वनवासिनः धर्ममुनयः स्वबलमाश्रित्य जीवन्ति, अधर्मं परित्यज्य, परेषां दानं कुर्वन्ति, कदाचित् हिंसां न यच्छन्ति। ते वनमध्ये व्रतस्थाः, आहाराचारे नियमिता, परमसिद्धिं प्राप्नुवन्ति। न तु तैः शिल्पादिभिः जीवितं यथायोग्यं, सदा धर्मशीलाः, इन्द्रियजयिनः, सर्वेषु वस्तुषु विरक्ताः, अनाश्रितवासाः, लघुगमनाः, बहून् देशान् परिभ्रमन्ति—एवं भिक्षवः सन्ति। यया रात्र्या लोकाः जिताः, कामभोगाः च परित्यक्ताः, तां रात्रिं साधयितुं यत्नं कुर्वन्, वनवासिनः धर्मज्ञः आत्मसंयमी तत्र प्रवर्तते। स दश पूर्वान् पितृन्, दश उत्तरान् वंशजान्, आत्मानं एकविंशं मन्यते; स पुण्यकर्मा वनवासिनः, तत्र एव देहभूतानि त्यजति, मुक्तिं प्राप्नोति। कति मुनयः सन्ति, कति मौनस्य रूपाणि—इति जिज्ञासायाम्, श्रोतुमिच्छन्ति। यः वनवासिनः ग्रामं पृष्ठतः कृत्वा वसति, अथवा ग्रामवासिनः वनं पृष्ठतः कृत्वा वसति, स मुनिः नरश्रेष्ठः भवति। कथं वनवासिनः ग्रामं पृष्ठतः कुर्यात्, अथवा ग्रामवासिनः वनं पृष्ठतः कुर्यात्—इति पृष्टम्। यः वनवासिनः ग्रामवस्तूनि न उपयुञ्जीत, तेन वनवासिनः ग्रामं पृष्ठतः कृतम्। मुनिः अनग्निः, अनाश्रितः, कुटुम्बरहितः विचरति; यावत् कच्छपद्वस्त्रं धारयति, तावत् वस्त्रस्य कामना कुर्यात्। यावत् जीविताय यत्नः, तावत् आहारस्य कामना कुर्यात्; एवं ग्रामवासिनः वनं पृष्ठतः कृतम्। यः कामान् कर्माणि च त्यक्त्वा, इन्द्रियजयिनः, मुनिमौनं स्वीकृत्य, तेन इह सिद्धिः प्राप्यते। यः शुद्धदन्तः, शुद्धनखः, सदा स्नातः, अलङ्कृतः, कृष्णः, पुण्यकर्मा—तं को न पूजयेत्? तपसा कृशः, तनुः, मांसास्थिरुधिरक्षयः, इमं लोकं जित्वा, परं लोकं प्राप्नोति। मुनिः मौनस्थितः, द्वन्द्वातीतः, इमं लोकं जित्वा, परमार्थं प्राप्नोति। यदा मुनिः गवां मुखवत् आहारं याचते, तदा सर्वं जगत् तस्य अमृतत्वाय पात्रं भवति। सर्वेषां सामान्यं धर्मं—क्रोधं, लोभं, द्रोहं, अशान्तिं त्यक्तुम्; मत्सरं, मायां, गर्वं, दम्भं, कटाक्षं परित्यक्तुम्; यः न क्रोधी, न लोभी, न स्पृहावान्—स धर्मविद् भवति। सदा खादन्, ब्रह्मचारी, गृही, वनवासिनः, मुनिः—कदाचित् आहारात् अधर्मं न कुर्यात्; कथं एषः संभवति—इति पृष्टम्। मुनये अष्टौ ग्रासाः, वनवासिने षोडश, गृहीणे द्वात्रिंशत्, ब्रह्मचारिणे अनन्ताः। एतेषां कारणेन अश्टकायाः शुभाशुभफलानि विज्ञेयानि। राजन्, एतयोः कः देवां पूर्वं प्राप्नोति, सूर्यचन्द्रमसोरिव शीघ्रगामिनोः? यः कामनिष्ठ गृहस्थेषु संयतः, ग्रामवासिनः भिक्षुः—स पूर्वं प्राप्नोति। यः दीर्घायुष्यम् न प्राप्य, अयुक्तं आचरति, तपर्यतप्तः, स अन्यं तपः कुर्यात्। यः सदा पापकर्मभीतः, सुखानि कुर्वन्, स परमं सुखं प्राप्नोति। यत् क्रूरं, तद मिथ्या; यः लाभे मनः स्थाप्य धर्मं सेवते, स अश्वः शक्तिहीनः इव; तस्य सरलता, एकाग्रता, कुलीनता। "कस्य त्वं आहूतः, कः त्वां प्रेषितवान्, राजन्? तरुणः, मणिमाल्ययुक्तः, शोभनः, तेजस्वी—कुतः आगतः, कस्य दिशः, अथवा राजसंज्ञा अस्ति?" "लोकपालैः, ब्राह्मणैः च प्रेरितः अस्मि।" सत्पथः शैलः, तत्र समागताः सर्वे गुणयुक्ताः; इन्द्रात् मया वरः प्राप्तः, भूमौ पतितुं समीपः अस्मि। "राजन्, पातुम् मा इच्छ—यदि मम लोकाः अत्र सन्ति; दिवि वा, स्वर्गे वा स्थिताः, त्वां धर्मक्षेत्रविदं मन्ये।" "यावत् भूमौ गावः, अश्वाः, मृगाः, पर्वताः च सन्ति, तावत् ते स्वर्गे लोकाः सन्ति—इति विद्धि, राजसिंह।" "ते त्वं ददामि—मा पातः—मम स्वर्गलोकाः, राजन्; दिवि वा, स्वर्गे वा स्थिताः, शीघ्रं तान् प्राप्नुहि, विमुक्तमोहः।" "मदृशः, न ब्राह्मणः, न ब्रह्मविद्, दानं न गृह्णाति, राजश्रेष्ठ। यथा सदा द्विजातिभ्यः दातव्यं, तथा पूर्वं दत्तवान् अस्मि।" "अब्राह्मणः, दरिद्रः, जीवितुं न अर्हति, न तस्य अब्राह्मणपत्नी; वीरपत्नी अपि। न कदाचित् अप्रवृत्तं कुर्यात्, धर्मं ज्ञातुमिच्छन्—कथं तद् शुभम्?" "त्वं पृच्छामि, शोभनरूप—अहं प्रतर्दनः—यदि मम लोकाः सन्ति, दिवि वा, स्वर्गे वा, त्वां धर्मक्षेत्रविदं मन्ये।" "बहवः लोकाः ते, राजन्—सप्तदिनरात्रं प्रत्येकम्—मधुसिक्ताः, घृतमिश्रिताः, दुःखरहिताः, अनन्ताः—ते त्वाम् प्रतीक्षन्ते।" "ते त्वं ददामि—मा पातः—मम लोकाः ते भवन्तु; दिवि वा, स्वर्गे वा स्थिताः, शीघ्रं तान् प्राप्नुहि, विमुक्तमोहः।" "राजा न शक्तिहीनस्य समृद्धिं कामयेत्, धर्मवान् अपि; यदा दैवात् विपत्ति आगच्छति, बुद्धिमान् राजा कदाचित् क्रूरं न आचरति।" "राजा धर्ममार्गे प्रवर्तमानः, कीर्तिं कामयन्, धर्मदृष्ट्या कार्यं कुर्यात्; धर्मज्ञः यथा अहं, न तादृशं दीनकार्यं मयि कुर्यात्।" "अन्यैः अप्रवृत्तं केवलं कामात् न कार्यम्; तत्र का धर्मता? धर्माधर्मयोः विवेकं कृत्वा, कार्याकार्ये च जागरूकः भवेत्।" "यः बुद्धिमान्, सत्यवादी, आत्मसंयमी, राजा—स जगत्पालकः भवति। धर्मे संशयः, कामलाभयोः तुल्यता—तत्र धर्मकार्यं पूर्वं कुर्यात्; यः धर्मः, स कामलाभविरोधिनः न भवति।