तदा सा माधवी, तपस्विनी, स्वपितरं दिवं प्राप्तमिति ज्ञात्वा, पितरमभिवाद्य, ततो मातरं प्रणम्य संबोधितवती। सा मातरं प्राञ्जलिः प्रार्थयन्ती वाक्यमुवाच—“अम्ब, यस्य पादौ त्वया साधु पूजितौ, स देवतुल्यः क इयं राजा? कस्य त्वं नमस्कृत्यागतासि? तत्त्वं मे निवेदय।” ततो माता पुत्रान्सर्वान् समाहूय प्रोवाच—“शृणुत पुत्राः, एष नहुषः मम पिता, ययातिर्यः वः मातामहः स्मृतः। स मम भ्रातरं पुरुम् अधिष्ठाय राज्ये स्वर्गं गतवान्; परं किं कारणं यत् एष महात्मा अत्र आगतः?” एवं मातरं पृच्छन्त्याः वचः श्रुत्वा, सा माता प्रत्युवाच—“सः स्वर्गात् पतितः।” पुत्रस्य वचनं श्रुत्वा माधव्याः चित्तं कम्पितमभवत्। ततः सा माधवी, पौत्रैः परिवृता, पितरं प्रति प्राञ्जलिः उवाच—“मया तपसा लोकाः जिताः, तान् स्वीकुरुष्व। यथा पुत्रैः लब्धं धनं पौत्रैः धर्मेण लभ्यते, तथा धर्मज्ञाः मुनयः वदन्ति; तस्मात् दानेन तपसा च अस्माभिः स्वर्गं गच्छ। यदि एष धर्मस्य उत्तमः फलः, तर्हि अहं कन्या-पौत्रैः महात्मभिः तारिता।” ततः नहुषः उवाच—“अतः अद्य प्रभृति पितृकार्येषु दौहित्रीयः शुद्धः; श्राद्धकाले त्रीणि शुद्धानि—दौहित्रीयः, कुटपः कालः, तिलाः। अत्र त्रीणि स्तुतानि—शौचम्, अमर्षः, अलोलुपता; भुञ्जानाः, सेवमानाः, जपन्तश्च शुद्धिकराः। सूर्यस्य दिनस्य अष्टमभागे यदा प्रकाशः मन्दः, स कालः कुटपः इति कथ्यते; तस्मिन्काले पितृभ्यः दत्तं अक्षयम्। तिलाः राक्षसाद् रक्षन्ति, दर्भाः पिशाचात्, विप्राः वंशं पालयन्ति; यत् तपस्विभिः भुज्यते, तत् अक्षयम्। पात्रे—विप्रे, वेदविदि, शुचौ, धर्मिष्ठे—सम्यक् दानं कर्तव्यम्; अन्यः कालः न उचितः इति।“ एवं उक्त्वा, प्राज्ञो ययातिः पुनः उवाच—“यूयं सर्वे स्नानान्तं कृत्वा शीघ्रं क्रियताम् इदं कार्यमहत्वात्। राजन्, रथं आरोह्य दिवं गच्छ; वयं अपि कालेन अनुगमिष्यामः। अद्य वयं सर्वे स्वर्गं जित्वा गच्छामः; एष पन्थाः निर्मलः, यः देवालयं प्रति प्रपश्यामः।” ततः अष्टकः, शिबिः, काशेयः, प्रतर्दनः, इक्ष्वाकुवंशजाः, वसुमानः—एते सर्वे स्नानं कृत्वा स्वर्गं गताः। सर्वे राजर्षयः रथानारुह्य, धर्मेण पृथिवीं दिवं च व्याप्य, तेजसा स्वर्गं जग्मुः। तत्र ययातिः चिन्तयामास—“अहं प्रथमः गमिष्यामीति मे अभूत्, इन्द्रः मित्रमम, सः मया सह भविष्यति; किंतु शिबिः, उशीनराधिपः, सर्वान् अत्यगात्, स्वैः अश्वैः वेगं संप्रेरयन्। यः यावद् धनं लभते, तावत् ददाति; सः उशीनरपुत्रः, तस्मात् शिबिः श्रेष्ठः। दानं, तपः, सत्यं, धर्मः, लज्जा, श्रीः, क्षमा, सौम्यता, क्रियाशीलता—एतानि असीमगुणानि शिबेः मनसि स्थितानि। एवं धर्मनिष्ठः शिबिः अस्मान् अतिचक्राम्।“ ततः सः पृच्छति—“राजन्, सत्यम् आचक्ष्व; कुतः त्वम्? को वा त्वम्? कस्य पुत्रः? यत् कृतं त्वया, तादृशं न कश्चन क्षत्रियो वा ब्राह्मणो वा कृतवान्।” तदा सः प्रत्युवाच—“अहं ययातिः, नहुषपुत्रः, पुरुपिता, पृथिव्याः ईश्वरः; गूढं रहस्यं ते प्रकाशयामि—अहं तव मातामहः। अहं पृथिवीं विजित्य ब्राह्मणेभ्यः दत्त्वा वनं गतवान्; शतं श्रेष्ठानां अश्वानां दत्तवान्; ततः देवा पुण्यभागिनः अभवन्। पृथिवीं समग्रां, वाहनैः, गावः, सुवर्णेन च दत्त्वा, दशकोटि गावः अपि दत्तवान्। सत्येन मया स्वर्गमपि भूमिमपि च धार्यते; न मम वाक्यं व्यर्थम्; सत्यमेव धर्मिष्ठैः पूज्यते। यदत्र अहं वदामि, अष्टक, तत् सत्यं; प्रतर्दनाय, उशदश्वये च; सत्येन लोकाः, मुनयः, देवाः पूज्यन्ते—एष मे मतिः। यः अस्माकं स्वर्गविजेतॄणां अन्यथा वदेत्, सः ब्राह्मणेषु अनसूयया, सः अस्माकं लोकं न प्राप्नुयात्।” एवं, सः महात्मा राजा, स्वपौत्रैः उद्धृत्य, पृथिवीं त्यक्त्वा, पुण्यकर्माणि कृत्वा, स्वर्गमगच्छत्, पृथिवीं कर्मभिः पूरयन्। ततः शौनकः उवाच—“ययातेः धर्मिष्ठस्य पुत्रस्य पुरोः, तथा अन्येषां च यः पुरुवंशं वर्धितवन्तः, क्रमशः विस्तरेण वद। पुनः विस्तरेण कथय, जनमेजयात् दुष्यन्तपुत्रात्, कथमर्थे राजा भरतः अभवत्।” सूतः उवाच—“पुरुः, राजसिंहः, पितरं सदृशः, धर्मनिष्ठः, राज्ये स्थितः, इन्द्रसमविक्रमः आसीत्। तस्मात् त्रयः पुत्राः अभवन्—प्रवीरः, ईश्वरः, रौद्राश्वः—पौष्ट्यायां महाबलिनः, महारथाः; प्रवीरः कुलाधिपः अभवत्। तस्मात् मनस्युः अभवत्, शूरसेन्यां सुतः, पद्मनयनः, पृथिव्याः रक्षकः। मनस्योः सौवीरराजकन्यायां त्रीन् पुत्रान्—शक्तं, संहननं, वाग्मिनं—प्राप्तवान्, सर्वे वीर्यवन्तः। रौद्राश्वस्य अप्सरसा मिश्रकेश्यां दश पुत्राः, अन्वग्भानुप्रमुखाः, सर्वे महाधन्विनः, बुद्धिमन्तः। सर्वे यज्ञशीलाः, शूराः, प्रजावन्तः, बहुशास्त्रकुशलाः, सर्वास्त्रविदः, धर्मनिष्ठाश्च। ऋचेयुः, कक्षियुः, क्रीकणेयुः, स्थान्डिलेयुः, वानेयुः, जलेयुः, तेजेयुः, सत्येयुः, धर्मेयुः, सन्नतेयुः, दशमः देवविक्रमः—एते सर्वे पुण्यश्लोकाः अभवन्।