अनन्तरं ज्ञेयः अर्जुनस्य स्वर्गारोहणकाण्डः, यत्र स इन्द्रलोकं प्रति यायौ; ततः नलचरितं, धर्मिष्ठं च करुणावहं, कथ्यते। ततोऽनु कौरवश्रेष्ठस्य राज्ञः तीर्थयात्राकाण्डः, जटासुरवधः, ततः यक्षयुद्धं च वर्ण्यते। निवातकवचैः सह संग्रामः, अनन्तरं सर्पकथा, ततः मार्कण्डेयेन सह संवादः श्रूयते। ततः द्रौपद्याः सत्यभामया सह संवादकथा, अनन्तरं घोषयात्रा, ततः उपवासप्रतिज्ञा, मन्त्रनिश्चयः, पश्चात् मृगस्वप्नोत्पत्तिः च उपदिश्यते। वृहिद्रौणिकस्य चरितं, तथैव इन्द्रद्युम्नस्य, द्रौपद्या हरणकथा, जयद्रथस्य विमोचनं च निवेद्यते। अत्रापि रामस्य चरितं, पतिव्रतामाहात्म्यं, अद्भुतं सावित्र्याः चरितं च ज्ञेयम्। ततः कुण्डलाहरणकथा, अरण्यकपर्व, अनन्तरं विराटपर्व, पाण्डवानां प्रवेशः, प्रतिज्ञापालनं च निरूप्यते। किचकवधकथा, ततः गोहरणकथा, अभिमन्युमत्स्यदेशे विवाहकथा च वर्ण्यते। उद्योगपर्व, अद्भुतं च ज्ञेयम्; ततः संजययानाख्यं पर्व श्राव्यं। धृतराष्ट्रस्य चिन्तया जागरणकथा, ततः गूढात्मोपदेशरूपं सनत्सुजातसंवादपर्व, यानसन्धिपर्व, दिव्याख्यानं, मातलिचरितं, गालवकृत्यं च वर्ण्यते। सावित्र्याः, वामदेवस्य, वेण्यस्य, जमदग्न्यस्य चरितानि, षोडशराजकपर्व च उच्यते। कृष्णस्य सभाप्रवेशः, विदुलापुत्रस्याज्ञा, उद्योगपर्व, सेनानिर्गमनं, विश्वचरितं च निरूप्यते। विग्रहपर्व, महात्मनः कर्णस्य पर्व, मन्त्रनिश्चयानन्तरं क्रियाशीलता च ज्ञेयम्। वासुदेवेन उक्तं श्वेतायाः चरितं, यः बहूनां आख्यानानां मूलम्, ततः कुरुपाण्डवसेनानिर्गमनपर्व च। रथिनां महारथिनां च संख्यानं यथोक्तं वर्ण्यते, उलूकस्य दूतप्रवेशः, कोपवर्धनं पर्व च। अम्बायाः चरितं, ततः भीष्माभिषेकपर्व, अद्भुताख्यं पर्व च अनुयाति। जम्बूद्वीपनिर्माणपर्व, ततः भूमिपर्व, द्वीपविस्तारवर्णनं च उक्तम्। तत्र महर्षिणा संजयाय दिव्यचक्षुः प्रदत्तम्; भगवद्गीताख्यानं, भीष्मवधः, द्रोणाभिषेकः, संशप्तकवधः च अनुक्रमेण वर्ण्यते। अभिमन्युवधपर्व, प्रतिज्ञापर्व, जयद्रथवधः, ततः घटोत्कचवधः च श्रूयते। द्रोणवधपर्व, रोमाञ्चकारि, ततः नारायणास्त्रविमोचनं। कर्णपर्व, ततः शल्यपर्व, सरःप्रवेशपर्व, अनन्तरं गदायुद्धं च। सारस्वतपर्व, पुण्यतीर्थवंशानुकीर्तनं, ततः भीषणं सौप्तिकपर्व च। ऐषीकपर्व, अतिदारुणं सुदारुणपर्व, उदककर्मपर्व, स्त्रीणां विलापः च अनुयाति। श्राद्धपर्व, कुरूणां संस्काराः, ब्राह्मणरूपधारिणः चार्वाकराक्षसवशः, तस्य निग्रहः च वर्ण्यते। अभिषेचनिकपर्व, धर्मराजस्य राजसूयमहायज्ञः, गृहविभागः च यथोक्तं निरूप्यते। शान्तिपर्व, यत्र राजधर्माः उपदिश्यन्ते, आपद्धर्मपर्व, मोक्षधर्मपर्व च अनन्तरं वर्ण्यते। शुकस्य आगमनं, तस्य प्रश्नाः, ब्रह्मप्रश्नोपदेशः, दुर्वाससः आगमनं, मायया सह संवादः च श्राव्यः। अनुशासनिकपर्व, उत्तमोपदेशपर्यायः, ततः स्वर्गारोहणिकपर्व, भीष्मस्य बुद्धिमतः आख्यानं च। आश्रमवासपर्व, आश्रमे निवासः, पुत्रदर्शनं, ततः नारदागमनपर्व च। मौसलपर्व, ततः घोरतरं महाप्रस्थानिकपर्व, अनन्तरं स्वर्गारोहणिकपर्व च वर्ण्यते। हरिवंशपर्व, पुराणखण्डरूपं, विष्णुपर्व, बालककृत्याद्भुतं, विष्णुना कंसवधः च उक्तम्। भविष्यपर्व अपि उपपर्वेषु गण्यते, महदद्भुतं पर्व; एवं शतं पर्वाणि महात्मना व्यासेन सम्यक् उद्घोषितानि। यथावत् सुतपुत्रेण रोमहर्षणेन पाठितानि, तथैवैते अष्टादश पर्वाणि नैमिषारण्ये प्रवदितानि। अत्र भारतसंग्रहः, पर्वसंग्रहोऽपि उक्तः—पौष्य, पौलोम, आस्तीक, आदिपर्व, अंशावतरणं च। उत्पत्तिः, लाक्षागृहदाहः, हिडिम्बकवधः, बकवधः, चित्ररथकथा, पाञ्चालीस्वयंवरः च निरूप्यते। वीरधर्मेण विजित्य, वैवाहिकपर्व, विदुरागमनं, राज्यप्राप्तिः च अनुक्रमेण वर्ण्यते। अर्जुनस्य वनवासः, ततः सुभद्राहरणं, गृह्य-प्रत्याहरणं, खाण्डवदहनं च श्रूयते। पौलोमपर्वे भृगुवंशः विस्तरेण कीर्त्यते; आस्तीकपर्वे सर्वसर्पाणां गरुडस्य च उत्पत्तिः। क्षीरसागरमथनं, उच्चैःश्रवसः जन्म, पारिक्षितस्य सर्पसत्रं च अपि वर्ण्यते।