राजन्, शिबेः असाधारणे मनसि दानं तपः सत्यम् धर्मः च, लज्जा श्रीः क्षमा सौम्यता कर्मणि च स्पृहा—एतान्यपरिमितानि गुणसमूहानि संस्थितानि आसन्। सः एवमाचरन्, लज्जायुक्तः चिरं स्थितः, अतः शिबिः अस्मान् अपि अतिक्रान्तवान्, स्वेन रथेन विजयं प्राप्नुवन्। ततः अहं त्वां पृच्छामि, राजन्, सत्यम् एव वद—कुतः त्वम्, कः त्वम्, कस्य पुत्रः इति। यत् त्वया कृतम्, तादृशं न कश्चन क्षत्रियः न ब्राह्मणः लोके कर्तुम् अशकत्। अहम् अस्मि ययातिः, नहुषस्य पुत्रः, पुरोः जनकः, अस्य भूमेः अधिपः। एष रहस्यवृत्तान्तः त्वयि प्रकाशयामि—अहं तव मातामहः। अहं समग्रां पृथिवीं विजित्य ब्राह्मणेभ्यः दत्त्वा वनं गतवान्। शतं श्रेष्ठानां स्वजातानां अश्वान् अपि अददाम्, तदा भगवन्तः देवाः पुण्यभागिनः अभवन्। पृथिवीं सम्पूर्णां यानैः गावः सुवर्णेन च श्रेष्ठरत्नैः युक्तां ब्राह्मणेभ्यः अददाम्, ततः शतकोटिं गावः अपि अददाम्। मम सत्येन स्वर्गः पृथिवी च, मनुष्येषु च ज्वलनः, तिष्ठन्ति। मम वाक् कदापि व्यर्था न भवति, धर्मात्मनः सदा सत्यम् पूजयन्ति। यत् अहम् अत्र वदामि, अष्टक, तत् एव सत्यम्, प्रतर्दनाय उशदश्वये च। सर्वे लोकाः, ऋषयः, देवाः च, सत्यम् एव पूजयन्ति—एष मे निश्चयः। यः अस्माकं स्वर्गविजेतॄणां मध्ये कश्चन अन्यम् आचारम् अनसूयया ब्राह्मणश्रेष्ठेभ्यः निवेदयेत्, सः अस्माकं लोकं न प्राप्नुयात्। एवम् सः महात्मा राजा, स्वपौत्रैः समुत्क्रान्तः, पृथिवीं त्यक्त्वा, उत्तमकर्माणि कृत्वा, स्वकर्मणा पृथिवीं पूरयित्वा, स्वर्गं गतवान्। शृणु, ययातेः पुत्रः पुरुः, धर्मात्मनाम् अग्रणीः, तथा अन्ये अपि येन पुरुवंशः वृद्धिं प्राप्तः, तेषां वृत्तान्तं क्रमशः कथयामि। पुनः विस्तारतः शृणु, द्विजश्रेष्ठ, यथा जनमेजयात्, दुष्यन्तस्य पुत्रात्, भरतः राजा जातः। पुरुः, नृपुंगवः, पितरं सदृशः, सदा धर्मनिष्ठः, राज्ये स्थितः, इन्द्रसमः पराक्रमे आसीत्। तस्य पत्नी पौष्ठ्यायाम् त्रयः महाबलिनः पुत्राः अभवन्—प्रवीरः, ईश्वरः, रौद्राश्वः च—सर्वे महारथाः। प्रवीरः तस्य वंशस्य प्रवर्तकः अभवत्। प्रवीरात् शूरसेन्यां मनस्युः अभवत्, महाबलः, पद्मनयनः, पृथिवीपालकः। तस्य सौवीरराजकन्यायां शक्ता, संहननः, वाग्मी इति त्रयः पुत्राः अभवन्, सर्वे वीर्यवन्तः, महारथाश्च। रौद्राश्वस्य अप्सरसा मिश्रकेश्यां दश बुद्धिमन्तः पुत्राः अभवन्, अन्वग्भानु आदि, सर्वे महाधन्विनः। ते