तरपर्वं अपि उपपूरकाणां मध्ये उल्लेखितं, महती च अद्भुतं प्रकरणं; एषः शतपर्वाणां पूर्णवर्णनं महात्मा व्यासेन कृतं। यथा सूतपुत्र रोमहर्षणेन सम्यक् पठितं, तदनन्तरं अठारः पर्वाणि नैमिषारण्ये उक्तानि। एषः भारतस्य संक्षेपः, पर्वाणां संग्रहः: पौष्य, पौलोमा, आस्तिका, आदि, आम्शावतारणम्। उत्पत्तिः, लाक्षागृहस्य दहनं, हिडिम्बस्य वधः, बकस्य वधः च, चित्तरथस्य कथाऽपि, पाञ्चाल्याः आत्मनिर्णयः च आगच्छति। युद्धधर्मेण विजयः, ततः वैवाहितकपर्वं, विदुरस्य आगमनं च, तथा राज्यप्राप्तिः च दृश्यते। अर्जुनस्य वनवासः, ततः सुभद्रायाः अपहरणं, गृहीतं पुनः गृहीतं, तथा खाण्डवदहनं च दृश्यते। पौलोमा पर्वे, भृगुवंशस्य विस्तृतं वर्णनं, आस्तिका पर्वे, सर्वाणां नागानां तथा गरुडस्य उत्पत्तिः च दृश्यते। दुग्धसागरस्य मथनं, उच्छैःश्रवस्य जन्म, तथा राजा पारिक्षितस्य नागयज्ञः च वर्णितः अस्ति। एषः कथा, सम्पूर्णा, महात्मा भारतानां विषये, राज्ञां विविधोत्पत्तयः संभवपर्वे वर्णिताः। अन्यheroाणां च, महर्षिः द्वैपायनस्य च; अत्र अपि देवतानां अवतरणं वर्णितं। दैत्यानां, दानवाणां, बलवानां यक्षाणां, नागानां, सर्पाणां, गन्धर्वाणां, पक्षिणां च उत्पत्तयः वर्णिताः। अन्यसत्त्वाणां विविधजन्मानि, महर्षिः कण्वस्य आश्रमे, तपस्विनः। दुष्यन्तात् शाकुन्तलायाः जन्म, भारतस्य, यः नाम जगति प्रसिद्धं जातं भारतवंशः। पुनः वसूनां जन्म, महात्मनां, भागीरथी नदीमध्ये, शान्तनुः च गृहे, ततः तेषां स्वर्गारोहणं च दृश्यते। ऊर्जायाः संयोगः, तथा भीष्मस्य जन्मः अपि, यः राज्यं त्यक्त्वा ब्रह्मचर्यव्रतम् आचरति। तथा तस्य वचनस्य पालनं, चित्तरथस्य रक्षणं च, चित्तरथस्य वधेन, तस्य छोटे भ्राता रक्षणं च। तथा विचित्रवीर्यस्य अभिषेकः, तथा धर्मस्य मनुषाणां जन्मः, अनिमन्दव्यस्य शापात् उत्पन्नः। तथा कृष्णद्वैपायनात् जन्म, वरदानेन, धृतराष्ट्रस्य, पाण्डोः, पाण्डवाणां च जन्मः दृश्यते।