सर्वे यज्ञशीलाः, शूराः, प्रजावन्तः, बहुशास्त्रज्ञाः, सर्वशस्त्रविशारदाः, धर्मनिष्ठाश्च आसन्। ऋचेयुः, कक्षियुः, कृतिकनेयुः, स्थंडिलेयुः, वनेयुः, जलेयुः, तेजेयुः, सत्येयुः, धर्मेयुः, सन्नतेयुः, देवविक्रमः च—एते तत्र अभवन्। तेषु अनधृष्टिः विद्वान् अभवत्, पृथिव्यां एकच्छत्रः। ऋचेयुः इन्द्रवत् शूरः अभवत्। अनधृष्टेः पुत्रः मतिनारः, राजसूयाश्वमेधयाजी, धर्मे श्रेष्ठः अभवत्। मतिनारस्य चत्वारः पुत्राः अभवन्—तंसुः, महानती, रथः, द्रुह्युः च, अप्रतिमतेजसः। तेषु तंसुः महाबलः, पुरुवंशं धारयन्, कीर्तिं लब्ध्वा, पृथिवीं विजिग्ये। तस्य पुत्रः इलिनः, विजिगीषु श्रेष्ठः, पृथिवीं जितवान्। इलिनस्य रथंतरायां पञ्च पुत्राः अभवन्, पञ्चमहाभूतसमानाः—दुष्यन्तः च अन्ये च नृपाः। दुष्यन्तः, शूरभीमः, प्रावासुः, वसुमान् च—तेषु दुष्यन्तः श्रेष्ठः, संग्रामे अजितः अभवत्। दुष्यन्तस्य लक्षण्यां जनमेजयः जातः। शाकुन्तलायां दुष्यन्तस्य भरतः अभवत्। अतः भरतवंशस्य महाकीर्तिः सर्वत्र प्रसृताऽभवत्। शृणु, महात्मनः भरतस्य जन्मकर्मणां विस्तारं, तथा सुष्रूषायाः अपि, यथावत् ब्रूहि। पुरुवेषु दुष्यन्तः नाम महाबलिः आसीत्, पृथिव्याः चतुर्दिशां रक्षकः। सः पुरुषश्रेष्ठः चतुर्थांशेन पृथिवीं भोक्तुम् अशक्नोत्, सागरपर्यन्तान् देशांश्च अपि। सः सर्वान् देशान् म्लेच्छसीमान्तान् अपि विजित्य, शत्रून् निगृह्य, सागरपर्यन्तान् प्रदेशान् चतुर्वर्णनिवासिनः अपि अजायत्। तस्य राज्ये वर्णसंकरः नासीत्, न कश्चन कृषिं परित्यज्यति, न च कश्चन दुष्कृत्यम् अकरोत्। जनाः धर्मे रममाणाः, कर्तव्यनिष्ठाः, धर्मार्थौ च प्राप्नुवन्। तस्य राज्ये चौरभीतः नासीत्, न च क्षुधायाः भीतः, न च व्याधिभयम् अपि। वर्णाः स्वधर्मे रममाणाः, कृत्ये अनासक्ताः, तं महान्तं नृपं शरणं कृत्वा, सर्वतः निर्भयाः आसीत्। मेघाः काले वर्षन्ति, धान्यानि स्वादुपूर्णानि, पृथिवी सर्वरत्नसमृद्धा, गवां समृद्धिः अपि आसीत्। ब्राह्मणाः स्वधर्मनिष्ठाः, तेषु मिथ्यावाक्यं नासीत्। सः स्वयम् अद्भुतबलसम्पन्नः, युवा, वज्रसन्निभगात्रः आसीत्। सः बाहुभ्यां मन्दराचलम् उद्धर्तुम् अशक्नोत्, वनगुल्मेषु च वहितुम्, संग्रामे च सर्वशस्त्रेषु निपुणः आसीत्। एवं तस्य महात्मनः दुष्यन्तस्य राज्ये पृथिवी धर्मे प्रतिष्ठिता, प्रजा सुखिन्यः, धर्मार्थसमृद्धाः, कीर्तिः च भरतवंशस्य सर्वत्र प्रसारिताऽभवत्।